Vì sao Đồng Nai muốn “dời đô”?

Trả lời câu hỏi này, ông Trần Đình Thành - bí thư Tỉnh ủy, chủ tịch HĐND tỉnh Đồng Nai - nói:

- Tại kỳ họp HĐND mới đây, UBND tỉnh Đồng Nai đã có tờ trình xin chủ trương về việc lập đề án di dời, xây dựng mới trung tâm hành chính (TTHC) của tỉnh. Theo đó, TTHC sẽ dời về khu đô thị mới tại xã Tam Phước (Long Thành), một dự án do Tổng công ty Công nghiệp thực phẩm Đồng Nai cùng một số đối tác nước ngoài làm chủ đầu tư.

Việc xây dựng một khu TTHC có đủ không gian để bố trí tất cả sở ngành vào một đầu mối là vấn đề lãnh đạo tỉnh trăn trở từ lâu. Nhưng ở một TP chật hẹp với hơn 600.000 dân như Biên Hòa hiện nay, chuyện này đã không thể thực hiện được, nhất là khi nguồn lực của địa phương không có. Ngay cả hệ thống giao thông của TP Biên Hòa cũng chưa đáp ứng được nhu cầu hiện tại và cả tương lai.

Trong khi đó, đề án xây dựng khu TTHC của TP Biên Hòa nằm trong dự án trung tâm văn hóa - thương mại dịch vụ của TP đã được quy hoạch đến nay đang gặp khó khăn trong việc giải tỏa đền bù. Nếu dồn lực vào công tác này, TP không có tiền xây trụ sở. Hơn nữa, việc tập trung quá đông dân cư tại TP Biên Hòa cùng với các KCN xung quanh sẽ gây ảnh hưởng đến môi trường nước sông Đồng Nai, nơi cung cấp nước sạch cho hàng chục triệu dân trong khu vực. Xuất phát từ những bức bách thực tế này, khi chủ đầu tư dự án khu đô thị tại Tam Phước đưa ra bàn bạc, trong đó có đề xuất chủ đầu tư tự bỏ tiền xây dựng khu TTHC cho tỉnh (trị giá khoảng 20 triệu USD) tại khu vực này, chúng tôi đã chấp thuận.

* Ngoài chuyện dự án khu đô thị Tam Phước sẽ hưởng lợi rất lớn nếu như kéo TTHC tỉnh về đó, dư luận còn lo ngại những chuyện “đằng sau” việc hỗ trợ của chủ đầu tư…

- Trước hết, tôi khẳng định quyền lợi của người dân, địa phương luôn được đặt lên hàng đầu. Không có chuyện đằng sau hay đằng trước gì xung quanh thỏa thuận này. Khi trao đổi với chủ đầu tư, chúng tôi đã xác định rõ số tiền đầu tư TTHC là khoản đầu tư lợi thế cho dự án và được chủ đầu tư chấp thuận. Việc TTHC tỉnh chuyển về Tam Phước không chỉ làm cho dự án này phát huy lợi thế mà nó cũng trở thành động lực phát triển cho cả khu đô thị mới Nhơn Trạch, đặc biệt là khu đô thị công nghệ cao Long Thành. Chúng tôi cũng tính toán rằng với hàng loạt hệ thống giao thông hiện hữu và sẽ xây dựng trong tương lai, như tuyến đường cao tốc từ quận 2 (TP.HCM) sang Long Thành và kết nối với Dầu Giây, rồi tuyến đường cao tốc nối từ quận 9 (TP.HCM) sang Nhơn Trạch và đổ ra quốc lộ 51… thì việc đi lại giữa hầu hết các huyện trên địa bàn tỉnh Đồng Nai với TTHC mới cũng thuận tiện hơn so với Biên Hòa. Chưa kể khoảng cách từ trung tâm này đến sân bay Long Thành gần hơn nhiều. 

- Nhưng việc chuyển TTHC đi liệu có ảnh hưởng đến sự phát triển của TP Biên Hòa?

- Không những không bị ảnh hưởng mà ngược lại, TP Biên Hòa và người dân Biên Hòa nói riêng cũng như Đồng Nai nói chung đều được hưởng lợi. Theo ý kiến thống nhất của lãnh đạo tỉnh, nếu TTHC của tỉnh dời đến địa điểm mới, Thành ủy, UBND TP cùng các cơ quan ban ngành của Biên Hòa sẽ được bố trí vào trụ sở của cơ quan tỉnh ủy hiện nay.

Như vậy, TP sẽ không phải sử dụng ngân sách vào việc đền bù giải tỏa và xây dựng trụ sở mới. Các quy hoạch trước đây của TP Biên Hòa vẫn tiếp tục triển khai thực hiện, riêng khu vực dự kiến xây dựng trụ sở cho TP sẽ được thay đổi mục đích đầu tư. Đối với các trụ sở dôi dư, lãnh đạo tỉnh thống nhất sẽ báo cáo Thủ tướng xin phép cho đấu giá, lấy tiền đầu tư vào các công trình phúc lợi. Cụ thể, tỉnh sẽ sử dụng số tiền này đầu tư một bệnh viện đa khoa với quy mô 1.400 phòng, dự án mà tỉnh đã ấp ủ từ lâu nhưng không có nguồn kinh phí; đầu tư xây dựng nhà ở cho công nhân...

- Còn việc đi lại cũng như ổn định đời sống của hàng ngàn cán bộ công chức đang làm việc tại các sở ngành của tỉnh sẽ như thế nào, thưa ông?

Sơ đồ trung tâm hành chính mới ở Long Thành và các khu vực lân cận - Đồ họa: Vĩ Cường

- Chúng tôi đã thảo luận và thống nhất hai phương án. Trước mắt là bố trí xe đưa đón toàn bộ cán bộ công chức đi và về trong ngày, tránh việc sử dụng xe riêng vừa không an toàn vừa tốn kém chi phí. Về lâu dài, theo thỏa thuận đã được chủ đầu tư đồng ý bằng văn bản, phía chủ đầu tư sẽ dành ra 3.000 căn hộ xây dựng đầu tiên để bán cho cán bộ công chức với giá không tính lãi. Phương thức mua bán đã được xác định là trả góp trong thời gian 20-30 năm, khoản tiền phải nộp ban đầu rất thấp.

Như vậy, ngay cả những viên chức mới vào làm việc cũng có thể mua được nhà, tất nhiên với điều kiện không được sang nhượng trong thời hạn năm năm đầu. Theo tính toán của chúng tôi, tổng số cán bộ, công nhân, viên chức làm việc tại các cơ quan hành chính tỉnh hiện nay khoảng 1.500 người, tức là tỉnh vẫn dư ra khoảng 1.500 căn hộ được bán với giá rẻ. Số căn hộ dư sẽ sử dụng vào mục đích tạo điều kiện thu hút cán bộ từ các địa phương khác về Đồng Nai làm việc.

- Vì sao phương án di dời TTHC đã không được đưa ra lấy ý kiến người dân?

- Việc di dời TTHC của tỉnh trước hết phải có sự thống nhất từ lãnh đạo tỉnh, có chủ trương rồi mới có thể tính tiếp các bước tiếp theo. Nếu chưa có gì rõ ràng, tỉnh căn cứ vào đâu mà lấy ý kiến. Hơn nữa, trong hệ thống pháp luật VN hiện nay cũng như quy chế dân chủ cơ sở, không có quy định nào yêu cầu phải lấy ý kiến người dân trước khi di dời hay xây dựng trụ sở.

Tuy nhiên, chắc chắn chúng tôi sẽ đưa ra lấy ý kiến người dân, không phải là ý kiến có thực hiện hay không mà thực hiện như thế nào cho đúng mục đích, có lợi nhất cho người dân cũng như sự phát triển của địa phương. Đến nay, UBND tỉnh đã hoàn tất các bước thủ tục lấy ý kiến Ban thường vụ, Ban chấp hành Đảng bộ, HĐND và được thông qua. Hiện UBND tỉnh đã được giao việc xây dựng phương án chi tiết trước khi lấy ý kiến hướng dẫn và chỉ đạo của các cơ quan liên quan cấp trung ương, các chuyên gia, nhà sử học và văn hóa, rồi ý kiến người dân… cuối cùng sẽ trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định.