VN thể hiện chủ quyền quốc gia trên không gian

Sáng sớm hôm qua (19-4), lịch sử VN đã diễn ra một sự kiện trọng đại: Lần đầu tiên chúng ta sở hữu một vệ tinh thương mại. Sự kiện này một lần nữa khẳng định sự lớn mạnh, trưởng thành của ngành viễn thông VN

Từ lúc 4 giờ sáng (theo giờ VN), tại Hội trường Trung tâm Hội nghị Quốc tế (11 Lê Hồng Phong, Hà Nội) và tại phòng điều khiển Jupiter tại Kourou (Guiana), hàng trăm người VN, trong đó nhiều lãnh đạo cấp cao hồi hộp chờ thời khắc khai hỏa tên lửa Ariane 5.

Lo lắng, hồi hộp và vỡ òa niềm vui

Thời tiết buổi tối tại Kourou và sáng sớm tại Hà Nội dịu mát vẫn không thể giảm bớt sự lo âu, trầm lặng và lo lắng của cả trăm người, kể cả các chuyên gia kỹ thuật của Trung tâm Vũ trụ quốc tế của châu Âu, những người đã quá quen với công việc phóng vệ tinh (lần thứ 24 liên tiếp). Trước thời điểm phóng, đặc phái viên Báo NLĐ cùng với hàng chục người VN khác gồm lãnh đạo Bộ Thông tin-Truyền thông, Tập đoàn Bưu chính - Viễn thông VN (VNPT) cùng nhóm phóng viên như dán mắt vào các thông số kỹ thuật trên bảng điều khiển. Tất cả thông số đều hiển thị màu xanh báo hiệu điều kiện an toàn, nhưng vẫn có những âu lo, có người mồ hôi lấm tấm.

. Đúng 5 giờ 10, chế độ cấp nguồn mặt đất tiến hành chuyển sang chế độ nguồn ắc - quy trên tên lửa Ariane-5.

. 5 giờ 17, các chuyên gia chính thức khởi động động cơ tên lửa. Một khoảnh khắc rất ngắn sau khi kích hoạt vừa đủ để định hình bằng mắt thường, tên lửa Ariane 5 đã rời bệ phóng mang theo hai vệ tinh lên không trung.

. Sau đó 3 phút, đến 5 giờ 20, hai tên lửa đẩy phụ tách ra khỏi tên lửa chính. Tên lửa chính tầng thứ nhất đã được kích hoạt. Tốc độ vệ tinh đạt 6,74 km/giây và vệ tinh sẽ tách khỏi tên lửa khi đạt vận tốc trên 9 km/giây.

. 5 giờ 30 phút, tên lửa đẩy tách ra. Tốc độ tên lửa sau khi phóng gần 15 phút, đạt hơn 9 km/giây, độ cao lên tới 1.270 km, tên lửa nằm ở vị trí gần như vuông góc với trái đất.

. 20 phút sau khi phóng, VINASAT 1 đã nằm ở vị trí phần Tây của châu Âu.

. Sau 23 phút, động cơ đẩy tầng 2 tách ra, tên lửa đạt vận tốc 9,38 km/giây.

. Phút thứ 27, Star One C2 tách khỏi tên lửa. Tên lửa xoay hướng để tiếp tục mang VINASAT 1 đến quỹ đạo của mình.

Đến lúc này vỏ khoang chứa bảo vệ được tách ra, để lộ vệ tinh VINASAT 1. Phút thứ 29, VINASAT 1 tách khỏi tên lửa đẩy. Vệ tinh đã nằm trên quỹ đạo địa tĩnh ở 132 độ Đông.

. 5 giờ 46 tại phòng điều khiển Trung tâm Vũ trụ châu Âu, những thành viên của VNPT cùng phóng viên và các quan chức VN như vỡ òa hạnh phúc khi nhận được thông báo từ chuyên gia nước ngoài về việc vệ tinh đã phóng thành công vào quỹ đạo. Nhóm chuyên gia nước ngoài cũng vui mừng không kém khi hoàn thành nhiệm vụ đã lao đến bắt tay và ôm chặt những người VN có mặt tại hiện trường.

30 phút và 13 năm

Chỉ mất 30 phút để vệ tinh được phóng lên quỹ đạo thành công và chuẩn bị thực hiện sứ mệnh thúc đẩy sự phát triển của ngành thông tin, viễn thông, phát thanh, truyền hình VN và góp phần thúc đầy kinh tế, xã hội. Nhưng để có được 30 phút này, theo ông Mai Liêm Trực, nguyên phó trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia dự án vệ tinh VINASAT, đó là công sức của nhiều thế hệ cán bộ ngành viễn thông VN và sự quyết tâm lớn lao của Đảng và Nhà nước, cùng với 13 năm nỗ lực đi từng chặng đường.

Với sự xuất hiện của VINASAT 1 trên bản đồ quỹ đạo của trái đất này, VN đã trở thành nước thứ 93 trên thế giới và là nước thứ 6 trong khu vực Đông Nam Á có vệ tinh riêng. Sứ mệnh của VINASAT 1 sẽ giúp VN sớm hoàn thành việc đưa các dịch vụ viễn thông, Internet và phát thanh truyền hình đến tất cả các vùng sâu, vùng xa, biên giới và biển đảo, là những nơi mà các phương thức truyền dẫn thông thường rất khó khăn để vươn tới được. Trong đó, đặc biệt VINASAT 1 sẽ hỗ trợ có hiệu quả cho công tác thông tin phục vụ sản xuất của ngư dân và phát triển kinh tế biển, công tác phòng chống và ứng cứu đột xuất khi xảy ra bão lũ và thiên tai...

Đầu tư là phải có lãi

Là một trong những người đầu tiên trực tiếp tham gia vào dự án phóng vệ tinh, ông Mai Liêm Trực khẳng định, VINASAT 1 không chỉ đơn thuần là dự án hạ tầng đáp ứng nhu cầu sử dụng, tăng cường khả năng chủ động mà đã đầu tư là phải có lãi. Ông Trực cho biết, công nghệ của VINASAT 1 và băng tần sử dụng là loại phổ biến và hiện đại, do người VN quản lý và điều hành, chắc chắn sẽ có giá thành cạnh tranh với các vệ tinh khác. Và với khả năng kéo dài tuổi thọ tới 20 năm, VINASAT 1 sẽ có lãi lớn khi dự kiến sẽ thu hồi vốn trong 10 năm.

Phó Tổng Giám đốc VNPT Nguyễn Bá Thước cho biết thêm: Hiện đã có 16 khách hàng liên hệ với đơn vị quản lý VINASAT 1 đăng ký sử dụng dịch vụ. Theo khảo sát nhu cầu sử dụng vệ tinh VINASAT 1 của các đơn vị trong nước, đến hết năm 2010, số khách hàng đăng ký cam kết sử dụng và có thể xây dựng mạng mặt đất sử dụng vệ tinh này với băng C là 40% và băng Ku là 70%. Như vậy, ước tính trung bình sau 3 năm bán được khoảng 50% dung lượng vệ tinh VINASAT 1. Đối với các đối tác nước ngoài, hiện đã có một số đơn vị ký biên bản ghi nhớ về hợp tác kinh doanh và trao đổi lưu lượng vệ tinh.

Lo âu trước giờ khai hỏa...Ảnh: M.Quân

Trước các đơn đặt hàng này, VNPT sẽ ưu tiên sử dụng cho hệ thống quản lý, điều hành của các đơn vị quân đội, công an; các đài truyền hình trung ương, địa phương và nhu cầu của một số doanh nghiệp cần thuê kênh như Viettel, dầu khí... Thêm lượng khách hàng mới có nhu cầu đặc thù cần sử dụng vệ tinh như: hệ thống đào tạo từ xa của ngành giáo dục, truyền hình vệ tinh... Ngoài ra, dung lượng còn lại VINASAT 1 sẽ cho khách hàng nước ngoài thuê và dự phòng khi sự cố đường truyền viễn thông quốc tế hữu tuyến gặp sự cố.

Theo ông Thước, nhiều năm qua, chi phí thuê kênh vệ tinh ở VN khoảng 10-15 triệu USD/năm, nên ước tính phải sau khoảng 9-10 năm khai thác, VINASAT mới hoàn vốn. Tuy nhiên, ngoài yếu tố tiết giảm chi phí do VINASAT 1 do người VN quản lý vận hành, ông Thước cũng nhìn nhận, để kín khách hàng sử dụng dung lượng vệ tinh cũng cần có chính sách, cơ chế của Chính phủ phù hợp nhằm hỗ trợ nhà cung cấp dịch vụ cũng như các doanh nghiệp. Theo đó, có thể áp dụng chính sách miễn cước băng tần cho khách hàng trong giai đoạn chuyển đổi sóng sang vệ tinh VINASAT 1, trong ba tháng đầu kể từ thời điểm khách hàng chính thức sử dụng dịch vụ, mỗi tháng chỉ thu 70% tổng giá cước dịch vụ...

Ông Thước cũng thông tin, nhu cầu sử dụng kênh thông tin vệ tinh VN đang tăng nhanh, nên trong thời gian tới VNPT tiếp tục nghiên cứu để tiếp tục đầu tư phóng thêm VINASAT 2, thậm chí là VINASAT 3...