Xã hội hóa thi hành án dân sự đến đâu?

Đề nghị “nâng cấp” Cục Thi hành án dân sự lên thành tổng cục (NLĐ) - Ủy ban Thường vụ Quốc hội (QH) đã thảo luận dự án Luật Thi hành án (THA) dân sự vào ngày 28-7. Từng bước thực hiện việc xã hội hóa hoạt động THA dân sự là chủ trương lớn đã được khẳng định tại các nghị quyết của Đảng, song việc thể chế hóa chủ trương này vẫn còn hai loại ý kiến khác nhau.

Đa số đại biểu QH cho rằng xã hội hóa hoạt động THA cần có bước đi phù hợp và phải thực hiện thí điểm nên chưa đưa vào dự luật mà chỉ đưa vào nghị quyết của QH làm căn cứ để Chính phủ triển khai thí điểm, trên cơ sở đó rút kinh nghiệm để có bước đi tiếp theo. Một số đại biểu khác cho rằng nên quy định nguyên tắc về xã hội hóa THA dân sự, làm cơ sở cho Chính phủ thí điểm.

Không giống cả hai luồng ý kiến này, Trưởng Ban Dân nguyện Trần Thế Vượng băn khoăn, nếu xã hội hóa THA dân sự thì tư nhân cũng không thể ra quyết định THA. Ông Vượng cho rằng không nên đặt vấn đề xã hội hóa THA dân sự, mà chỉ nghiên cứu xã hội hóa những phần có thể được trong THA dân sự, sau đó đưa thẳng vào luật, cũng không nên thí điểm xã hội hóa công tác này vì mỗi địa phương sẽ làm theo cách khác nhau.

Thay mặt Ủy ban Tư pháp, Chủ nhiệm Lê Thị Thu Ba nhận xét xã hội hóa THA dân sự là vấn đề hoàn toàn mới. Ủy ban Tư pháp đề nghị không quy định trong dự luật, nhưng để có cơ sở thực hiện thí điểm xã hội hóa hoạt động THA dân sự (chế định thừa phát lại) theo Nghị quyết 49-NQ/TW của Bộ Chính trị, cần quy định một số nguyên tắc trong nghị quyết của QH và giao Chính phủ căn cứ tình hình cụ thể để quy định việc thí điểm tại một số địa phương.

Cả nước hiện có 64 cơ quan THA dân sự cấp tỉnh, 9 cấp quân khu, 676 cấp huyện với hơn 8.000 cán bộ công chức. Bên cạnh đó, tính chất của các tranh chấp về dân sự, thương mại cũng ngày càng phức tạp; số lượng tiền, tài sản phải THA ngày càng lớn. Năm 2007, tổng số vụ việc các cơ quan THA dân sự thụ lý lên tới 648.266, tăng 46.207 vụ việc so với năm 2006, gấp 5 lần so với năm 1993; tổng số tiền phải thu hơn 21.000 tỉ đồng, gấp 19 lần so với năm 1993. Ủy ban Tư pháp cũng đề nghị nâng Cục THA dân sự hiện nay thành Tổng cục THA dân sự thuộc Bộ Tư pháp để tăng cường hiệu lực, hiệu quả, chất lượng quản lý và tổ chức hoạt động THA dân sự.