Vịt chạy đồng: Nguy cơ lớn nhất gây tái phát dịch cúm

(NLĐ).-Kể từ ngày 25- 6-2004, khi ngành Thú y tỉnh Bạc Liêu phát hiện và tiêu huỷ hơn 6.000 con gà tại 3 trại chăn nuôi ở huyện Vĩnh Lợi, thì nỗi lo về sự bùng phát trở lại của dịch cúm gia cầm bắt đầu lộ rõ không chỉ trong giới chăn nuôi, kinh doanh gia cầm mà cả đối với người tiêu dùng trong cả nước.

Sau Bạc Liêu, một vài địa phương khác cũng phát hiện gia cầm bị nhiễm bệnh, khiến cho nỗi lo càng lớn lên thêm. Để nhận định đúng tình hình diễn biến dịch bệnh và kịp thời đề ra những giải pháp nhằm khống chế và diệt trừ dịch bệnh tái phát, hôm qua, 6-7-2004, Bộ NN&PTNT đã tổ chức Hội nghị “Triển khai phòng chống dịch cúm gia cầm các tỉnh ĐBSCL và Đông Nam bộ” tại TP. Cần Thơ, do Thứ trưởng Bùi Bá Bổng chủ trì, với sự tham gia của lãnh đạo Cục Thú y, UBND và ngành Nông nghiệp các tỉnh trong vùng.

Không nên hoang mang

Tiến sĩ Bùi Quang Anh, Cục trưởng Cục Thú y, trấn an mọi người rằng: sự xuất hiện của dịch cúm gia cầm vừa qua chỉ là nhỏ lẻ, không thể bùng phát thành dịch lớn như trận dịch trước đó. Cũng theo TS Anh, sở dĩ có tình trạng tái phát dịch ở một vài địa phương như vừa qua là do tại những nơi đó, mầm bệnh chưa được diệt triệt để, môi trường chăn nuôi chưa được đảm bảo và ý thức phòng ngừa dịch bệnh của người dân chưa cao. Tán đồng với nhận định trên, ông Diệp Chấn Ben, phó giám đốc sở NN&PTNT Bạc Liêu, nhấn mạnh thêm: số gà bị phát hiện nhiễm dịch cúm gia cầm ở Vĩnh Lợi vừa qua lẽ ra đã được xử lý từ trận dịch trước, nhưng do yêu cầu của các chủ trại, ngành Thú y Bạc Liêu cho phép khoanh lại theo dõi với sự cam kết thực hiện các biện pháp phòng chống dịch nghiêm ngặt. Thực tế, sự cam kết này không được thực hiện tốt và đến ngày 25-6 thì dịch bùng phát. Ngành Thú y Bạc Liêu đã phát hiện và tiến hành tiêu huỷ toàn bộ số gà tại 3 trại gà này; đồng thời kiến nghị ngành chức năng xem xét, xử lý nghiêm việc các chủ trại gà đã tuồn ra thị trường tiêu thụ một lượng gà khá lớn đã nhiễm dịch bệnh. Ông Nguyễn Văn Khang, Giám đốc sở NN&PTNT Tiền Giang, yêu cầu không nên gọi hiện tượng một số trại gà bị nhiễm cúm gia cầm vừa qua gà “dịch bệnh” mà chỉ nên gọi là… “nhiễm bệnh”! Ông Khang nói: “Chúng ta không nên hoảng hốt. Với kinh nghiệm sẵn có cộng với ý thức đề phòng tốt thì việc ngăn chặn những điểm nhỏ lẻ tái phát bệnh cúm gia cầm là không có gì khó khăn”.

Khả năng tái dịch là rất lớn

Ông Đồng Mạnh Hoà, Giám đốc Trung tâm Thú y vùng TP.HCM, cũng loại trừ khả năng bùng phát dịch cúm gia cầm như thời gian vừa qua. Tuy nhiên, ông Hoà cũng cảnh báo rằng khả năng dịch tái phát là rất lớn, mà đáng lo ngại hơn cả là trên loài thuỷ cầm (vịt). Ông Hoà cho biết: nếu xét nghiệm huyết thanh học xác định gà bị dương tính với cúm H5 chúng sẽ chết, nhưng nhiều mẫu xét nghiệm trên vịt cho thấy chúng vẫn không chết, do đó, Trung tâm chưa thu được mẫu bệnh phẩm trên vịt để tiến hành xét nghiệm. Ông đề nghị: Khi xét nghiệm dương tính cúm H5 trên vịt, cần phải khoanh lại theo dõi, sau đó làm xét nghiệm lần 2, nếu các mẫu dương tính không giảm hoặc phát triển nhiều thêm mới tiêu diệt. PGS-TS Bùi Bá Bổng tán đồng với đề nghị này nhưng yêu cầu phải xét nghiệm 2 lần ở 2 trung tâm khác nhau để có độ chính xác cao.

Nỗi lo tái phát dịch cúm gia cầm trên loài thuỷ cầm của các nhà chuyên môn là hoàn toàn xác đáng. Bởi hiện nay, hàng triệu vịt nuôi ở ĐBSCL là vịt chạy đồng. Với sự di chuyển thường xuyên trên diện rộng, phân vịt sẽ theo dòng nước toả đi khắp nơi. Nếu đàn vịt bị nhiễm dịch thì khả năng phát tán sẽ rất rộng và rất nhanh, khó kiểm soát.

Cần thống nhất giá hỗ trợ trong cả nước

Một vấn đề mà các đại biểu tham dự hội nghị đặc biệt quan tâm là kinh phí dự phòng của các địa phương có hạn, do đó không thể chủ động trong công tác phòng chống dịch bệnh nói chung và phòng chống dịch cúm gia cầm nói riêng. Trong trận dịch CGC vừa qua, nhiều địa phương đã “vét cạn túi” để hỗ trợ người chăn nuôi và tổ chức chống dịch: Bạc Liêu hơn 7 tỉ, Tiền Giang 15 tỉ, Đồng Tháp 20 tỉ, TP.HCM hơn 50 tỉ…Bất cập nhất là việc mỗi địa phương tự đưa ra giá hỗ trợ riêng, khiến cho gia cầm bị dịch từ nơi hỗ trợ thấp “chảy” sang địa phương hỗ trợ cao. Hiện nay chính phủ qui định mức hỗ trợ thống nhất 7.000 đồng/con, không phân biệt lớn nhỏ. Tuy nhiên, nhiều địa phương lại muốn phân loại lớn nhỏ để tạo sự công bằng hơn. Có đại biểu cho rằng mức hỗ trợ trên là thấp, không khuyến khích người chăn nuôi tự giác báo sớm dịch bệnh với ngành thú y. Nhưng nếu địa phương tìm nguồn hỗ trợ thêm thì lại xảy ra tình trạng “chảy ngược” từ nơi hỗ trợ thấp sang nơi cao, rất khó quản lý.

Khôi phục đàn gia cầm theo hường nào?

Thứ trưởng Bùi Bá Bổng trả lời phỏng vấn báo chí trong giờ giải lao

Phát biểu kết luận Hội nghị, Thứ trưởng Bùi Bá Bổng cho rằng: Hơn lúc nào hết, các địa phương phải dồn sức ngăn chặn dịch cúm gia cầm tái phát, phải “phát hiện nhanh, tiêu diệt gọn”, không để lây lan. Muốn vậy, các địa phương phải liên kết chặt chẽ với nhau trong cuộc chiến chống dịch, không vì lợi ích cục bộ gây ảnh hưởng chung. Bên cạnh việc kiểm soát chặt dịch bệnh, cần đẩy nhanh tốc độ khôi phục đàn gia cầm. Tại hội nghị này có ý kiến cho rằng sau dịch chỉ nên “nuôi thử”, không nên tái phát triển đàn gia cầm ồ ạt vì dễ phát sinh dịch bệnh. Nhưng, nguồn thu từ chăn nuôi là khá lớn đối với người nông dân cho nên không thể quá thận trọng chờ đợi mà mấu chốt của vấn đề là phải quản lý thật chặt khâu sản xúât con giống, kiểm soát khâu lưu thông và thực hiện vệ sinh chuồng trại, xử lý môi trường…nhằm khôi phục nhanh đàn gia cầm. Thứ trưởng nhấn mạnh: “Phải kiểm soát chặt nguồn giống và các sản phẩm gia cầm nhập khẩu, quản lý chặt khâu giết mổ và chuẩn bị tốt hậu cần phục vụ cho công tác phòng chống dịch. Trước mắt, ngành Thú y cần làm ngay một bản đồ dịch tễ trên đàn vịt nhằm kịp thời nắm bắt diễn biến của dịch bệnh để có hướng xử lý thích hợp…”.