TP Hồ Chí Minh đầu tư nước ngoài giảm mạnh

Năm nay, TPHCM nêu mục tiêu thu hút 1 tỉ USD vốn đầu tư nước ngoài (ĐTNN), nhưng đến thời điểm này mới đạt gần 33% kế hoạch. Theo ý kiến ông Đào Xuân Đức, Phòng Xúc tiến đầu tư Sở Kế hoạch và Đầu tư TPHCM, năm nay TP chỉ có thể thu hút khoảng 500 triệu USD vốn ĐTNN.

Dự án nhỏ

Trong 9 tháng đầu năm 2002, TPHCM đã thu hút 170 dự án (DA) ĐTNN, với vốn đăng ký 216,4 triệu USD, bằng 82,9% về dự án so với cùng kỳ năm trước. Nếu kể cả tăng vốn đầu tư thêm của những doanh nghiệp (DN) cũ thì tổng vốn thu hút đạt 329,9 triệu USD, giảm 31% so với cùng kỳ năm trước. Tuy số DA đầu tư mới tăng 31,8%, nhưng chỉ có một DA của Công ty TNHH Freetrend Industrial, sản xuất giày, vốn đầu tư 20 triệu USD, còn lại hầu hết quy mô nhỏ, trung bình chỉ đạt 1,27 triệu USD/DA, trong khi cùng kỳ năm trước trung bình 2 triệu USD/DA.  Theo tổng hợp của Sở Kế hoạch và Đầu tư, có 120 DA đầu tư mới, vốn đăng ký 137,6 triệu USD và 25 DA đầu tư mở rộng, vốn tăng thêm 58,6 triệu USD nằm ngoài KCX - KCN. Còn trong các KCX - KCN chỉ có 50 DA đầu tư mới, nhưng nhờ có 40 DA mở rộng thêm nên đạt tổng vốn đầu tư 133,7 triệu USD. 

Môi trường thiếu thuận lợi

Có nhiều nguyên nhân tác động làm cho kết quả thu hút vốn ĐTNN tại TPHCM đạt thấp. Ông Đào Xuân Đức cho biết: Năm nay nguồn vốn FDI trên thế giới giảm 40 - 50% nên đã tác động làm cho việc thu hút ĐTNN tại TPHCM giảm. Giá đất tại TPHCM cao hơn các tỉnh xung quanh nên nhiều nhà đầu tư về các tỉnh làm ăn. Đơn cử, tại các KCN TPHCM, giá thuê đất từ 35 - 70 USD/m2 (50 năm) trong khi ở các tỉnh Bình Dương, Đồng Nai giá thuê chỉ bằng một nửa số đó.

Tiến sĩ Lê Thái Hỷ, quyền Chánh Văn phòng Ban Quản lý KCX-KCN TPHCM (HEPZA), cho biết: Chính sách KCX của Việt Nam ra đời đã hơn 10 năm, đến nay có nhiều điểm đã trở nên lỗi thời, ảnh hưởng không tốt đến môi trường đầu tư. Chẳng hạn, các DN nội địa đưa hàng vào KCX gia công khi nhận hàng ra phải đóng thuế như hàng nhập khẩu. Việc đánh thuế như vậy dẫn đến hậu quả DN trong KCX ngày càng nhận được ít hàng gia công từ nội địa, còn DN nội địa lại thích nhập khẩu.

Trong khi ở các nước, DN đầu tư vào KCX được bán hàng sản xuất vào nội địa thì Việt Nam lại buộc DN trong KCX phải xuất khẩu 100%. Chính sách thiếu phù hợp như vậy cần thay đổi nhanh nếu không các nhà đầu tư sẽ chuyển sang các nước khác. Cũng theo ý kiến ông Hỷ, chi phí nhiều loại dịch vụ như: Internet, điện... giá rất cao nhưng chất lượng lại thấp kém hơn nhiều nước, làm cho nhiều nhà đầu tư e ngại. Tại các KCN ở Bình Chánh, Củ Chi... điện áp thấp, thường xuyên bị cúp, gây khó khăn cho sản xuất của DN.

Cơ chế phải thông thoáng hơn

Trong xu thế hội nhập kinh tế hiện nay, các quốc gia đang phát triển đều tạo môi trường đầu tư thuận lợi nhằm thu hút vốn ĐTNN, như Trung Quốc đang có sự chuyển biến rất quyết liệt. Còn Việt Nam, được biết Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang gấp rút sửa đổi một số chính sách nhằm cải thiện môi trường ĐTNN thuận lợi hơn. Còn TPHCM, đã đưa nhiều đoàn đại biểu đi Mỹ, Pháp, Đức, Anh, Áo, Bỉ để kêu gọi đầu tư vào các lĩnh vực xây dựng cơ sở hạ tầng, du lịch, thương mại, giao thông, xử lý rác thải, phát triển công nghệ thông tin... Mặt khác, UBND TPHCM đang soạn thảo một số chính sách ưu đãi mới nhằm tăng thu hút ĐTNN trong thời gian tới.