Phải đặt mục tiêu vì quốc gia!

Bên hành lang Quốc hội sáng 2-8, trao đổi với báo chí, tân Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải nói ông rất bất ngờ khi được tín nhiệm. Là bộ trưởng trẻ tuổi nhất trong Chính phủ khóa trước, nay ông cũng là người trẻ nhất đảm nhận trọng trách Phó Thủ tướng

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải tâm sự: Ở ngành công nghiệp, tôi còn rất nhiều việc làm chưa tốt. Trước là Bộ trưởng Bộ Công nghiệp thì chỉ điều hành một bộ, bây giờ sang nhiệm vụ mới phải điều hành nhiều bộ. Trách nhiệm rất nặng nề, nhưng mình phải cố thôi, phải hợp tác với anh em.

- Phóng viên: Trở thành Phó Thủ tướng khi mới 48 tuổi, ông giải quyết áp lực này thế nào?

- Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải: Tôi nghĩ năng lực mỗi người có hạn và khác nhau. Đất nước mình nhân tài rất nhiều. Đối với cá nhân tôi, khi nhận một trọng trách thì cố gắng làm hết sức mình. Nếu thấy mình không đạt được những yêu cầu nhân dân giao thì sẽ để người khác làm. Vấn đề tuổi tác chỉ là một khía cạnh, cần hơn là ở những người có năng lực, có đạo đức, có tâm trong sáng và sáng tạo... Không được dìu dắt thì sẽ khó có thể phát triển được. Tôi nhìn lớp trẻ cũng như vậy. Phải đặt mục tiêu của mình là vì quốc gia, có nghĩa là nếu không phát triển được phải để cho người khác.

- Ông có chủ trương cụ thể nào để thay đổi định hướng chính sách trong phát triển công nghiệp, thương mại, kinh tế?

- Giai đoạn này thuận lợi hơn trước nhiều, bởi VN đã là thành viên WTO, cơ hội thị trường mở ra cho mình rất tốt. Thuận lợi nhiều nhưng khó khăn cũng rất lớn, đó là sự cạnh tranh khốc liệt. Những năm vừa qua, công tác quản lý Nhà nước đã thực hiện theo đúng hướng là đã giảm đầu mối, phân cấp mạnh, tập trung vào công tác xây dựng thể chế, cơ chế chính sách, cho nên trong thời gian tới đây, khó khăn nhất là làm thế nào để phát huy cơ hội và hạn chế được những thách thức. Cơ hội lớn nhất là xây dựng, hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường. Muốn vậy phải có bước đi đối với từng ngành khác nhau. Ví dụ như ngành điện, ngành xăng dầu, phải đi từng bước thận trọng. Không thể nói kinh tế thị trường một cách đơn giản. Việc xây dựng, hoàn thiện thể chế là một việc đầu tiên cần quan tâm và giữ đà như mình đã làm những năm vừa rồi. Tôi cho đó là bước cơ bản.

Bước thứ hai là khâu đào tạo. Dù mình phải thắt lưng buộc bụng ngay từ bây giờ, nhưng buộc phải làm. Nếu mình càng yếu kém trong khâu này thì càng không thể hiện được vế thứ hai là phát triển phải đi cùng với bền vững.

Bước thứ ba là tiếp tục cải cách hành chính, làm thế nào để mỗi người trong hệ thống làm việc có hiệu quả và phát huy được hết mình. Từ đó ta mới có thể thu hút được người tài vào hệ thống và kết quả của nó là hệ thống cơ chế, chính sách mới tốt.

- Ưu tiên số một của ông trên cương vị Phó Thủ tướng là gì?

- Công tác quản lý kinh tế ngành rất nhiều việc, ưu tiên cái gì thì đúng là rất khó. Tôi cho rằng nhiệm vụ lớn, khó khăn lớn của khối kinh tế ngành có lẽ là đáp ứng được yêu cầu của sự phát triển. Đấy là mục tiêu của tôi. Để kinh tế tăng trưởng 8,5%/năm và cao hơn, khối kinh tế ngành bắt buộc phải đáp ứng được. Thứ nhất là hạ tầng cơ sở phải đáp ứng được cho tăng trưởng đó. Nếu đáp ứng càng tốt thì càng mở tiềm năng cho tăng trưởng cao hơn. Chúng ta luôn trăn trở tại sao không tăng trưởng cao hơn? Có lẽ yếu tố lớn nhất là giảm bớt tồn tại, giảm bớt các tầng nấc... Có lẽ đấy là ưu tiên.

- Nhiều nhà phân tích cho rằng chính sách phát triển công nghiệp chưa nhìn thấy khía cạnh toàn cầu hóa, sản xuất rồi mới lo tìm thị trường. Quan điểm của ông thế nào?

- Thực tế thì đấy chính là sự phát triển của tư duy, hiểu biết về thị trường. Chúng ta xuất phát từ nền kinh tế bao cấp, tập trung, để lại nếp hằn rất lớn trong tư duy của xã hội cũng như đội ngũ doanh nhân và người làm chính sách. Cho nên ngày xưa ta hay nói đi từ A đến Z, nhưng đến khi vận hành kinh tế thị trường một thời gian thì hiểu rằng phải đi từ Z

đến A. Từ đấy mới đẩy ra những bài toán, tại sao chúng ta đi may gia công trước, mà không phải tập trung sản xuất vải, tại sao cứ phải đi qua ngành công nghiệp lắp ráp mà không đi thẳng vào chế tạo luôn? Trước đây chúng ta đã tư duy như vậy, chúng ta bảo phải đi thẳng vào chế tạo. Đi một hồi không làm nổi.

Khi bắt đầu mở cửa kinh tế thị trường thì lúc đó chúng ta thấy tư duy thị trường nó khác, đội ngũ doanh nghiệp và doanh nhân còn yếu. Những người làm chính sách phải đổi mới tư duy. Bây giờ vẫn còn một số nơi duy trì tư duy cũ, nhưng phải hiểu rằng đấy là bước chuyển tất yếu. Lý do chúng ta chưa có thị trường vững, chưa có chân thì không làm được. Cũng như bây giờ ta đang nói các doanh nghiệp xây dựng thương hiệu, nói thì dễ nhưng phải trên cơ sở vị trí nào trên thị trường thì mới làm nổi.