Thẳng thắn và cầu thị
Tại hội thảo “Biển Đông: Hợp tác vì an ninh và phát triển trong khu vực”, nhiều đại biểu cho rằng cần phải có sự minh bạch về ý định, quan điểm, thái độ của các nước trong khu vực
Hội thảo khoa học quốc tế “Biển Đông: Hợp tác vì an ninh và phát triển trong khu vực” tại TPHCM đã kết thúc chiều 12-11 sau hai ngày làm việc. Phát biểu bế mạc, PGS-TS Dương Văn Quảng, Giám đốc Học viện Ngoại giao, khẳng định: “Hội thảo đã thực sự thành công như mong đợi vì chúng ta tôn trọng các nguyên tắc: thẳng thắn, khách quan, trung thực, xây dựng và cầu thị”.
PGS - TS Dương Văn Quảng, Giám đốc Học viện Ngoại giao, phát biểu tổng kết hội thảo khoa học quốc tế về biển Đông. Ảnh: HỒNG THÚY
Hiểu biết lẫn nhau để giải quyết tranh chấp
PGS - TS Dương Văn Quảng nhấn mạnh trên thực tế, biển Đông là vùng biển có vai trò quan trọng trong thương mại quốc tế. Theo ông, sự tự do đi lại, an toàn hàng hải phải được bảo đảm trong mọi trường hợp.
GS Carlyle A. Thayer, Học viện Quốc phòng Úc, nhắc lại phát biểu của một diễn giả Trung Quốc (TQ) nhấn mạnh rằng không phải tranh chấp ở biển Đông gây ra căng thẳng mà chính sự can dự của Mỹ vào khu vực này. Theo ông, hiện nay đã có nhiều cơ chế để tiến hành hợp tác ở khu vực biển Đông như ASEAN+1, ASEAN+3, Hội nghị Cấp cao Đông Á.
|
Cần xây dựng lòng tin giữa các bên về biển Đông. Đối thoại là cần thiết nhưng chưa đủ. Sự minh bạch trong quan điểm, minh bạch trong chính sách cùng với thiện chí là điều kiện tiên quyết cho quá trình tìm kiếm giải pháp lâu dài và công bằng.
(Trích phát biểu bế mạc của PGS-TS Dương Văn Quảng) |
Về các diễn biến gần đây tại biển Đông, GS Geoffrey Till (Anh) nhận định các quốc gia đã không làm chủ được trong những diễn biến vừa qua. Ông cho rằng không nên ngây thơ nghĩ rằng nếu làm rõ hết những ý định của mình thì sẽ giải quyết được mọi vấn đề.
Theo ông, vấn đề ở đây là sự hiểu biết lẫn nhau là yếu tố cơ bản để tạo điều kiện giải quyết tranh chấp hoặc các khác biệt.
Nhiều đại biểu cho rằng cần phải có sự minh bạch về ý định, quan điểm, thái độ của các nước trong khu vực. Bên cạnh đó, nổi lên ý kiến cần phân biệt bối cảnh hiện nay với thời kỳ chiến tranh lạnh bởi hiện nay sự hội nhập kinh tế và sự phụ thuộc lẫn nhau sâu sắc hơn giữa các nước.
Thay đổi thái độ và cách tiếp cận
Tại phiên họp thứ ba, các nước đã đề nghị những biện pháp xây dựng lòng tin trong khu vực, cũng như đề xuất hình thành các thể chế, cơ chế hợp tác. Các đại biểu cũng đã đề cập xung đột về lợi ích giữa Mỹ và TQ. Theo GS Vladimir Mazyrin (Nga), để giải quyết tranh chấp này, không nên chỉ dựa vào luật pháp quốc tế mà còn cần dựa vào thiện chí của tất cả các bên.
Trong khi đó, GS Mark J. Valencia (Mỹ) quả quyết vấn đề biển Đông hiện nay đã trở thành một vấn đề trong quan hệ Trung - Mỹ, mối quan hệ giữa các cường quốc.
Nói về vấn đề tranh chấp, GS Stein Tonnesson (Na Uy) nhận định cửa sổ cơ hội để các nước giải quyết vấn đề biển Đông đang dần đóng lại. Theo ông, quan hệ Trung – Mỹ đang ảnh hưởng đến việc giải quyết vấn đề biển Đông.
Tuy nhiên, đã xuất hiện một cửa sổ cơ hội mới để các nước có thể tiến hành trao đổi nhằm giải quyết tranh chấp. Ông nhấn mạnh TQ cần có định nghĩa rõ ràng hơn về lợi ích của mình. Đó là điều kiện cơ bản để bảo đảm sự thành công cho các nỗ lực giải quyết tranh chấp ở khu vực biển Đông.
Theo GS Stein Tonnesson, TQ có lợi ích trong việc tiếp tục duy trì quan hệ ổn định với các quốc gia Đông Nam Á. Mối quan hệ đó trong thời gian qua đã bị ảnh hưởng nhưng có thể được hàn gắn.
Việc xây dựng và cải thiện quan hệ với các nước ASEAN láng giềng là cách thức tốt nhất để TQ cân bằng với sự can dự ngày càng sâu hơn của Mỹ tại khu vực này. Ông cho rằng TQ cũng cần thay đổi thái độ và cách tiếp cận của mình đối với vấn đề biển Đông.
|
Không khuấy động dư luận
GS Hasjim Djalal, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Đông Nam Á,
Nguyên tắc thúc đẩy hợp tác là cần cởi mở; bắt đầu từ những việc dễ, ít nhạy cảm; cần lãnh đạo cấp cao nhưng với tư cách cá nhân, không chính thức, không thể chế hóa; nhấn mạnh điểm đồng, không xoáy vào những điểm bất đồng; làm từng bước, bắt đầu từ những vấn đề có tính kỹ thuật; không lùi bước nếu không có được kết quả ngay”.
TTXVN |