Sống chung với ô nhiễm

Một thực trạng tồn tại suốt thời gian dài ở ĐBSCL là các khu công nghiệp (KCN) hầu như đều chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung, phần lớn nguồn nước thải, những chất cặn bã, phụ phế phẩm sau khi sản xuất đều được các doanh nghiệp (DN) xả trực tiếp xuống kênh, rạch khiến cho môi trường nước ô nhiễm trầm trọng, ảnh hưởng đời sống sinh hoạt của hàng chục ngàn hộ dân.

Chịu đựng mùi hôi tanh, uế khí

Theo báo cáo của Sở Tài nguyên- Môi trường TP Cần Thơ, sau khi phân tích và thu mẫu nước mặt ở 22 điểm cố định trong toàn TP, kết quả quan trắc cho thấy các chất ô nhiễm như hữu cơ, amoniac và vi sinh tiếp tục tăng so với cùng kỳ năm trước. Hầu hết nguồn nước mặt ở các kênh, rạch đều có mức ô nhiễm hữu cơ và vi sinh cao gấp nhiều lần cho phép như: rạch Cái Khế, Sang Trắng, Tham Tướng, Cờ Đỏ...

TP Cần Thơ hiện có 3 KCN tập trung đang hoạt động gồm Trà Nóc I, Trà Nóc II và Thốt Nốt. Ngành nghề sản xuất phần lớn tập trung vào lĩnh vực chế biến lương thực, thực phẩm, chế biến thủy hải sản, xăng dầu, gas... Lưu lượng nước thải tại các KCN này bình quân khoảng 22.000 m3/ngày, đêm. Cả chục năm nay, hàng ngàn hộ dân ở khu vực phường Trà Nóc (quận Bình Thủy) và phường Phước Thới (quận Ô Môn) phải sử dụng nguồn nước dơ bẩn để ăn uống, sinh hoạt. Không chỉ vậy, họ còn phải hứng chịu mùi hôi tanh, uế khí từ KCN tỏa ra. Cư dân sinh sống dọc rạch Sang Trắng (Ô Môn) cho biết hiện nay nước dưới rạch không thể nào sử dụng được do bị ô nhiễm bởi nguồn nước thải từ các KCN Trà Nóc I và Trà Nóc II. Mỗi khi ghe tàu đi qua thì dưới lòng sông dợn lên mùi hôi tanh, cả khu vực nước đen như mực. Mặc dù người dân đã nhiều lần phản ánh nhưng các cơ quan chức năng vẫn chưa có giải pháp hữu hiệu nào để cải thiện tình hình. Do vậy, nhiều gia đình đã phải bỏ tiền tự khoan giếng để có nguồn nước sạch sử dụng. Tuy nhiên, vẫn còn rất nhiều hộ do quá nghèo nên đành sử dụng nước của con rạch Sang Trắng dù họ biết rất rõ mức độ ô nhiễm.

Ngộp thở vì khói

ĐBSCL đang có hàng ngàn lò nung gạch, ngói- gốm hoạt động với lượng khói thải vô cùng lớn. Có những ngôi làng nằm trong vùng ô nhiễm của lò gạch, ngói - gốm hàng chục năm nay, khiến con người, cây cối đều mang bệnh.

Hàng ngàn người dân sống cặp tuyến sông Cổ Chiên của xóm lò gạch An Phước kéo dài hơn 30 km từ thị xã Vĩnh Long đi qua huyện Long Hồ (Vĩnh Long) và đến tận vàm sông Măng đang phải sống trong cảnh ngộp thở vì khói lò nung. Những người sống trong khu vực này nói đùa rằng nhiều năm nay họ đã quen với cuộc sống “ăn với khói, ngủ với khói”. Không chỉ con người hít khí độc mà cây cối trong vườn cũng cằn cỗi, không hoa trái vì ô nhiễm nặng nề. Khu vực chợ Thanh Đức, xã Thanh Đức, huyện Long Hồ, hằng ngày, người dân phải hít thở một lượng khói bụi rất lớn được tuôn ra từ hàng chục miệng lò nơi đây. Đáng quan tâm hơn, trong khu này có cả trường học và nhà bảo sanh. Ở huyện Châu Thành, tỉnh Đồng Tháp, nơi có gần 300 lò nung gạch, ngói - gốm tập trung ở xã An Hiệp, cũng đang trong tình trạng ô nhiễm nặng.