Tập trung kiện toàn các bên đối tác

Đổ lỗi đình công gia tăng do Công đoàn yếu kém là sai lầm. Nguyên nhân chính là do người sử dụng lao động chưa thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật lao động...

“Quan hệ lao động trong doanh nghiệp (DN) phải ổn định, hài hòa, bảo đảm cả quyền và lợi ích của người lao động (NLĐ); người sử dụng lao động (NSDLĐ), trên cơ sở đó bảo đảm lợi ích DN, quốc gia. Chỉ thị 22-CT/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng vừa có tính chất lâu dài vừa thời sự”. Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Sinh Hùng đã khẳng định như vậy tại hội nghị triển khai Chỉ thị 22- CT/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng về “Tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo việc xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ trong DN” tổ chức tại TPHCM cuối tuần qua.

Đình công gia tăng, diễn biến phức tạp

Theo thống kê của Bộ LĐ-TB-XH, từ năm 2006 đến nay, có 22/64 tỉnh, TP xảy ra trên 1.000 cuộc đình công. Trong đó, các DN có vốn đầu tư trực tiếp của nước ngoài (FDI) chiếm tới 77,3%. Đình công chủ yếu xảy ra ở các DN thâm dụng lao động như dệt, may, da giày, chế biến gỗ... Bình Dương, Đồng Nai, Tây Ninh, Long An và TPHCM là những địa phương xảy ra đình công nhiều nhất.

Ở TP Hà Nội, đến năm 2005, vẫn chưa xảy ra cuộc đình công nào, nhưng 6 tháng đầu năm 2008, có 15 DN xảy ra đình công. Tại Bắc Ninh, cả năm 2006 và 2007, mỗi năm chỉ có 6 cuộc, nhưng nửa đầu năm 2008 đã có 20 cuộc. Còn tại TPHCM, 6 tháng đầu năm 2008 đã có 133 cuộc; cá biệt có cuộc đình công kéo dài hơn 20 ngày như ở Công ty Giày da Huê Phong.

Điều đáng nói, dù đã sửa đổi các quy định với mong muốn đình công sẽ tiến hành đúng luật nhưng thực tế, đình công vẫn không đúng trình tự, số cuộc đình công năm sau luôn cao hơn năm trước, diễn biến ngày càng phức tạp.

Cần nghiên cứu kỹ về tiền lương tối thiểu

Các đại biểu thống nhất: Đời sống vật chất, tinh thần của NLĐ hiện chưa tương xứng với sự đóng góp của họ. Theo ông Phí Thế Bình, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hà Nội, KCN Bắc Thăng Long với hơn 40.000 công nhân, hầu hết là lao động nhập cư, nhưng chưa bao giờ có được một đêm văn nghệ cho công nhân xem.

Có đại biểu đã so sánh lương tối thiểu (LTT) ở Nhật Bản là 1.200 USD, ở Hàn Quốc 820 USD; còn ở VN, LTT trong khu vực FDI chỉ có 55 USD. Ông Dương Anh Điền, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TP Hải Phòng, kiến nghị: Bộ LĐ-TB-XH và Bộ Tài chính cần nghiên cứu kỹ về tiền LTT, vì DN coi LTT là “áo giáp” bảo vệ mình, dẫn đến tình trạng DN thực hiện đúng nhưng NLĐ không đủ sống thì vẫn đình công.

Ông Nguyễn Văn Đua, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TPHCM, cho rằng: “Thời gian gần đây, có xu hướng đổ lỗi đình công gia tăng là do CĐ yếu kém. Đây là nhận thức sai lầm vì nguyên nhân gốc là do NSDLĐ chưa thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật lao động, chưa quan tâm đúng mức đến quyền và lợi ích hợp pháp của NLĐ”.

Xây dựng thỏa ước “4 thật”

Hầu hết các đại biểu đều cho rằng hiện chưa có cơ chế đối thoại hiệu quả giữa NLĐ và NSDLĐ nên mâu thuẫn không được giải quyết kịp thời. Để giải quyết tình trạng trên, cần phải xây dựng thỏa ước lao động tập thể “4 thật”: Đối tác thật, đàm phán thật, nội dung thật, thực hiện thật. Nhưng trước mắt, phải tập trung kiện toàn các bên đối tác để ký kết thỏa ước lao động tập thể.

Việc tập trung xây dựng, nâng cao chất lượng hoạt động CĐ cơ sở cũng được nhiều đại biểu quan tâm. Ông Mai Đức Chính, Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐ VN, cho biết Tổng LĐLĐ sẽ tập trung phát triển đoàn viên và xây dựng CĐ cơ sở , đổi mới cơ chế hoạt động tổ chức CĐ, nâng cao kỹ năng đàm phán cho cán bộ CĐ và chỉ đạo CĐ cấp trên hỗ trợ cơ sở trong thương lượng, xây dựng thỏa ước lao động.