Thiếu trình độ chuyên môn

LTS: Từ chuyện cán bộ thôn, xã ở nhiều nơi bớt xén, ăn chặn tiền hỗ trợ ăn Tết của người nghèo vừa qua, Báo NLĐ đã tìm hiểu thực trạng những bất cập của các cán bộ cơ sở hiện nay, nhằm góp thêm lời giải cho việc củng cố, xây dựng chính quyền thôn, xã

Sau vụ một số cán bộ thôn ở xã Hành Nhân, huyện Nghĩa Hành và xã Phổ Văn, huyện Đức Phổ - Quảng Ngãi cắt xén tiền hỗ trợ cho người nghèo ăn Tết, lãnh đạo 2 huyện này đã lập tức chấn chỉnh sai phạm. Lãnh đạo UBND huyện, xã đã họp dân và đứng ra xin lỗi. Bà con ai cũng cho rằng cán bộ thấy sai là tốt, song vẫn băn khoăn: Phải chăng cán bộ cơ sở không có năng lực hoặc thiếu tình người?

img
Người dân xã Hành Nhân, huyện Nghĩa Hành và xã Phổ Văn, huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi nhận lại tiền hỗ trợ Tết bị cắt xén

Làm theo kinh nghiệm là chính


Ông Nguyễn Ngọc Linh, Phó Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Quảng Ngãi, cho biết trong số 1.911 cán bộ chuyên trách ở 180 xã, phường, thị trấn ở tỉnh hiện nay, có đến 245 người mới học đến tiểu học, 630 THCS và 1.036 người có trình độ THPT. Về chuyên môn, có đến 1.283 người chưa qua đào tạo, 141 trình độ sơ cấp, 384 trung cấp và chỉ có 103 người đã được đào tạo ĐH, CĐ. Về quản lý hành chính, chỉ có 2 người trình độ ĐH, 92 trung cấp và 354 sơ cấp. Đối với 1.454 công chức cấp xã hiện nay, trình độ văn hóa có nhỉnh hơn với 80% THPT;  song về chuyên môn thì có đến 25% chưa qua đào tạo, 6,6% sơ cấp, hơn 59% trung cấp...


Con số thống kê mới nhất của Sở Nội vụ Quảng Ngãi này cho thấy trình độ học vấn, chuyên môn của cán bộ cơ sở ở địa phương này còn nhiều hụt hẫng. Nhiều cán bộ chủ chốt cấp xã (45%) mới học tiểu học và THCS. Thậm chí, có người làm bí thư Đảng ủy xã nhiều nhiệm kỳ mà không hề biết chữ, như bí thư Đảng ủy xã Trà Xinh, huyện Tây Trà. Cán bộ xã là vậy, cán bộ thôn thì hầu như không được học tập hoặc được trang bị kiến thức bài bản gì.

Qua việc kiểm điểm sai phạm trong chuyện ăn chặn tiền Tết của dân nghèo, tất cả các cán bộ thôn đều nhận khuyết điểm là do nhận thức không đúng tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Ông Lê Văn Phàn, Bí thư Đảng ủy xã Hành Nhân, huyện Nghĩa Hành, nhận xét: “Cán bộ chủ chốt của xã thì mới chỉ có trình độ sơ cấp, trung cấp, còn cán bộ thôn là nông dân thuần túy do dân bầu, chỉ có dự các lớp tập huấn ngắn hạn chứ không được đào tạo gì và họ làm theo kinh nghiệm là chính”.


Đạo đức xuống cấp


Do không có trình độ, năng lực nên việc nhận thức công việc của không ít cán bộ ở một số địa phương còn quá đơn giản, thậm chí dẫn đến sai phạm chủ trương của Đảng, Nhà nước. Cả 8 thôn ở xã Hành Nhân, huyện Nghĩa Hành đều tự ý trừ tiền hỗ trợ Tết của người nghèo. Các thôn ở xã Phổ Văn, huyện Đức Phổ cũng chặn trừ các khoản nợ trước rồi mới đưa biên lai thông báo cho dân. Theo đại biểu Quốc hội Dương Trung Quốc,  việc cán bộ ăn chặn hoặc giao không đúng đối tượng tiền hỗ trợ người nghèo ăn Tết là một bằng chứng cho thấy sự xuống cấp của đạo đức xã hội, đáng tiếc lại liên quan đến bộ máy chính quyền cơ sở.


Trước đó, cũng do không được học tập và rèn luyện, con trai Bí thư Đảng ủy xã Trà Xinh, huyện Tây Trà Hồ Văn Trinh, hiện giữ chức phó chủ tịch HĐND, trưởng Ban Chỉ huy Phòng chống lụt bão xã, đã lợi dụng chuyện thiên tai để khai báo khống 14 căn nhà dân bị sập đổ để lấy gần nửa tấn gạo tiêu xài riêng. Bố vợ của ông Trinh, ông Hồ Văn Hùng, Chủ tịch UBND xã Trà Xinh, cũng thông đồng lấy 50 kg gạo cho riêng mình. Còn rất nhiều việc làm sai trái khác của một số cán bộ cấp xã, thôn, như: mua bán đất đai, chiếm dụng tài sản Nhà nước, quan liêu, xa rời quần chúng, thoái hóa biến chất...


Ngoài việc không có trình độ học vấn, không được đào tạo chuyên môn và không thường xuyên rèn luyện, các cán bộ cơ sở sai phạm ở đây còn do nguyên nhân cấp trên thiếu kiểm tra, đôn đốc nhắc nhở, cũng như việc xử lý cán bộ sai phạm chưa kịp thời.

Bí thư Đảng ủy xã không biết chữ!


Ông Hồ Văn Thang, nguyên Bí thư Đảng ủy xã Trà Xinh, huyện Tây Trà- Quảng Ngãi, đã 44 năm làm cán bộ xã song lại không hề biết chữ. Sớm tham gia cách mạng, đến năm 1985, ông Thang được cử giữ chức phó chủ tịch, rồi chủ tịch UBND xã. Từ năm 1993, ông được bầu làm bí thư Đảng ủy, chủ tịch UBND, rồi trở lại làm bí thư Đảng ủy xã Trà Xinh 3 nhiệm kỳ liên tiếp. Dù giữ các cương vị trọng trách của xã nhưng ông chỉ biết một chữ “Thang” để ký vào các văn bản, giấy tờ. Còn lại, cán bộ văn phòng đọc, sau đó ông chỉ đạo ra văn bản hoặc họp truyền đạt cho cán bộ cấp dưới thi hành. Do để cho con trai (phó chủ tịch HĐND kiêm trưởng ban phòng chống lụt bão xã Trà Xinh) khai khống sập nhà để nhận 50 kg gạo, ông  Thang đã bị cho thôi chức bí thư Đảng ủy xã.

Dân làng địa phương coi ông Thang như già làng và họ đã bỏ qua chuyện không biết chữ của ông. Là cán bộ nhiệt tình, có uy tín, song chừng ấy năm công tác, ông Thang vẫn không được đào tạo văn hóa.

Mở hướng đào tạo, bổ sung cán bộ trẻ


Nhận thấy sự hụt hẫng của đội ngũ cán bộ cơ sở, tháng 12-2008, Tỉnh ủy Quảng Ngãi đã ban hành đề án đào tạo, tuyển chọn, chuẩn hóa cán bộ chủ chốt cấp xã. Theo ông Nguyễn Hòa Bình, Phó Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi, mục tiêu của đề án là đào tạo, xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã bảo đảm các tiêu chuẩn, có đủ phẩm chất, trình độ, có năng lực đảm nhiệm và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Dự án đặt chỉ tiêu từ nay đến năm 2010, cán bộ chủ chốt cấp xã ở huyện đồng bằng tại Quảng Ngãi là 100% tốt nghiệp trung cấp chuyên môn, nghiệp vụ hoặc trung cấp hành chính trở lên và qua đào tạo trung cấp chính trị, trong đó 30%-40% có trình độ ĐH, CĐ. Ở miền núi, 70% phải tốt nghiệp THPT, trong đó 30%-40% có trình độ trung cấp chuyên môn, nghiệp vụ trở lên.

Tuy nhiên, mục tiêu này không dễ thực hiện, bởi từ nay đến năm 2010 - chưa đầy 2 năm - làm sao có thể đào tạo 30%-40% cán bộ có trình độ ĐH? Ngay đào tạo trình độ học vấn THPT cho cán bộ cấp xã, nhất là ở miền núi, cũng không thể kịp.