Quyền lợi hộ nghèo sẽ giảm

Đây là băn khoăn từ phía đại diện của Tổng LĐLĐ VN tại buổi thảo luận bàn về phương án giá điện tổ chức ngày 13-1, tại Hà Nội. Theo đó, nếu giá ưu đãi chỉ tính ở mốc 50 kWh như đề xuất của Bộ Công Thương thì quyền lợi hộ nghèo sẽ bị giảm, trong khi lại bao cấp cả hộ giàu?

Bộ Công Thương, Cục Điều tiết Điện lực, đại diện Hội Bảo vệ người tiêu dùng, Tổng LĐLĐ VN và Liên minh HTX VN đã cùng tham gia trong buổi thảo luận. Đề án giá điện đã được Bộ Công Thương trình Thủ tướng Chính phủ từ giữa tháng 12-2008, hiện Bộ Tài chính đang thẩm định để báo cáo Chính phủ. Nếu được thông qua, dự kiến biểu giá mới sẽ được áp dụng vào cuối quý I hoặc đầu quý II/2009.
Chưa bảo vệ người nghèo
Ông Trần Văn Tư, Ban Chính sách Kinh tế Xã hội Tổng LĐLĐ VN, đặt câu hỏi: Đề án đã trình Chính phủ, vậy những ý kiến trong buổi thảo luận này có được tiếp thu để điều chỉnh phương án giá điện hay không? Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Hữu Hào khẳng định những ý kiến này sẽ được trình Thường trực Chính phủ cân nhắc trước khi phê duyệt phương án cuối cùng.
Ông Tư thẳng thắn: Chúng ta xây dựng nền kinh tế thị trường có định hướng XHCN nhưng đề án chỉ nói giá điện sẽ theo cơ chế thị trường. Vậy định hướng XHCN, trong đó vấn đề bảo vệ người nghèo, thể hiện ở đâu? Hiện nay, bậc thang đầu tiên hưởng giá ưu đãi được tính đến 100 kWh, Bộ Công Thương đề nghị chỉ tính 50 kWh, quyền lợi của hộ nghèo sẽ bị giảm đi. Trong khi đó lại bao cấp cả hộ giàu, vì tất cả các đối tượng đều được tính chung từ bậc thang đầu tiên.
Ông Tư nhấn mạnh hiện nay Chính phủ đang nỗ lực chống suy thoái kinh tế, nếu lại tăng giá điện là không phù hợp. Vì có thể tác động của tăng giá điện đến GDP và chỉ số giá tiêu dùng (CPI) không lớn nhưng tác động đến xã hội sẽ rất lớn, tạo tâm lý không tốt, ông đề nghị cân nhắc thời điểm tăng giá điện.

Để nâng cao năng lực phục vụ, ngành điện cần tích cực hơn trong việc phát triển mạng lưới. Trong ảnh: Lắp đặt mạng lưới cung cấp điện  tại huyện Bình Chánh-TPHCM. Ảnh: T. Thạnh

Ông Nguyễn Văn Sơn, Phó Văn phòng Hội Bảo vệ người tiêu dùng, cho rằng trong đề án, Bộ Công Thương nói sẽ có chính sách riêng cho các đối tượng cần hỗ trợ nhưng chính sách chưa thấy đâu, trước mắt đã thấy thiệt cho người tiêu dùng. “Mỗi khi đề xuất tăng giá điện đều viện dẫn những lý do giá trong nước thấp hơn giá thế giới, giá nhiên liệu đầu vào tăng, cần thêm vốn đầu tư... Bộ Công Thương mới bàn đến tăng giá để bảo đảm lợi ích của bên sản xuất điện chứ chưa quan tâm đến đời sống. Tại sao không nói đến các biện pháp kỹ thuật ngành điện phải áp dụng để giảm chi phí, giảm tiêu hao điện?” - ông Sơn chất vấn.
Theo ông Sơn, ngay cả việc tính toán bậc thang mới  50 kWh cũng không có căn cứ xác đáng. Tiêu dùng điện chủ yếu ở khu vực thành thị, sử dụng tiết kiệm điện cũng không thể dưới mức này. Hơn nữa, giá dầu để làm căn cứ tính giá thành điện là 50 USD/thùng nhưng vừa qua, có thời điểm chỉ 30 USD/thùng, hiện nay cũng dưới ngưỡng 40 USD/thùng nhưng không thấy đề cập đến.
Tăng dần để tiến tới cơ chế thị trường
Ông Đỗ Hữu Hào thừa nhận về mặt tâm lý không ai muốn tăng giá. Về việc tăng giá điện lần này, hộ tăng tối đa chỉ khoảng 30.000 đồng/tháng nhưng đúng là tâm lý rất nặng nề.
Tuy nhiên, ông Đỗ Hữu Hào vẫn khẳng định việc điều chỉnh giá điện trong thời điểm này là cần thiết nhằm bảo đảm hai mục tiêu bảo vệ an ninh năng lượng và từng bước chuyển giá điện sang cơ chế thị trường. Do đó, Bộ Công Thương không đề nghị tăng mạnh ngay từ năm 2009 mà chỉ tăng dần để tiến tới cơ chế thị trường. Bộ Công Thương đã tính toán rất kỹ, cả nước có 2,5 triệu hộ nghèo nhưng đại đa số chỉ dùng tối đa 50 kWh/tháng, nên quyết định đề nghị chỉ bao cấp 50% giá cho 50 kWh đầu thay vì 100 kWh như hiện nay. Mức tăng giá điện như trên cũng sẽ không gây tác động lớn đến toàn bộ nền kinh tế, sản xuất và đời sống của nhân dân.