Tàu nước ngoài được tham gia vận chuyển nội địa?

Có nhiều ý kiến khác nhau về qui định hoa tiêu hàng hải Việc tham gia vận chuyển của tàu nước ngoài ở tuyến nội địa đã được đưa vào dự thảo Bộ Luật Hàng hải (sửa đổi) thay vì để bộ trưởng GTVT quy định như hiện hành.

Cụ thể, những trường hợp tàu biển VN không đủ khả năng vận chuyển như: vận chuyển hàng hóa siêu trường, siêu trọng hoặc vận chuyển các loại hàng hóa bằng tàu biển chuyên dùng; để phòng chống hoặc khắc phục thiên tai, dịch bệnh và mục đích cứu trợ nhân đạo khẩn cấp; vận chuyển hành khách từ tàu khách du lịch lên bờ... và được bộ trưởng GTVT đồng ý thì tàu nước ngoài được phép thực hiện.

Dự thảo bộ luật lần này cũng quy định tổ chức, cá nhân (trong nước và nước ngoài) có quyền đầu tư xây dựng cảng biển từ nguồn vốn của mình (trừ cảng biển do Chính phủ và UBND cấp tỉnh quyết định đầu tư). Chủ đầu tư xây dựng cảng biển được quyết định hình thức quản lý, khai thác cảng biển. Ngay cảng biển đầu tư xây dựng bằng nguồn vốn Nhà nước cũng được đấu thầu cho tổ chức, cá nhân thuê khai thác.

Thảo luận những quy định về hoa tiêu hàng hải, ĐB Nguyễn Thạc Nhượng (Bắc Ninh) và Trần Thành Long (TPHCM) lập luận, mục tiêu hàng đầu của hoa tiêu hàng hải là bảo đảm an toàn, an ninh hàng hải và phòng ngừa ô nhiễm môi trường, cung cấp dịch vụ công ích không vì lợi nhuận. Vì vậy, không nên đa dạng hóa kinh doanh dịch vụ hoa tiêu hàng hải, vì như vậy sẽ dẫn đến các doanh nghiệp (DN) chỉ lo lợi nhuận, xem nhẹ mục tiêu công ích, an toàn hàng hải. Thêm nữa, việc đa dạng hóa sẽ dẫn đến những khu vực hoa tiêu lợi nhuận cao thì tập trung nhiều DN, khu vực lợi nhuận thấp không có DN nào muốn đầu tư kinh doanh, ảnh hưởng không tốt cho hoạt động hàng hải.

Phản bác ý kiến này, ĐB Nguyễn Hoàng Anh (Hải Phòng) cho rằng nếu có nhiều thành phần kinh tế tham gia dịch vụ hoa tiêu sẽ tạo ra sự cạnh tranh, nâng cao chất lượng phục vụ cũng như giảm chi phí vào cầu cảng Việt Nam. “Hiện chi phí cầu cảng của Việt Nam bị kêu là quá cao. Nếu xóa bỏ độc quyền sẽ góp phần hạn chế đầu tư dàn trải về cầu cảng. Bởi phải có lợi thì người ta mới đầu tư” - ông Hoàng Anh nhìn nhận. Riêng vùng nước khó khăn, không hấp dẫn nhà đầu tư kinh doanh dịch vụ hoa tiêu, ông Hoàng Anh đề nghị Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ. Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Văn Thuận ủng hộ phương án này. Ông Thuận đề nghị cần đưa ra tiêu chuẩn nào thì cần hoa tiêu bắt buộc, tránh trường hợp vì lợi ích, nhiều địa phương cứ quy định vùng nước do mình quản lý cần hoa tiêu.