TNGT: Ám ảnh kéo dài
Dồn dập những vụ tai nạn giao thông sau Tết Tân Mão đến nay khiến người dân bất an, bức xúc. Qua hầu hết các vụ tai nạn giao thông cho thấy lỗi trước tiên thuộc về con người
Theo Cục Cảnh sát Giao thông đường bộ - đường sắt, từ 30 tháng chạp đến mùng 5 tháng giêng, toàn quốc đã xảy ra 373 vụ tai nạn giao thông (TNGT) đường bộ, làm 288 người chết, 359 người bị thương. Đó là một con số không nhỏ. Điều đáng nói, nạn nhân đa phần là những người trẻ, là nguồn lực lao động chính tạo ra của cải cho xã hội và gia đình.
Hiện trường vụ tai nạn giao thông ngày 13-2 tại nút giao thông ngã ba Vũng Tàu (P. An Bình, TP Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai)
làm một phụ nữ chết tại chỗ và 2 người trọng thương. Ảnh: ĐĂNG LÊ
Những vụ thảm khốc
Lúc 3 giờ 30 phút ngày 13-2, trên đèo Lò Xo đoạn km 1427+600 đường Hồ Chí Minh thuộc địa phận xã Đăk Man, huyện Đăk Glei, tỉnh Kon Tum, ô tô khách (trên xe có 54 người) đi hướng Bắc Giang - TPHCM, đến đoạn đường trên do mất phanh, tài xế đã lao xe vào bên đường nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại nhưng không thành công nên đã quật ngược tay lái và lật giữa đường. Hậu quả, 21 người trên xe bị thương, trong đó có 11 người bị thương nặng.
Lúc 14 giờ 30 phút ngày 13-2, tại ngã tư Trần Phú - Nguyễn Thái Học (quận Hải Châu, TP Đà Nẵng), một chiếc xe tải đã lao thẳng vào xe máy dựng cạnh đường khiến chị N.T.H (20 tuổi) đang ngồi trên xe chết tại chỗ, anh L.H.N (26 tuổi) bị gãy chân, được đưa đi cấp cứu.
Lúc 10 giờ 45 phút ngày 13-2, tại nút giao thông ngã ba Vũng Tàu (TP Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai), một xe tải đông lạnh chạy với tốc độ cao lao vào xe du lịch 16 chỗ làm cả hai xe mất lái tông liên hoàn vào dòng xe máy đang lưu thông. Vụ tai nạn kinh hoàng khiến 1 người chết tại chỗ, 2 người trọng thương.
Trước đó, mới mùng 4 Tết (ngày 6-2) dư luận đã bàng hoàng với vụ TNGT xảy ra tại gác chắn xe lửa Cầu Ghềnh (Km 1700 + 007) thuộc địa bàn TP Biên Hòa, Đồng Nai. Đoàn tàu lửa lao về hướng cầu Ghềnh khi cả hai đầu gác chắn không có nhân viên phát tín hiệu đèn cũng như cho hạ chắn xuống và giao thông trên cầu đang ùn tắc, nhiều phương tiện đang tranh nhau qua cầu. Hậu quả, đoàn tàu tông trực diện vào các loại phương tiện trên cầu khiến 2 người tử nạn, 26 người bị thương và nhiều xe du lịch, taxi hư hỏng nặng.
Còn chưa thôi xôn xao về vụ tai nạn kinh hoàng đầu năm, dư luận lại phẫn nộ khi chiều 9-2, xe container loại 40 feet do lái xe Nguyễn Thành Trung (39 tuổi, TPHCM) điều khiển lưu thông trên đường ĐT 741 hướng về ngã tư Sở Sao (thị xã Thủ Dầu Một, Bình Dương), khi qua đoạn cua gấp vào cầu Phước Hòa đã bị lật về phía trong lề đường, đè chết 4 người.
Lỗi thuộc về con người
Theo Viện Chiến lược và Phát triển GTVT, hầu hết các vụ TNGT xảy ra trên quốc lộ (48%), tỉnh lộ (16%) và đường đô thị (20%). Từ những vụ TNGT cho thấy có rất nhiều nguyên nhân gây nên TNGT nhưng nổi lên 3 nguyên nhân chính: ý thức chấp hành Luật Giao thông của người tham gia giao thông kém; cơ sở hạ tầng lạc hậu, chưa phát triển kịp với mật độ xe ngày càng tăng và các cơ quan hữu quan chưa có cái nhìn toàn diện về bức tranh giao thông ở Việt Nam, chưa phát huy hết trách nhiệm trong việc quản lý và tuyên truyền.
Có thể nói một bộ phận người tham gia giao thông xem việc phóng nhanh, vượt ẩu, lấn tuyến, không có giấy phép lái xe, sử dụng rượu, bia khi lái xe... là chuyện bình thường. Nhiều doanh nghiệp vận tải chưa quan tâm quản lý, giáo dục đạo đức tài xế; áp dụng cơ chế khoán thời gian xe chạy hoặc khoán doanh thu tạo áp lực khiến tài xế phóng nhanh, vượt ẩu, tranh giành khách, gây TNGT. Đáng nói là mỗi lần nghe thông tin về các vụ TNGT nghiêm trọng, dư luận giật mình, thảng thốt, bức xúc nhưng sau đó nhiều người lại... quên và vô tư vi phạm luật.
Trong khi đó, đường sá chật hẹp, các khu công nghiệp, khu dân cư nằm ven theo tuyến quốc lộ chưa có hệ thống đường gom, thiếu điện chiếu sáng, hành lang đường bộ và đường sắt phức tạp, không an toàn. Trên các tuyến quốc lộ, dòng giao thông hỗn hợp với nhiều loại xe máy, ô tô, xe tải, container...
Nhiều nguy cơ tiềm ẩn TNGT nhưng một số nơi, chính quyền địa phương chỉ đạo, điều hành thiếu quyết liệt, chưa kiên trì thực hiện, thiếu kiểm tra đôn đốc.
Việc dạy Luật Giao thông trước khi cấp bằng lái còn chiếu lệ, có nơi tiêu cực khi cấp bằng cho cả người không học. Không thiếu hiện tượng những người được giao giám sát lại tiêu cực, làm ngơ cho xe vi phạm. Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật chưa đến được với mọi người dân, thậm chí pano tuyên truyền an toàn giao thông làm cho có, kém hiệu quả, người đi đường đọc được hay không... bàn sau.
Bao giờ giảm bớt những vụ TNGT thảm khốc? Câu trả lời sẽ là: “không biết đến bao giờ” nhưng từ những phân tích nguyên nhân trên cho thấy TNGT trước tiên là do lỗi của con người. Vì thế, chúng ta có thể khắc phục, hạn chế TNGT bằng nhiều giải pháp xuất phát từ thực tiễn con người và giao thông ở Việt Nam.