Tạo điều kiện để Công đoàn tham gia quản lý Nhà nước

Thủ tướng Chính phủ cần có quyền bổ nhiệm từ bộ trưởng trở xuống để bộ máy Nhà nước hoạt động có hiệu quả hơn. Sáng 20-9, LĐLĐ TPHCM đã tổ chức hội thảo góp ý kiến về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 1992 với sự tham dự của các cán bộ chủ chốt Công đoàn TP, gồm các đồng chí trong Ban Chấp hành LĐLĐ TP, Ban Thường vụ LĐLĐ TP, trưởng - phó các ban chuyên đề, đại diện các đơn vị trực thuộc LĐLĐ TP, LĐLĐ các quận huyện trong TP, đại diện các Công đoàn cấp trên cơ sở và công đoàn cơ sở trực thuộc.

Điều 15 sửa đổi, bổ sung đã xác định “Nhà nước phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa”, đồng thời xác định luôn cơ cấu, thành phần kinh tế “đan xen hỗn hợp” là đủ rồi, nên nhiều đại biểu đề nghị nghiên cứu lại hai đoạn thêm vào ở điều 16. Theo Chủ tịch LĐLĐ quận 10 Trần Trung Mậu thì phần thêm vào ấy chỉ là liệt kê, giải thích những thành phần kinh tế và rất dễ lạc hậu trước cuộc sống, điều này nên dành cho những bộ luật có liên quan, không nhất thiết phải đưa vào Hiến pháp. Chủ tịch Công đoàn Tổng Công ty Thương mại Bến Thành Đinh Văn Cường cho rằng, điều 15 bổ sung các từ “đan xen, hỗn hợp” sau cụm từ “Cơ cấu kinh tế nhiều thành phần với các hình thức tổ chức sản xuất, kinh doanh đa dạng” là thừa, bởi trong “đa dạng” đã có “đan xen, hỗn hợp” rồi. Điều 56 có câu: “Nhà nước quy định thời gian lao động, chế độ tiền lương, chế độ nghỉ ngơi và chế độ bảo hiểm xã hội đối với cán bộ, công chức và những người làm công ăn lương”. Chủ tịch LĐLĐ quận 6 Lê Thị Vuôn nói: “Khái niệm những người làm công ăn lương rất rộng. Hiến pháp ghi như vậy thì những người giúp việc nhà giải quyết ra sao?”. Chủ tịch LĐLĐ quận 8 Phan Mỹ Hoa đề nghị không chỉ lấy lại câu “bậc tiểu học là bắt buộc, không phải trả học phí” (Hiến pháp 1992) mà còn thêm “và các khoản thu khác”. Điều 123 cũng được các đại biểu góp ý sôi nổi. Hầu hết các ý kiến đề nghị bỏ HĐND cấp quận, huyện, phường, xã, bởi thực tế cho thấy HĐND ở các cấp này chỉ có quyền trên danh nghĩa mà không có lực. Vả lại ngay cả về mặt chính quyền, chúng ta có chính quyền 4 cấp, song chế độ chính sách chỉ mới giải quyết có 3 cấp. Chủ tịch LĐLĐ quận 1 Phạm Thị Hoa nói thêm: “Để thực sự là Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, Thủ tướng có quyền điều động, bổ nhiệm... chứ không có thể”. Nhiều đại biểu đồng tình với ý kiến này và cho rằng, điều 114, Thủ tướng Chính phủ cần có quyền bổ nhiệm từ bộ trưởng trở xuống chứ không chỉ thứ trưởng trở xuống. Được vậy, bộ máy Nhà nước mới có hiệu quả. Về điều 103, đại biểu Trần Trung Mậu nói: “Khoản 6 sửa đổi, bổ sung có phần dài dòng và không rõ hơn khi chưa sửa chữa bổ sung”.

Điều 10 và chức năng, nhiệm vụ của Công đoàn

Đồng chí Đặng Ngọc Tùng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Chủ tịch LĐLĐ TPHCM chủ trì cuộc hội thảo, khẳng định: Trọng tâm của việc sửa đổi, bổ sung một số điều trong Hiến pháp lần này là những điều bức xúc về tổ chức bộ máy Nhà nước và về kinh tế, văn hóa, giáo dục, khoa học, công nghệ, bảo đảm phù hợp với Nghị quyết Đại hội IX của Đảng.

Các đại biểu có mặt tập trung nhiều nhất vào điều 10 và cho rằng, việc “giáo dục công nhân, cán bộ, công chức” là hạn hẹp, bởi ngay trong điều 10 của Hiến pháp 1992 cũng như dự kiến sửa đổi lần này vẫn giao cho Công đoàn cùng các cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội “chăm lo và bảo vệ quyền lợi của cán bộ, công nhân, viên chức”. Chủ tịch LĐLĐ quận 10 nói thêm: “Trong lần sửa đổi, bổ sung Hiến pháp lần này, chúng ta cần phải khẳng định: Công đoàn là tổ chức chính trị duy nhất của giai cấp công nhân và của người lao động”. Nhiều đại biểu cùng chung ý kiến, Công đoàn được hiến pháp giao cho chức năng quản lý Nhà nước, kiểm tra, giám sát hoạt động của cơ quan Nhà nước, tổ chức kinh tế..., nhưng chưa thấy tạo điều kiện thuận lợi cho Công đoàn hoạt động. Bên cạnh đó, chúng ta cũng cần phải khẳng định “Công đoàn là thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam” như vậy mới phù hợp với điều 9 của Hiến pháp “phát huy truyền thống đại đoàn kết toàn dân”. Hầu hết các đại biểu đều nhất trí, đề nghị thêm vào phần cuối của điều 10: “Nhà nước có trách nhiệm tạo điều kiện thuận lợi cho Công đoàn thực hiện chức năng, nhiệm vụ”.