Sẽ "giải tán" sở quy hoạch kiến trúc

Tại phiên họp Ủy ban thường vụ Quốc hội chiều ngày 24-12, trước các ý kiến về sự cần thiết hay không của sở quy hoạch kiến trúc, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Hồng Quân khẳng định: "Quan điểm của chúng tôi nay mai sẽ giải tán sở này".

Tại buổi họp chiều ngày 24-12, phiên họp thứ 15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, nhiều ý kiến tán thành xung quanh quy định về Hội đồng Kiến trúc quy hoạch và Kiến trúc sư trưởng (KTST), theo đó, nhiều người tán thành như trong dự thảo Luật Quy hoạch đô thị;

Cũng có ý kiến đề nghị quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của KTST và Hội đồng Kiến trúc quy hoạch để làm rõ về mối quan hệ giữa Hội đồng Kiến trúc quy hoạch, Sở Quy hoạch Kiến trúc và KTST; Có ý kiến cũng cho rằng không nên có chức danh KTST vì cư chế quản lý đầu tư, xây dựng hiện nay rất khó cho việc thực hiện vai trò của KTST.

Trước các ý kiến trên, cơ quan chủ trì thẩm tra và cơ quan soạn thảo đề nghị giữ Hội đồng Kiến trúc quy hoạch tại cấp tỉnh và chức danh KTST tại một số TP trực thuộc trung ương và TP thuộc tỉnh.

Tuy nhiên, theo Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, khi có Hội đồng Kiến trúc quy hoạch và chức danh KTST thì Chính phủ cần nghiên cứu có nên giữ Sở Quy hoạch Kiến trúc ở một số TP như hiện nay không để tránh tình trạng chồng chéo về chức năng nhiệm vụ.

Chủ nhiệm Ủy ban dân tộc của Quốc hội Ksor Phước cho rằng, bỏ Sở Quy hoạch Kiến trúc là không được. Cũng theo ông Ksor Phước, Hội đồng Kiến trúc quy hoạch cũng không làm được chức năng quản lý Nhà nước, đồng thời, phải làm rõ vấn đề khi KTST có ý kiến trái với Hội đồng thẩm định thì Chủ tịch TP sẽ nghe theo "ông" nào?!

Làm rõ hơn những băn khoăn của các đại biểu, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Quân lý giải, các tỉnh thành trên cả nước không có Sở Quy hoạch Kiến trúc, chỉ có 2 đô thị đặc biệt là TP Hà Nội và TP Hồ Chí Minh thành lập Sở này do hệ quả của việc thành lập KTST thí điểm năm 1992 nhưng ngay sau đó đã cho thấy sự bất cập do không phân định rõ KTST có ngang với chức danh Phó Chủ tịch TP hay không, ai sẽ là người trả lương cho KTST? Vì vậy, vai trò của KTST cũng kém hiệu quả dẫn đến năm 2001 đã chính thức xóa bỏ vai trò KTST và thành lập Sở Quy hoạch Kiến trúc.

Tuy nhiên, ông Quân cũng thừa nhận, sự hiện diện của Sở này cũng có nhiều bất cập. Người đứng đầu ngành xây dựng cũng cho biết đã trao đổi với Chủ tịch UBND TP Hà Nội và nhận được sự đồng tình về việc "giải tán" Sở Quy hoạch Kiến trúc, theo đó, quản lý Nhà nước về quy hoạch và kiến trúc sẽ là Sở Xây dựng.

Ai sẽ lập quy hoạch đô thị?

Theo Bộ trưởng Xây dựng Nguyễn Hồng Quân, dự thảo Luật Quy hoạch đô thị quy định thẩm quyền tổ chức lập quy hoạch đô thị theo hướng phân cấp mạnh mẽ cho chính quyền địa phương, đề cao trách nhiệm của địa phương trong công tác quy hoạch đô thị.

Riêng đối với Hà Nội và TP Hồ Chí Minh là 2 đô thị loại đặc biệt có quy mô lớn, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với quốc gia, có sự ảnh hưởng lan toả với khu vực xung quanh nên thẩm quyền tổ chức lập quy hoạch chung đô thị loại đặc biệt phải do Bộ Xây dựng đảm nhận.

Nhưng theo Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế Hà Văn Hiền thì nên để chính quyền địa phương lập quy hoạch đô thị vì họ mới nắm rõ, đầy đủ, sâu sắc, toàn diện cả về thực trạng, triển vọng, yêu cầu phát triển của đô thị đó trong mối quan hệ gắn bó với quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế, xã hội của địa phương.

Cũng theo ông Hiền, đối với các tỉnh, TP trực thuộc trung ương, nên để UBND TP tổ chức lập quy hoạch đô thị, Bộ Xây dựng chỉ tổ chức thẩm định và Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Ông Hiền nêu ví dụ, ở nước bạn Malaixia cũng giao cho Thị trưởng lập quy hoạch đô thị.

Tuy nhiên, Chủ nhiệm Ủy ban pháp luật Nguyễn Văn Thuận lại cho rằng, Bộ Xây dựng phải chịu trách nhiệm lập quy hoạch đô thị, không thể giao cho địa phương được bởi các địa phương có kiểu lập quy hoạch theo nhiệm kỳ, theo nhóm lợi ích chứ không theo quy hoạch tầm quốc gia. Theo đó, khi có quy hoạch tổng thể thì chính quyền địa phương thực hiện, "cần có sự quản lý tập trung" - ông Hiền nói.

Không đồng tình với ý kiến ông Thuận, bà Trương Thị Mai, Chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề xã hội bày tỏ quan điểm, dù có sự lo ngại như đại biểu Thuận nhưng cũng phải phân cấp. Bà Mai cũng ví dụ, trong tương lai chúng ta xây dựng những khu đô thị mới như khu đô thị mới Thủ Thiêm thì UBND TP Hồ Chí Minh hoàn toàn có thể thực hiện được.

"Phân cấp cho chính quyền địa phương để người ta quyết sự phát triển, nhưng có thẩm định của Bộ" bà Mai nói.

Ý kiến này cũng được Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu đồng tình, theo ông Lưu, quy hoạch đô thị mới, đô thị đặc biệt do Bộ Xây dựng đảm nhiệm, còn những đô thị thuộc tỉnh thì do chính quyền địa phương.