Sớm giảm thuế thu nhập cho người ăn lương

Cần giảm thuế thu nhập từ tiền lương, tiền công cho kỳ thuế năm 2008 và cả kỳ thuế năm 2009.

Tại cuộc họp báo thường kỳ Chính phủ ngày 2-12, Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Hoàng Anh Tuấn khẳng định không có chuyện lùi thời gian thực hiện Luật Thuế thu nhập cá nhân đến ngày 1-7-2009. Bộ Tài chính đang nghiên cứu trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét giảm, giãn thuế cho một số đối tượng. Tuy nhiên, phương án cụ thể giảm, giãn thuế cho những đối tượng nào, giảm bao nhiêu đến nay vẫn chưa được Bộ Tài chính chính thức công bố.

Thu nhập cao cũng gặp khó khăn

Trong năm 2008, trong bối cảnh lạm phát tăng cao, số người làm công ăn lương bị ảnh hưởng nhiều nhất khi nộp thuế thu nhập cao theo Pháp lệnh Thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao (từ trên năm triệu đồng/người/tháng). Bà Phạm Chi Lan - chuyên gia kinh tế nhận định trong hoàn cảnh khó khăn hiện nay, ngay cả những người được gọi là có thu nhập cao cũng đang gặp khó khăn hơn so với điều kiện kinh tế bình thường trước đây. “Ở các nước đã có nhiều cách để hỗ trợ người dân. Tôi hy vọng Chính phủ có tính toán cụ thể để đề xuất lên Quốc hội chấp thuận giảm thuế đối với những người chỉ có thu nhập từ lương. Mong sao việc giảm thuế cho người làm công ăn lương được chấp thuận càng sớm càng tốt” - bà Lan nói.

Bà Chi Lan phân tích, ngay từ khi đang xây dựng dự án Luật Thuế thu nhập cá nhân, có nhiều ý kiến liên quan mức thu nhập phải đóng thuế đã hợp lý chưa, những người phụ thuộc thu nhập dưới 500.000 đồng/tháng mới được cho giảm trừ có thấp không... Tất cả các mức đó trong Luật Thuế thu nhập cá nhân (ban hành cuối năm 2007) so với thời giá bây giờ là khá lạc hậu rồi. Ngay từ lúc góp ý cho luật này, nhiều người đã đề xuất không nên để mức khởi điểm chịu thuế cứng nhắc hay tỷ lệ khấu trừ cố định vì giá cả thường hay thay đổi. Mà quả thật ở nước ta, với mức lạm phát lên trên 20%, giá cả từ năm ngoái đến năm nay đã thay đổi rất nhiều.

Đồng quan điểm với bà Lan, luật sư Hoàng Huy Được - Phó Chủ nhiệm Đoàn luật sư Hà Nội cho rằng vào thời điểm xây dựng Luật Thuế thu nhập cá nhân thì điều kiện kinh tế tương đối ổn định. Còn hiện nay, không chỉ riêng Việt Nam mà kinh tế thế giới suy thoái, đời sống những người làm công ăn lương sẽ rất khó khăn. Những người có thu nhập đến mức chịu thuế thu nhập cao cũng bị ảnh hưởng không nhỏ.

Giảm thuế: Ngân sách sẽ kham nổi?

Tiến sĩ Vương Quân Hoàng - Trung tâm Nghiên cứu khoa học kinh tế Emile Bemheim, Đại học Tổng hợp Brussels (Bỉ) nhận định việc giảm thuế thu nhập cho người dân ngắn hạn không tác động quá lớn đến ngân sách khi nguồn thu này chỉ đóng góp cho ngân sách có 3%. Khi kinh tế phát triển ổn định, những khó khăn của người dân giảm thì việc họ đóng thuế đầy đủ là bình thường.

Ông Hoàng cho biết hệ thống thuế thu nhập cá nhân ở nước ngoài được thiết kế chỉ tập trung đảm bảo an sinh xã hội. Còn ở nước ta, khi thu thì rất rành mạch, còn phần tái đầu tư cho người dân lại rất khó tính toán được. “Khi con bạn đi bệnh viện, nếu cháu dưới sáu tuổi thì theo quy định bạn không mất tiền viện phí. Thế nhưng không có quy định cụ thể là con bạn được hưởng cái gì, chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh ra sao. Ở các nước, chuyện đóng thuế ở đâu người dân cũng sẵn sàng, bởi con của họ đến trường không những không mất tiền lại còn được cấp tiền ăn trưa, tặng quà..., họ bị thất nghiệp thì sẽ được chính phủ trợ cấp thất nghiệp. Họ nhìn hai chiều chứ không thuần túy chỉ là thu bao nhiêu cho đủ mức” - ông Hoàng nói.

Nên nâng mức khởi điểm chịu thuế

Ông Được cho rằng việc giảm thuế thu nhập cho người dân cũng là góp phần vơi bớt khó khăn cho họ, giúp họ tập trung sản xuất, kinh doanh. Để hỗ trợ người dân trong năm tới, luật sư Được đề xuất Chính phủ cần tính toán và trình Quốc hội xem xét nâng mức khởi điểm chịu thuế trong Luật Thuế thu nhập cá nhân lên năm hoặc sáu triệu đồng thay vì mức bốn triệu đồng (đã giảm trừ cho bản thân người nộp thuế).

Bà Lan cũng đề xuất Chính phủ nên xem xét nâng mức khởi điểm chịu thuế lên cao hơn mức bốn triệu đồng/tháng kể từ 1-1-2009 hoặc tính toán để hạ mức thuế suất xuống hơn nữa. Bà Lan ví dụ: “Một người có thu nhập năm triệu đồng/tháng, nếu không phải nuôi ai thì mức thuế nên là 2% (tức phải nộp 20 ngàn đồng) thay vì 5% như trong luật (phải nộp 50 ngàn đồng). Riêng giảm trừ gia cảnh, tiêu chuẩn để xét người phụ thuộc hết tuổi lao động nhưng có thu nhập dưới 500 ngàn đồng/tháng cũng cần phải xem lại. Mức 500 ngàn đồng/tháng là quá thấp, thấp hơn cả chuẩn nghèo mà Chính phủ quy định (570.000 đồng/tháng)”.

Trong bối cảnh hiện nay, người làm công ăn lương sẽ bị ảnh hưởng không nhỏ khi có thu nhập đến mức chịu thuế. Ảnh minh họa: HTD