Phải chỉ rõ cơ quan, cá nhân yếu kém trong kiềm chế lạm phát

(NLĐO)- Sáng nay, 9-5, phiên họp QH bàn về vấn đề kinh tế diễn ra quá “nóng” với số đông ĐB tập trung muốn chỉ rõ nguyên nhân gây nên “cơn bão giá” và lạm phát tăng cao; đồng thời yêu cầu làm rõ trách nhiệm.

Xử lý tình huống quá chậm

ĐB Nguyễn Văn Hợp (Hải Dương) cho rằng, nhiệm vụ kiểm soát lạm phát của Chính phủ chưa rõ và thực tế xử lý tình huống rất chậm và hiệu quả không cao. Theo ông Hợp, tốc độ lạm phát quá cao đang diễn ra đã có “triệu chứng” từ năm 2007 và rất rõ nét nhưng Chính phủ và các bộ ngành lại không nhận biết sớm, công tác dự báo quá kém.

Đồng tình với ý kiến của ông Hợp, ĐB Nguyễn Minh Thuyết (Lạng Sơn) nói gay gắt: “Đây là lần đầu tiên QH phải bàn thảo về kinh tế xã hội trong bối cảnh nền kinh tế đi xuống và lạm phát tăng quá cao. Cử tri đồng tình với sự nhận trách nhiệm của Thủ tướng trong báo cáo. Nhưng nguyện vọng của cử tri muốn Chính phủ tự phê bình và phê bình, chỉ rõ hơn nữa những yếu kém ở đâu, ai làm cho yếu kém?”.

Việc dự báo quá kém của cơ quan tham mưu cho Chính phủ được ông Thuyết dẫn ví dụ: “Tại kỳ họp trước Chính phủ dự báo giá dầu năm 2008 là 60 USD/thùng và cuối cùng QH thống nhất là 62 USD; nhưng thực tế giá dầu thế giới đã tăng trên 100 USD, vậy ai chịu trách nhiệm?”.

Còn ĐB Lê Đình Khanh (Hải Dương) lại chia sẻ một tồn tại khác là tâm lý sính hàng ngoại cũng thể hiện trong điều tiết vĩ mô khi Thứ trưởng Bộ Tài chính cứ lấy quan điểm của IMF để diễn giải về tình hình kinh tế cũng như các biện pháp kiềm chế. Điều này thể hiện sự lúng túng, thiếu nhất quán trong tham mưu.

Lỗi lớn do các tập đoàn, các tổng công ty

Theo ĐB Đoàn Xuân Nhiên, Thủ tướng cần nghiêm khắc kiểm điểm, phê bình các tập đoàn kinh tế, các tổng công ty đã dàn trải đầu tư, mở rộng ra quá nhiều ngành. Nhà nước cần khống chế 80% vốn đầu tư vào chuyên ngành của tập đoàn.

Đồng tình với quan điểm này, ĐB Huỳnh Ngọc Đáng (Bình Dương) bày tỏ: Hàng loạt tập đoàn kinh tế, tổng công ty mới được thành lập, Chính phủ và nhân dân kỳ vọng vào những “quả đấm mạnh” này. Nhưng thực tế đã làm người dân thất vọng. Thay vì là “quả đấm mạnh” trong mỗi lĩnh vực mũi nhọn thì các tập đoàn lại lan man đầu tư đa ngành dẫn đến nở rộ ngân hàng, dự án bất động sản, chứng khoán với đủ mọi lý do. Đây cũng có thể là nguyên nhân dẫn đến lạm phát đề nghị Chính phủ truy cứu rõ. Ông lấy ví dụ: “Tập đoàn Điện lực VN suốt ngày kêu thiếu điện và cắt luân phiên nhưng mới đây lại đầu tư 260 triệu USD cho khu resort rồi đưa ra lý do lấy ngắn nuôi dài. Thật không hiểu nổi!”

ĐB Cao Sĩ Kiêm so sánh hình ảnh các tập đoàn, các tổng công ty như các vòi phun nước; lĩnh vực nào các đại doanh nghiệp này cũng phun nước vào, từ ngân hàng, bất động sản, chứng khoán… Ông dẫn chứng Tập đoàn Dầu khí VN đầu tư hàng loạt công trình bất động sản, công trình nào cũng hàng trăm, hàng ngàn tỷ đồng. “Việc đầu tư kinh doanh đa ngành hiện nay như kiểu tất cả cùng cầm vòi phun, mạnh ai nấy phun sẽ không hiệu quả, chỉ làm cho thêm lầy lội bức tranh nên kinh tế quốc gia”, ông Kiêm nhận xét.

Chỉ rõ tránh nhiệm của sự yếu kém trong điều hành

ĐB Lê Như Tiến (Quảng Trị) tỏ ra đồng tình với báo cáo của Chính phủ tuy nhiên theo ông trong báo cáo lại chưa chỉ rõ bộ, ngành, cá nhân chịu trách nhiệm khi tỏ ra yếu kém khi tham mưu cho Chính phủ dẫn đến lạm phát, mức tăng trưởng sụt giảm. ĐB Võ Tuấn Nhân (Quảng Ngãi) nhìn nhận, Chính phủ cần chỉ rõ nguyên nhân, trách nhiệm của từng thành viên bộ ngành và xem đây là cơ hội để thắt lại kỷ cương điều hành của Chính phủ.

ĐB Huỳnh Ngọc Đáng (Bình Dương) bắt đầu phần phát biểu bằng việc nêu câu hỏi: Sốt gạo là ảo hay thật? Ông Đáng bức xúc: “Giá gạo tăng vào hai ngày nghỉ cuối tuần và các cơ quan quản lý Nhà nước tỏ ra rất lúng túng, thể hiện sự yếu kém trong công tác dự báo, quản lý thị trường, lưu thông phân phối. Giá lúa thương phẩm hiện cao nhất từ trước đến nay nhưng điều đáng buồn là giá vật tư nông nghiệp lại tăng cao; rốt cuộc người nông dân chẳng được gì. Các bộ ngành cần sớm điều chỉnh để giá đầu vào ổn định nếu không gánh nặng tăng giá lại đè lên người nông dân”. Bên cạnh đó Bộ Xây dựng cứ khăng khăng đưa ra chỉ thị về điều chỉnh giá vật liệu công trình nhưng có biết chuyện hàng loạt công trình đình đốn ở các địa phương vì giá vật liệu xây dựng tăng cao mà trình thủ tục để tháo gỡ lại lòng vòng.

ĐB Nguyễn Ngọc Đào (Hà Nội) bức xúc về tránh nhiệm các bộ ngành. Trong tình huống khó khăn như hiện nay, Chính phủ phải thành lập Hội đồng tư vấn cao cấp, tập trung những trí tuệ tốt nhất để vượt qua khó khăn. “Tôi rất tin Chính phủ mà tôi biểu quyết bầu nhưng tôi không tin lắm bộ máy tham mưu. Bộ trưởng nhiều người rất có năng lực nhưng bộ máy tham mưu phía dưới lại tỏ ra yếu kém, sai lầm, dự báo không đúng như vấn đề chứng khoán, ngân hàng đã dẫn đến những sai lầm trong điều hành”, ông Đào đánh giá.