Phạt nặng để chống đầu cơ nhà, đất

TS Trần Du Lịch, Phó Trưởng đoàn ĐBQH TPHCM, Viện trưởng Viện Kinh tế TPHCM, đã nhấn mạnh như vậy khi trả lời phỏng vấn Báo Người Lao Động bên lề phiên họp thảo luận tổ ngày 23-10

. Phóng viên: Là một chuyên gia về kinh tế, ông nhận định gì về cơn sốt mua bán căn hộ tại Vista? Bản chất của cơn sốt này là gì?

- Ông Trần Du Lịch: Thực sự, cơn sốt này là một đỉnh điểm lâu nay từ hiện tượng đầu cơ về nhà chung cư, nhất là chung cư cao cấp. Vừa qua, những dự án nhà chung cư cao cấp, người mua xong sang nhượng đều có lời. Chung cư xây chưa xong, nhưng người ta vẫn mua “cái quyền” đó. Từ đó, nó tạo ra một phong trào đi đầu cơ những căn hộ như vậy. Nó không khác gì phong trào đổ xô đi mua cổ phiếu chứng khoán OTC hồi đầu năm nay, tạo ra cơn sốt. Dù người mua không hề biết công ty tung cổ phiếu ở đâu, làm ăn thế nào, chỉ cứ nghĩ đơn giản là mua xong bán sang tay kiếm lãi. Nói chung, đây là hiện tượng đầu cơ gọi là phong trào hay tâm lý đầu cơ bầy đàn.

. Chính hiện tượng đầu cơ bầy đàn như ông nói, dư luận lo rằng sẽ xảy ra cơn sốt đất lần 3. Còn ý kiến ông?

- Đúng là hiện nay đã xảy ra sốt cục bộ, ví dụ như quận 2, 7, những công trình ăn theo dự án lớn của Nhà nước. Ví dụ: đường Trần Não (quận 2 – TPHCM), năm ngoái giá đất chỉ từ 30-40 triệu đồng/m2 thì nay đã lên 80-90 triệu đồng/m2. Nhưng khả năng “sốt” lớn như hồi năm 2002 là khó. Bởi vì mặt bằng giá nhà đất hiện nay khá cao rồi. Nó cao quá xa so với sức chịu đựng của nền kinh tế và sức mua của người dân. Nói vậy chứ cũng có những cơn sốt, nhưng như tôi đã nói trên chỉ là sốt cục bộ.

. Thưa ông, cái giá quá cao đó có dựa trên quy luật cung, cầu?

- Thực sự, nó vẫn dựa trên quy luật cung-cầu, nhưng cầu đây là cầu ảo, là đầu cơ, chứ không phải là cầu thực của người có nhu cầu sử dụng đích thực. Thử nhìn lại, từ khi xảy ra cơn sốt đất từ năm 2002 đến nay, số người có nhu cầu mua nhà, đất để ở thực sự đã giảm đi, do với không tới, vì giá quá cao. Mỗi ngày giá đất, nhà càng xa giá trị đích thực của nó mà ta thường gọi là giá ảo.

. Ông nói ảo. Vậy, ảo đến mức phi lý chưa, thưa ông?

- Quá phi lý! Thử hình dung, giá một mét vuông đất ở khu trung tâm TPHCM đòi đến 20-30 lượng vàng, tương đương 300-400 triệu đồng (so với thời giá hiện nay), tức là vài ba chục ngàn USD là bất hợp lý rồi. Giá này chỉ hợp lý nếu áp vào những trung tâm tầm cỡ, như: London (Anh), New York (Mỹ)... Ngay cả Tokyo (Nhật Bản) cũng không tới giá đó nữa mà.

Trong khi đó, ai cũng biết, GDP đầu người ngay như ở TPHCM chỉ khoảng hơn 2.000 USD! Vậy, nền kinh tế chịu đựng như thế nào được? Chưa hết, giá nhà, đất cao, cộng với giá thuê văn phòng, căn hộ cũng cao... làm cho môi trường không thể phát triển kinh tế nữa. Chưa kể, giá lên sẽ kéo theo giá đất nông nghiệp. Một khi đất nông nghiệp lên theo, thì làm sao có thể xây dựng, phát triển các khu công nghiệp, đường sá, các công trình phúc lợi khác... Đó là một nguy cơ rất xấu đối với kinh tế – xã hội.

. Vậy, theo ông giải pháp nào để kiềm chế được tình trạng này để trả giá đất về giá trị thực của nó, bảo đảm quyền có nhà ở của đa số người dân?

- Chính phủ phải kiểm soát và kéo giá đất xuống. Phải dùng các biện pháp tài chính, về thuế. Ví dụ: Đối với đầu cơ nền nhà tại TPHCM, nếu như ta quy định về thời gian xây dựng, sau 12 tháng kể từ khi mua nếu anh không xây theo đúng quy hoạch, thời gian quy định thì tôi sẽ phạt anh bằng thuế lũy tiến. Hay như đánh thuế nhà đất; người có 2 nhà thì phải đánh khác, đánh theo diện tích lớn, nhỏ, đánh theo giá trị, nhà đất bỏ hoang khác... Vấn đề này, TP và tôi đã đề nghị từ năm 2004, nhưng tiếc là đến nay vẫn chưa được ai tiếp thu.

Cụ thể, về hành chính, ta phải buộc tất cả các dự án đã giao đất, nếu chậm triển khai, Nhà nước sẽ đánh thuế, phạt ngay. Thứ hai, phải rà soát, xử phạt nặng các doanh nghiệp kinh doanh nhà, đất “bán lúa non” dưới nhiều hình thức. Theo tôi, nếu làm tốt được hai việc này, sẽ góp phần hiệu quả ngăn chặn nạn đầu cơ nhà, đất.