Thời sự

VN phải chạy nhanh hơn đối thủ

“Thành công nhưng không được tự mãn. VN vẫn phải bơi vì nếu không bơi sẽ chết đuối”, đó là lời khuyên của ông Klaus Rohland, Giám đốc điều hành Ngân hàng Thế giới tại Diễn đàn Hợp tác đầu tư với chủ đề “Đầu tư nước ngoài tại VN trong bối cảnh hội nhập quốc tế” được Bộ Kế hoạch-Đầu tư tổ chức ngày 3-11 tại Hà Nội.

Đây là diễn đàn nằm trong chương trình triển lãm Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tại VN 2005 (Forinvest 2005) được Chính phủ giao cho Bộ Kế hoạch-Đầu tư (KH-ĐT) tổ chức nhằm thảo luận về chính sách, tiềm năng và cơ hội đầu tư. Đồng thời đề ra các giải pháp cụ thể nhằm thúc đẩy hơn nữa đầu tư nước ngoài (ĐTNN) trong thời kỳ VN hội nhập mạnh hơn vào nền kinh tế khu vực và thế giới.

Đừng tự mãn trước thành công

Phát biểu khai mạc diễn đàn, Phó Thủ tướng Vũ Khoan khẳng định ĐTNN là một thành phần kinh tế quan trọng của nền kinh tế VN, Chính phủ VN luôn tạo điều kiện tốt nhất cho các nhà ĐTNN làm ăn và thu lợi nhuận tại VN. Bộ KH-ĐT tổng kết: Khu vực kinh tế có vốn ĐTNN hiện đóng góp gần 18% tổng vốn đầu tư toàn xã hội, chiếm hơn 15% GDP của cả nước, 37% giá trị sản xuất công nghiệp và 54% kim ngạch xuất khẩu. Mỗi năm, khu vực kinh tế này đóng góp vào ngân sách Nhà nước gần 1 tỉ USD.

Giám đốc điều hành Ngân hàng Thế giới, ông Klaus Rohland, cảnh báo: VN cần tránh đi theo lối mòn của nhiều quốc gia trên thế giới, chính vì tự mãn mà dẫn đến suy thoái kinh tế. Lời khuyên này được đặt trong bối cảnh VN tạo được ấn tượng rất mạnh về tăng trưởng kinh tế. Theo ông Klaus Rohland, 15 năm qua VN tăng trưởng tốt hơn các nước trong khu vực, kể cả Trung Quốc. Đây là lý do để các nhà đầu tư xây dựng chiến lược dài hạn tại thị trường VN. Ở tầm ngắn hạn, từ năm 2004 đến nay, thị trường trong nước tăng trưởng nhanh, tầng lớp trung lưu đang nổi lên cũng là động lực mới cho các nhà đầu tư đến VN. Tuy vậy, với cái nhìn của một chuyên gia giàu kinh nghiệm, ông Klaus Rohland khuyên: “Thành công nhưng không được tự mãn. VN vẫn phải bơi vì nếu không bơi sẽ chết đuối”.

Trưởng đại diện UNDP, ông Jordan Ryan, lại thúc giục: “VN phải chạy nhanh hơn các đối thủ”. Theo ông, cả nguồn nhân lực và cơ sở hạ tầng của VN - hai nhân tố tạo nên sức cạnh tranh của nền kinh tế - đều chưa đáp ứng được yêu cầu đầu tư, nhất là trong thời đại công nghệ thông tin (CNTT). Đầu tư cho CNTT của VN chỉ chiếm 0,1% GDP là quá thấp nếu so với mức 0,7% của Trung Quốc hay 1% của Singapore. Ông Jordan Ryan khuyến cáo không nên đặt mục tiêu thu hút FDI dưới bất cứ hình thức nào. Bài học từ Mexico cho thấy nếu không có chọn lọc, nhiều dự án FDI chỉ dừng lại ở công nghệ lắp ráp sẽ không tạo được lợi ích từ nguồn vốn quan trọng này.

Lắng nghe hơn nữa nguyện vọng của DN

Sự lo ngại của nhà ĐTNN trước những bất cập từ Luật Đầu tư sẽ được Quốc hội thông qua trong tuần tới cũng được các đại biểu đề cập trong diễn đàn này. Không bình luận về sự kiện cộng đồng doanh nghiệp (DN) FDI vừa đề nghị Quốc hội chưa thông qua Luật Đầu tư, ông Klaus Rohland cho rằng quá trình ban hành luật và chính sách của VN đã chuyển từ chỗ “bí mật” sang minh bạch, thể hiện ở sự đối thoại và tham khảo ý kiến của DN trước khi ban hành. Đại sứ Nhật Bản Norio Hattori nhận xét: “Ba năm trước, khi đến nhận nhiệm vụ ở VN, tôi thấy môi trường đầu tư ở đây không có gì hấp dẫn so với các nước khác. Nay VN là nước có tính cạnh tranh cao trong thu hút FDI và tiếp tục là điểm đến của DN Nhật Bản bên cạnh Trung Quốc và vài nước khác”. Tuy nhiên, ông Norio Hattori đề nghị các cơ quan có trách nhiệm cần lắng nghe hơn nữa ý kiến của các nhà ĐTNN để môi trường đầu tư có tính cạnh tranh hơn.

Bộ KH-ĐT nhân diễn đàn này, đã công bố danh mục 94 dự án quốc gia kêu gọi FDI. Trong đó có những dự án lớn thuộc lĩnh vực xây dựng cơ sở hạ tầng được khuyến khích đầu tư là giao thông vận tải, công trình xây dựng, bất động sản.

Chậm một bước là thua!

. Phóng viên: Thưa Phó Thủ tướng, VN phải làm gì để hấp thụ nguồn vốn FDI đang tăng nhanh và liệu có phải quan tâm đặc biệt đến cơ sở hạ tầng (CSHT)?

img- Phó Thủ tướng Vũ Khoan: Cơ sở hạ tầng ở đây có hai loại: cứng và mềm. Chính phủ đang chuẩn bị tích cực cho CSHT mềm là khuôn khổ pháp lý. Tuần tới, QH sẽ thảo luận và thông qua Luật Đầu tư chung cho các loại hình đầu tư, kể cả ĐTNN. Đây chính là điểm thuận lợi cho thu hút FDI.

Còn về CSHT cứng, phải nói rằng Chính phủ đầu tư chủ yếu cho đường sá, điện nước cũng nhằm mục tiêu cải thiện hơn nữa môi trường đầu tư. Chúng ta bắt đầu mở cửa cho DN nước ngoài tham gia đầu tư các công trình hạ tầng. Bắt đầu có nhiều công ty quan tâm đến lĩnh vực này. Với những giải pháp đó, cả phần cứng và mềm sẽ được tập trung cải thiện hơn trong thời gian tới.

. Những biện pháp được Chính phủ chú trọng trong thời gian tới để thu hút FDI là gì, thưa Phó Thủ tướng?

- Trong đầu tư, kinh doanh thì phải cạnh tranh. Các nước xung quanh chúng ta đều rất năng động, luôn cải thiện môi trường đầu tư. Chúng ta cũng nhận thức được điều này và đang cải thiện bằng cách sửa đổi Luật Đầu tư và thủ tục đầu tư. Đó là vấn đề lớn nhất. Thứ hai là giảm giá dịch vụ viễn thông, hàng không và các dịch vụ cung cấp cho người nước ngoài. Ta đã giảm dần rồi nhưng so với xung quanh thì dịch vụ của ta còn đắt. Thứ ba là cải cách hành chính. Bây giờ các ngành, địa phương đã nhận ra vấn đề rồi và đua nhau hình thành cơ chế “một cửa” làm cho môi trường đầu tư tốt đẹp hơn. Gia nhập WTO cũng là để cạnh tranh với các nước khác. Nhưng chúng ta không thể bằng lòng vì cuộc sống luôn thay đổi, các nước luôn cải thiện. Nếu ta chậm một bước là thua. Phải theo dõi rất kỹ để đi trước một bước mới có thể thành công được.

. Theo Phó Thủ tướng, phải chăng đã đến lúc chúng ta chú trọng đến chất lượng đầu tư thay vì chỉ quan tâm đến số lượng?

- Bỏ số lượng là không nên vì chúng ta còn thiếu lắm, chưa đủ đâu. Nhưng cần chọn lọc kỹ hơn. Kỹ là như thế nào? Thứ nhất, làm sao để thu hút được công nghệ có trình độ cao hơn. Không phải bỗng nhiên mà Chính phủ xây dựng những khu công nghệ cao để lựa chọn dự án. Thứ hai, về đối tượng cũng phải nhắm đến những công ty xuyên quốc gia có tiềm lực cả về tài chính, công nghệ, quản lý để tranh thủ học hỏi. Một khía cạnh liên quan đến chất lượng nữa là nguồn lao động. Lao động của ta trình độ chuyên môn rất thấp, chất lượng lao động đang là một yếu tố lớn trong thời kỳ hội nhập. Chất lượng môi trường cũng là vấn đề đang nảy sinh, nếu chúng ta không chuẩn bị tốt thì việc đầu tư sẽ gây nên những hậu quả không có lợi.

T.Hà ghi

 

Ba dự án lớn được trao giấy phép tại diễn đàn

- Dự án sản xuất xe buýt của Công ty TNHH Xe buýt Daewoo VN (Hàn Quốc) công suất 3.000 xe/năm, tổng vốn đầu tư 30 triệu USD.

- Dự án sản xuất, kinh doanh thép không gỉ của Công ty TNHH Thép không gỉ Qian Ding (Đài Loan), công suất 720.000 tấn/năm, tổng vốn đầu tư 700 triệu USD.

- Dự án xây dựng, cho thuê tổ hợp văn phòng của Công ty Liên doanh Tháp Ngân hàng Đầu tư và Phát triển VN (Singapore), tổng vốn đầu tư 43,6 triệu USD.