Sau rét, miền Bắc có thể đối mặt khô hạn nặng

Đợt rét đậm, rét hại kéo dài năm nay đã gây thiệt hại nặng nề cho ngành nông nghiệp miền Bắc. Hàng ngàn hộ nông dân, chủ yếu ở các tỉnh vùng cao, lâm vào khó khăn khi trâu, bò chết; lúa mạ hư hại, lại phải ôm nợ ngân hàng.

Hàng ngàn hộ dân ôm nợ

Tại xã Hương Sơn (huyện Mỹ Đức, tỉnh Hà Tây), do đúng dịp lễ hội chùa Hương, xã không có người cấy lúa (vì nông dân bỏ ruộng đi chở đò phục vụ khách) nên phải đi thuê người nơi khác. Nhiều hộ dân không thuê được người cấy, cũng đành phải bỏ ruộng.

Tại tỉnh Bắc Kạn, đến nay đã có hơn 4.300 con trâu, bò bị chết rét. Thiệt hại nặng nhất là các huyện vùng cao, vùng sâu như: Pác Nặm, Chợ Đồn, Na Rì, Ngân Sơn, Ba Bể với khoảng 3.900 con trâu, bò đã chết.

Ông Đặng Văn Síu, người dân tộc Sán Chí ở thôn Nà Thiêm, xã Giáo Hiệu, huyện Pác Nặm, là hộ nghèo. Năm 2006, ông vay ngân hàng chính sách được 7 triệu đồng, mua được 1 con trâu nái. Trâu bị chết rét trước Tết Mậu Tý, ông phải mổ thịt và phơi đầy trên gác bếp, vì nhiều nhà có trâu, bò chết, ông chẳng bán cho ai được. Cái Tết vừa qua, gia đình ông ăn thịt trâu phát ngán, chẳng biết khi nào mới trả hết món nợ.

Cái rủi ập cả vào nhà con trai ông Síu là Đặng Văn Kiàn cùng ở thôn Nà Thiêm, cũng là diện hộ nghèo. Chiều 13-2, con bò duy nhất lăn đùng ra chết, anh Kiàn đành phải mổ thịt. “Có thịt bò ăn mà bụng đau nhói” - anh Kiàn than. Không chỉ các hộ nghèo, nhiều hộ khá giả trong tỉnh cũng đã dốc hết vốn cho chăn nuôi, nay trắng tay. Hàng ngàn hộ ở các tỉnh vùng cao phía Bắc đang ôm nợ chồng chất sau thảm họa thiên nhiên này.

Nguy cơ thiếu nước tưới tiêu

Tính đến ngày 14-2, các tỉnh, TP phía Bắc đã phải chịu đợt rét đậm, rét hại kéo dài 33 ngày. Theo nhận định của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Trung ương, có thể trong những ngày cuối tháng 2 còn xảy ra 2-3 đợt rét nữa, nhưng cường độ không mạnh và chỉ kéo dài mỗi đợt vài ngày. Kể từ đầu tháng 3, nền nhiệt độ tại miền Bắc sẽ tăng và xuất hiện mưa nhỏ trên diện rộng. Lượng mưa trên cả nước từ tháng 2 đến tháng 4 xấp xỉ hoặc cao hơn trung bình nhiều năm chút ít. Song lưu lượng nước sông Đà, sông Thao, sông Lô vẫn thiếu hụt từ 15% - 30% so với cùng kỳ năm trước, nên miền Bắc vẫn phải chủ động đối phó với khô hạn nặng có thể xảy ra.

TTXVN ngày 14-2 dẫn báo cáo cùng ngày của Bộ NN-PTNT cho biết đợt rét đậm, rét hại này đã làm chết trên 8.000 con trâu bò, khoảng 50.000 ha lúa, 5.000 ha mạ xuân bị chết hoặc không phục hồi được. Ước tính sơ bộ, các tỉnh phía Bắc phải cần tới 1.000 tấn lúa giống mới có thể khôi phục được số diện tích lúa bị thiệt hại, song thời gian gieo cấy phải kết thúc trước ngày 5-3. Do đó, đợt xả nước phục vụ đổ ải của hồ Hòa Bình, Thác Bà, Tuyên Quang sẽ tiến hành từ ngày 27-2 đến 5-3.