Sức khỏe lãnh đạo sao phải mật?
Có ý kiến đề nghị mở rộng chủ thể cung cấp thông tin bao gồm cả tổ chức chính trị, xã hội, tổ chức Đảng...
Ngày 12-8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đã nghe và cho ý kiến về dự án Luật Tiếp cận thông tin. Trình bày báo cáo thẩm tra dự án, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật (UBPL) Phan Trung Lý cho biết UBPL tán thành việc ban hành Luật Tiếp cận thông tin nhằm cụ thể hóa Hiến pháp về quyền tiếp cận thông tin của công dân.
Tránh lợi dụng để từ chối
Về chủ thể có quyền tiếp cận thông tin, dự luật quy định công dân có quyền tiếp cận thông tin; người nước ngoài cư trú hợp pháp tại Việt Nam có quyền yêu cầu cung cấp thông tin liên quan trực tiếp đến quyền và nghĩa vụ của họ. Thường trực UBPL đề nghị xem xét thêm người Việt Nam định cư ở nước ngoài về nước đầu tư, kinh doanh có được tiếp cận thông tin.
Chủ thể cung cấp thông tin là tất cả các cơ quan nhà nước. Về điều này, có ý kiến đề nghị mở rộng chủ thể cung cấp thông tin bao gồm cả tổ chức chính trị, xã hội; tập đoàn kinh tế nhà nước; các chương trình, đề án lớn của nhà nước, tổ chức Đảng...
Xe cứu thương đưa ông Nguyễn Bá Thanh từ sân bay về Bệnh viện Đà Nẵng tối 9-1. Lúc này, báo chí chỉ được đứng từ xa để quay phim, chụp ảnh. Ảnh: BÍCH VÂN
Đặc biệt về việc từ chối cung cấp thông tin, ông Lý đề nghị cần quy định cụ thể, chặt chẽ hơn, tránh tình trạng các cơ quan có trách nhiệm cung cấp thông tin lợi dụng để từ chối cung cấp thông tin cho công dân.
Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng Đào Trọng Thi cho rằng quy định cung cấp thông tin do nhà nước nắm giữ sẽ bất bình đẳng giữa khu vực công và tư, những đơn vị ngoài công lập sẽ vin vào đó để không cung cấp thông tin về học phí, viện phí…
Cùng quan điểm, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Phùng Quốc Hiển nói: “Người dân càng biết nhiều thông tin thì xã hội càng tiến bộ, dân chủ, văn minh”.
Phải xóa văn hóa bí mật
Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội Trương Thị Mai bày tỏ mong muốn phân loại thông tin bí mật, thông tin không được cung cấp và thông tin mở để luật được xây dựng rõ ràng, không mơ hồ.
Chủ nhiệm UBPL Phan Trung Lý lo lắng: “Cứ cấm, cứ hạn chế thì dân làm sao tiếp cận thông tin. Phải xóa bỏ văn hóa bí mật trong điều hành đất nước. Giấy mời họp cũng bí mật thì còn có cái gì công khai nữa”.
Phó Chủ tịch QH Huỳnh Ngọc Sơn phàn nàn hội chứng “mật” khi tài liệu mật, tối mật, tuyệt mật được áp dụng tràn lan. Ông Sơn nói ông Nguyễn Bá Thanh (nguyên Trưởng Ban Nội chính Trung ương - PV) mắc bệnh có gì đâu mà phải mật? “Càng bí mật càng làm phức tạp thêm tình hình. Sao không cung cấp sớm cho báo chí để báo chí phải canh chụp từ xa, rồi độc quyền ảnh” - ông Sơn góp ý. Theo ông Sơn, cần rà soát và cố gắng mở hết sức, cái gì mật, tối mật quốc gia thì quy định cụ thể để không phải trả lời.
Ông Lý cho biết để bảo đảm tính khả thi của Luật Tiếp cận thông tin sau khi được ban hành, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ giữa các văn bản pháp luật, đề nghị sớm ban hành Luật Bảo vệ bí mật nhà nước để thay cho Pháp lệnh Bảo vệ bí mật nhà nước theo hướng “xem xét, sửa đổi các danh mục bí mật nhà nước nhằm mở rộng công khai”.
Đại diện cơ quan soạn thảo, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường cho biết sẽ nghiêm túc tiếp thu, nghiên cứu chỉnh sửa để trình QH cho ý kiến lần đầu dự luật trong kỳ họp QH thứ 10 (tháng 10-2015).
Kinh phí thực thi luật “rất tốn kém”
Theo ông Phùng Quốc Hiển, cần đánh giá luật này ra đời thì số tiền ngân sách phải bỏ ra là bao nhiêu, chắc chắn sẽ lớn. QH phải được biết về toàn bộ chi phí này từ đầu tư hạ tầng, con người. Giải trình, Bộ trưởng Hà Hùng Cường cho biết kinh nghiệm thế giới cho thấy thực thi Luật Tiếp cận thông tin rất tốn kém. Nhưng dù tốn kém mà tạo sự đồng thuận của người dân, của xã hội với hoạt động của nhà nước thì vô giá.
Tăng trách nhiệm bảo vệ thông tin cá nhân
Chiều cùng ngày, UBTVQH cho ý kiến dự án Luật An toàn thông tin. Cơ quan thẩm tra dự luật là Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của QH thống nhất với ban soạn thảo điều chỉnh tên “Luật An toàn thông tin” thành “Luật An toàn thông tin mạng”. Về bảo vệ thông tin cá nhân trên mạng, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Phan Xuân Dũng cho biết tình trạng phát tán thông tin cá nhân trên mạng tại Việt Nam gây bức xúc dư luận từ nhiều năm qua. Để hạn chế vấn đề này, dự luật bổ sung những quy định tăng cường hơn nữa trách nhiệm của tổ chức, doanh nghiệp trong việc bảo vệ thông tin cá nhân của người sử dụng.