Tranh chấp mặn - ngọt

Tại Bạc Liêu, trong khi một số địa phương bơm nước mặn vào để nuôi tôm thì một vài tiểu vùng ngọt đang cố gắng chống chọi với tình hình xâm nhập mặn để giữ lúa của mình

Mặn xâm nhập  kéo dài từ đầu tháng 11-2009 đến nay đã làm hàng ngàn hecta lúa, tôm tại Bạc Liêu bị chết trắng. Các địa phương chịu ảnh hưởng nhiều nhất là huyện Giá Rai với gần 1.000 ha, huyện Phước Long trên 1.000 ha và huyện Đông Hải trên 100 ha...

Điều tiết nước để giảm mặn

Theo dự báo của Trung tâm Khí tượng Thủy văn tỉnh Bạc Liêu, tình hình  mặn xâm nhập sẽ tiếp tục kéo dài và lấn sâu vào các vùng nội địa. Trước tình hình này, ngành nông nghiệp tỉnh đã thực hiện nhiều biện pháp để khắc phục.

Ngoài việc khuyến cáo người dân thường xuyên theo dõi thời tiết, tình hình sản xuất để kịp thời khắc phục, ngành nông nghiệp đã chủ động điều tiết nước để dung hòa nguồn nước tại các địa phương và kéo giảm độ mặn trên các trục kênh chính.

Theo ghi nhận của ngành nông nghiệp, thời điểm độ mặn cao nhất trên các kênh Hộ Phòng, Giá Rai... là trên 10%o. Để kéo và giảm mặn trên các kênh này, ban điều tiết nước đã liên tục cho xả nước tại cống Hộ Phòng, giữ nguyên mực nước tại cống Giá Rai vì nếu xả nước tại cống Giá Rai sẽ vô tình kéo thêm nước mặn từ Cà Mau lên xâm nhập sâu vào các vùng ngọt.

Việc liên tục xả nước tại cống Hộ Phòng đã mang lại hiệu quả cao vì ngoài việc xả được phần nước mặn xâm nhập ra biển, nó còn góp phần kéo nước ngọt từ tuyến kênh Quản lộ Phụng Hiệp về rửa mặn cho những vùng bị mặn xâm nhập.

Cây lúa trên đất tôm tại Bạc Liêu không thể trổ bông được do bị nước mặn xâm nhập

Ông Liên An Lộc, Phó Phòng NN-PTNT huyện Giá Rai, cho biết: “Công tác điều tiết nước để giảm độ mặn tại các tuyến kênh chính năm nay gặp thuận lợi hơn các năm trước do có sự phối hợp nhịp nhàng với tỉnh Cà Mau. Vì nếu chúng ta đang xả nước mà tại Cà Mau, các cống ngăn mặn không được đóng kín thì sẽ rất khó lường hết được hậu quả, lúc đó nước mặn từ Cà Mau đổ về thì chắc chắn cả vùng này sẽ bị mặn hóa”.

Ngoài sự điều tiết nước kịp thời còn phải kể đến công tác đắp đập ngăn mặn tại các tiểu vùng ở các địa phương. Riêng huyện Giá Rai đã tiến hành công tác này từ ngày 10-11 và đến 19-11 thì hoàn thành. Các địa phương đã tiến hành đắp và bồi trúc trên 10 đập ngăn mặn, giữ ngọt để bảo vệ trà lúa, bảo vệ tình hình sản xuất của người dân. Chính sự chỉ đạo sâu sát, kịp thời của các cấp chính quyền đã góp phần khắc phục kịp thời những hậu quả do xâm nhập mặn gây ra.

Tiến thoái lưỡng nan

Tuy tình hình xâm nhập mặn hiện nay cơ bản đã được cải thiện, độ mặn trên các trục kênh chính đã giảm trên 50% so với trước nhưng do thời tiết nắng nóng kéo dài nên sản xuất vẫn tiếp tục gặp bất lợi: số diện tích lúa bị nhiễm mặn trước đây nay gặp nắng nóng kéo dài nên tiếp tục chết khô.

Hiện nay, tại nhiều địa phương của Bạc Liêu đang xảy ra tranh chấp giữa vùng mặn và vùng ngọt. Vì số diện tích lúa, tôm ở một số địa phương bị thiệt hại trắng đã được người dân bơm nước mặn vào để trở lại nuôi tôm. Trong khi đó, một vài tiểu vùng ngọt đang cố gắng chống chọi với tình hình mặn xâm nhập và nắng hạn để giữ trà lúa của mình trong khi xung quanh đang bắt đầu quá trình mặn hóa.

Tình hình này đặt ngành nông nghiệp vào thế tiến thoái lưỡng nan vì nếu kiên quyết “bế cống” để giữ trà lúa thì sẽ khởi đầu vụ nuôi tôm năm 2010 rất muộn. Ngược lại, nếu “xả cửa” cho nước mặn vào thì sẽ có thêm hàng ngàn hecta lúa đang chuẩn bị trổ bị triệt tiêu.