Quan hệ Việt-Mỹ sẽ phát triển lên tầm cao mới trong 10 năm tới

Thứ trưởng Ngoại giao Lê Văn Bàng là đại sứ đầu tiên của Việt Nam tại Mỹ sau khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao (12-7-1995) đã nhận định như vậy trong cuộc trao đổi chiều 11-7 tại Hà Nội với phóng viên Báo Người Lao Động.

Nhận định về mối quan hệ Việt - Mỹ, Đại sứ Mỹ tại Việt Nam Michael Marine cũng cho rằng chưa bao giờ quan hệ giữa hai nước lại có nhiều chuyển biến tích cực như trong tháng vừa qua. Chuyến đi thăm Mỹ của Thủ tướng Phan Văn Khải là một nỗ lực chưa từng thấy nhằm thúc đẩy mối quan hệ giữa hai nước. Tương lai của mối quan hệ này ngày càng tươi sáng với việc VN gia nhập WTO, làm chủ nhà hội nghị APEC.

. Phóng viên: Là đại sứ VN đầu tiên ở Mỹ sau khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao, Thứ trưởng nhìn nhận như thế nào về mối quan hệ Việt-Mỹ trong 10 năm qua?

img- Thứ trưởng Lê Văn Bàng: Quan hệ Việt-Mỹ đã phát triển nhanh kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao, có thể nói là một tốc độ phát triển ngoài sức tưởng tượng. Kim ngạch trao đổi thương mại Việt-Mỹ đạt 6,4 tỉ USD vào năm 2004 là con số mà tôi không tưởng tượng nổi vào thời điểm hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao. Đặc biệt, chuyến thăm chính thức Mỹ mới đây của Thủ tướng Phan Văn Khải đã nâng quan hệ hợp tác song phương lên tầm cao mới. Tuy nhiên, cũng có những điểm mà hai bên muốn đi xa hơn, nhanh hơn nhưng chưa đạt được như ý muốn.

. Chuyến thăm được đánh giá là lịch sử mới đây của Thủ tướng Phan Văn Khải sẽ giúp bình thường hóa hoàn toàn quan hệ Việt-Mỹ?

- Sau tròn một thập kỷ lập quan hệ ngoại giao ở cấp đại sứ, VN và Mỹ mới cơ bản bình thường hóa quan hệ. Là người may mắn được trực tiếp tham gia vào quá trình thương lượng để đi đến bình thường hóa quan hệ Việt-Mỹ và có điều kiện theo dõi mối quan hệ này trong suốt thập kỷ qua, tôi cho rằng quan hệ Việt-Mỹ sẽ phát triển lên tầm cao mới trong 10 năm tới, trên tất cả các mặt và mang tính chiến lược. Tôi tin tưởng, kim ngạch buôn bán Việt-Mỹ sẽ đạt 10 tỉ USD và đầu tư Mỹ vào VN sẽ đạt 5-6 tỉ USD sau thời gian ngắn nữa. Đặc biệt, hợp tác khoa học kỹ thuật hai nước sẽ phát triển mạnh trong thời gian tới.

. Việc đàm phán song phương với Mỹ về gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) của VN sẽ không còn phải gặp trở ngại nào đáng kể?

- Trong hội đàm với Thủ tướng Phan Văn Khải, Tổng thống George W. Bush đã nói một cách rõ ràng: “Tôi mạnh mẽ ủng hộ VN gia nhập WTO”. Đó là cam kết từ người đứng đầu Chính phủ Mỹ. Trong thương lượng thì tôi biết rằng tại vòng đàm phán tháng 6 vừa qua, hai bên đã đạt được những thỏa thuận tích cực và quan trọng. Hy vọng vòng đàm phán sắp tới, VN và Mỹ sẽ đi tới thỏa thuận kết thúc đàm phán song phương.

. Khuôn khổ quan hệ đối tác xây dựng, hợp tác toàn diện và ổn định lâu dài trên cơ sở bình đẳng, cùng có lợi được xác định trong chuyến thăm của Thủ tướng Phan Văn Khải sẽ có tác dụng chỉ đạo như thế nào đối với hợp tác Việt-Mỹ trong tương lai?

- Khuôn khổ này do phía VN đưa ra và phía Mỹ chấp nhận. Phía Mỹ cũng bày tỏ mong muốn nâng hợp tác song phương lên tầm cao mới về mọi mặt.

. Đại sứ Mỹ tại VN Michael Marine có đánh giá hợp tác song phương 10 năm qua đã phát triển nhanh hơn mong đợi và cho rằng rồi đây dư luận sẽ sửng sốt về tốc độ phát triển của quan hệ Việt-Mỹ trong 10 năm tới. Thứ trưởng có cho rằng đây là một đánh giá dựa trên cơ sở thực tế?

- Tôi tin rằng quan hệ Việt-Mỹ sẽ phát triển nhanh hơn trong tương lai. Tháp tùng Thủ tướng trong chuyến thăm Mỹ vừa qua, tôi thấy hoàn toàn có cơ sở để tin vào điều này, nhất là trên các lĩnh vực kinh tế và khoa học kỹ thuật. Nhiều người Mỹ cho rằng, trong 10 năm tới, VN sẽ trở thành một quốc gia phát triển mạnh ở khu vực và có tầm cỡ trên thế giới. Tôi cho rằng những người này đã nhìn nhận được tiềm năng phát triển của VN và đó là một thị trường quan trọng của Mỹ về kinh tế, thương mại, khoa học kỹ thuật.

Nhiều người từ đối địch trở thành bạn

Trong nhiệm kỳ đại sứ đầu tiên của VN tại Mỹ, tôi may mắn chứng kiến nhiều sự kiện lớn trong quan hệ hai nước. Nhiệm kỳ này đã để lại nhiều ấn tượng trong tôi. Tuy nhiên, ấn tượng sâu sắc đối với tôi là hình ảnh những cựu chiến binh Mỹ tại VN đã thật sự toàn tâm toàn ý đóng góp cho bình thường hóa và phát triển quan hệ Việt-Mỹ. Có thể dẫn ra đây những tên tuổi rất quen thuộc như thượng nghị sĩ John McCain, thượng nghị sĩ John Kerry hay Đại sứ Mỹ đầu tiên tại VN Peter Peterson. Đó là những người đã rất tích cực thúc đẩy quan hệ với VN. Tôi nghĩ rằng, trở lại VN sau chiến tranh, từ đáy lòng họ có tình cảm đối với VN, đất nước mà họ từng cầm súng đến trước đây. Từ đối địch, những cựu binh Mỹ đã trở thành những người bạn của VN và có những đóng góp vô tư vào việc xây đắp, phát triển quan hệ Việt-Mỹ. Đó là hình ảnh gây ấn tượng sâu sắc nhất đối với tôi.

(Thứ trưởng Lê Văn Bàng)