TP Hồ Chí Minh: Biến bãi rác Đông Thạnh thành mảng xanh
MÔI TRƯỜNG.- Sau khi ngừng hoạt động, liệu những tồn tại về mặt môi trường của bãi rác Đông Thạnh có ảnh hưởng đến hàng ngàn hộ dân sống xung quanh?
Chiều 4-9, Sở Khoa học- Công nghệ và Môi trường (KH-CN-MT) TPHCM đã tổ chức nghiệm thu đề tài Đóng cửa bãi chôn lấp rác Đông Thạnh do Công ty Xử lý chất thải (XLCT) TP làm chủ dự án. Đây là lần đầu tiên nước ta thực hiện việc đóng cửa một bãi xử lý rác theo đúng quy trình nhằm đảm bảo sau khi bãi rác đóng cửa không những không còn tác động xấu đến môi trường mà còn có thể biến hơn 40 ha bãi rác hiện hữu thành một mảng xanh cho TP.
Đóng cửa đúng nghĩa
Việc đóng cửa công trường xử lý rác Đông Thạnh hết sức cấp bách vì bãi đang trong tình trạng quá tải với lượng rác đã lên 6 triệu tấn, trong khi công suất tối đa chỉ 4 triệu tấn. Đóng cửa bãi rác Đông Thạnh chỉ đúng nghĩa khi thực hiện đầy đủ các giải pháp đạt tiêu chuẩn kỹ thuật như: có hệ thống thu khí ga và nước rác thải, hệ thống mương thu nước mặt và nước đáy cũng như hệ thống bơm thu tất cả nước thải của bãi rác về hồ xử lý. Bề mặt bãi rác sẽ được sử dụng bùn của kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè bao phủ để vừa có thể chống thoát khí vừa có thể tận dụng trồng cây xanh. Ngoài ra, dự án còn xây dựng hệ thống quan trắc theo dõi nước, không khí, hệ thống dẫn khí và nước ngầm của khu vực cho đến khi không còn ô nhiễm. Tổng kinh phí để thực hiện các hạng mục trên là 11 tỉ đồng.
Sẽ chấm dứt ô nhiễm?
TS Nguyễn Đức Lượng - chủ nhiệm bộ môn công nghệ sinh học Đại học Bách khoa TP - khẳng định, không thể đòi hỏi giải quyết ô nhiễm một cách triệt để, vì từ khi bắt đầu đổ rác vào bãi, chúng ta đã không thực hiện theo một trình tự nào cả, nên không thể xác định rõ tuổi của rác để có cách xử lý cụ thể. Giải quyết những hậu quả của bãi rác Đông Thạnh là một bài toán rất khó, tuy nhiên dứt khoát phải thực hiện. Sở sẽ đề nghị TP xét duyệt nhanh kinh phí để khởi công giai đoạn đầu thực hiện các lớp phủ lấp dự kiến vào đầu năm 2002. Ngoài ra, Sở KH-CN-MT sẽ sẵn sàng hỗ trợ kinh phí cho các nhà khoa học nào thực hiện khâu xử lý nước thải của bãi rác này.
Cũng tại cuộc họp này, Sở KH-CN-MT cho biết, bãi rác Đông Thạnh sẽ chấm dứt tiếp nhận rác khi Chính phủ Hà Lan chấp thuận nâng công suất xử lý rác bãi Gò Cát từ 2.000 tấn/ngày lên 4.000 tấn/ngày.
Chọn phương án nào?
Một vấn đề được đa số các đại biểu quan tâm là sử dụng bãi rác vào mục đích gì sau khi đóng cửa. Chủ đầu tư đưa ra nhiều phương án đã và đang được các nước áp dụng quy hoạch cho các bãi rác sau khi đóng cửa như: xây dựng nhà cao tầng, công viên, sân golf...Tiến sĩ Nguyễn Đức Lượng đề nghị giải pháp trồng rau sạch, vừa phủ xanh mặt đất vừa hấp thu được lượng khí từ phía dưới thải ra, rễ cây sẽ giải quyết được lượng nước trên bề mặt. Song song đó, sẽ tận dụng lượng nước rò rỉ sản xuất phân bón. Đây là một giải pháp mang lại hiệu quả kinh tế, đồng thời giải quyết được những tác động của bãi rác ảnh hưởng đến môi trường. Ông Nguyễn Văn Phước - chủ nhiệm khoa môi trường Đại học Bách khoa TP - mạnh dạn đưa ra phương án khôi phục lại bãi rác sau khi tất cả chất thải đã bị phân hủy. Tất nhiên, bãi rác mới phải được xây dựng đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật để không xảy ra tình trạng ô nhiễm dẫn đến việc phải giải quyết hậu quả như hiện nay. Các nhà khoa học tham gia cuộc họp đều tâm đắc với phương án biến bãi rác này thành mảng xanh cho TP.