Tái cấu trúc nền kinh tế

Hiệu quả và đường hướng thực hiện chính sách kích cầu, đầu tư cho nông nghiệp và nông thôn, việc khai thác bauxite ở Tây Nguyên... là những vấn đề “nóng” trên nghị trường ngày 26-5

Để ngăn chặn suy giảm kinh tế, Chính phủ đã có các gói kích cầu lớn, lên tới 10% GDP. Nhưng đại biểu (ĐB) Nguyễn Hữu Phước (Bến Tre) khẳng định nguy cơ lạm phát còn rất lớn. Do vậy, gói kích cầu 143.000 tỉ đồng cần xác định rõ trọng tâm.

Quá trình thực hiện cần có cơ chế kiểm tra chặt chẽ, công khai, minh bạch để có hiệu quả và đúng chỗ. “17.000 tỉ đồng bù lãi suất mang tính cứu trợ hơn là kích cầu. Thực tế, tốc độ tăng trưởng tín dụng khá thấp, có thể phần lớn số vốn này dùng vào việc đảo nợ và sớm quay lại ngân hàng, không phải để tăng đầu tư mới cho phát triển sản xuất, kinh doanh” - ĐB Bùi Văn Tỉnh (Hòa Bình) lưu ý.

Tập trung vốn cho nông nghiệp

Nhiều ĐB khác cũng lo lắng khi lượng tiền tăng quá lớn dễ dẫn đến nguy cơ tái lạm phát vì khả năng hấp thụ của nền kinh tế còn thấp. Dù vậy, các ĐB đều thống nhất: Cùng với các giải pháp chống suy giảm kinh tế, cần tiến hành tái cấu trúc nền kinh tế để chuẩn bị cho hậu khủng hoảng.

“Nông suy, bách nghệ bại” là bài học được ĐB Vũ Quang Hải (Hưng Yên) dẫn ra. Theo ông, chính sách kích cầu khu vực nông thôn chưa thực sự đến được khu vực nông thôn. Đơn cử ngay Hưng Yên, gần 40.000 hộ dân mới được vay gần 800 tỉ đồng, tức là 8.000 hộ dân mới được hỗ trợ 891 triệu đồng.

ĐB Dương Kim Anh (Trà Vinh) đề nghị cần có sự tập trung vốn thích đáng cho khu vực nông nghiệp vì “khi kích cầu vào nông nghiệp sẽ làm tăng thu nhập hộ nông dân tới 1,63%, trong khi ở hộ đô thị chỉ có 0,38%. Nếu tăng cầu 1% trong nông nghiệp nông thôn sẽ làm tăng 1,2% GDP”.

Tuy nhiên, việc đầu tư này cũng phải tính kỹ sao cho hiệu quả cao nhất, phù hợp với từng địa phương. Chẳng hạn, việc dạy vi tính, nghề cơ khí, sửa xe máy, ô tô cho người lớn tuổi là không phù hợp. Hơn nữa, là lao động chính, họ không thể dành 5-6 tháng trời đi học, phương thức tốt nhất là mở các lớp tập huấn ngắn ngày, cầm tay chỉ việc.

Quốc hội thẩm tra là đúng

Về chủ trương phát triển công nghiệp khai thác bauxite, GS Nguyễn Minh Thuyết, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, thanh, thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội (QH), đề nghị: Phải coi các dự án khai thác bauxite Tây Nguyên là công trình quan trọng quốc gia.

Tổng số tiền đầu tư cho đại dự án này gấp 10 lần tiêu chí vốn của một công trình quan trọng quốc gia nên “QH phải thẩm tra và xem xét quyết định”; kinh nghiệm từ việc triển khai cụm khí điện đạm Cà Mau là tách từng dự án để số tiền đầu tư nhỏ hơn tiêu chí một công trình trọng điểm quốc gia. Ông nhấn mạnh: “Tôi cho như thế là lách luật”.

ĐB Lê Thanh Phong (Lâm Đồng) “giải trình”: Trữ lượng bauxite tại Lâm Đồng khoảng 1 tỉ tấn, mỏ Tân Rai chỉ chiếm 1,4% diện tích đất tự nhiên, đất nông lâm nghiệp của Lâm Đồng nên ảnh hưởng không lớn đến sản xuất nông nghiệp.

Khu vực dự án là rừng nghèo, năng suất chè, cà phê cũng rất thấp. UBND tỉnh thu hồi 943 ha đất của 743 hộ, trong đó đã đền bù 150 tỉ đồng cho 586 hộ (100 hộ đồng bào dân tộc thiểu số), đã xây dựng khu tái định cư cho 731 hộ và nhà ở cho 43 hộ đồng bào dân tộc tại chỗ tại thị trấn Lộc Thắng.

Chỉ còn một vài hộ chưa nhận tiền đền bù. “Việc khởi công dự án nhà máy bauxite Tân Rai đã tạo luồng sinh khí mới phấn chấn trong cán bộ và nhân dân” – ông Phong nói – “Tiếp xúc cử tri chưa phát hiện ý kiến phản ánh hoặc phản bác không đồng tình”.

Ông Phong cũng thông báo, 643 lao động là người Trung Quốc của nhà thầu Chalieco đang làm việc tại dự án này sẽ rút hết sau khi hoàn thành. Tại Đắk Nông, dự án tổ hợp bauxite alumin Nhân Cơ giai đoạn 1 công suất 650.000 tấn alumin/năm. Theo ĐB Điểu K’Ré (Đắk Nông), khi hoạt động, nhà máy sẽ nộp 547 tỉ đồng thuế các loại/năm, tạo 1.600 việc làm trực tiếp và tạo việc làm ổn định cho khoảng 16.000 lao động liên quan.

Trái với sự hồ hởi của hai ĐB địa phương, GS Nguyễn Minh Thuyết đề nghị QH ghi nhận những con số trên để “vài năm nữa kiểm tra lại có đúng như thế không?”. Ông cho biết trong thời gian qua, 300 công nhân được đưa đi đào tạo, chỉ có 2 người... của địa phương!