Xe buýt mới về đã gặp rối rắm!

Dự án thay mới 1.300 xe buýt vẫn còn đang ì ạch do vướng mắc hàng loạt quy trình thủ tục, cơ chế

Lại tiếp tục bàn cãi

Đáng lẽ sự có mặt của những chiếc xe buýt mới toanh, hiện đại này sẽ làm nhiều đơn vị liên quan thở phào nhẹ nhõm. Thế nhưng, mọi chuyện phát sinh từ sự thay đổi bất ngờ của đơn vị cho vay vốn, tức Quỹ Đầu tư  Phát triển đô thị TPHCM (gọi tắt Quỹ Đầu tư). Ngày 14-1, quỹ này đã có văn bản gửi cho Thường trực UBND TPHCM, chính thức đề nghị mức lãi suất cho vay trong dự án 300 xe này là 0,79%/tháng kèm với 1,2%/năm cho phí quản lý. Chưa hết, để đảm bảo nợ vay, Quỹ Đầu tư còn yêu cầu Công ty Xe khách Sài Gòn (XKSG), đơn vị tiếp nhận xe phải cầm cố toàn bộ số xe buýt nói trên cho quỹ, đồng thời mua thêm bảo hiểm cháy nổ tại nơi giữ xe và ghi tên người thụ hưởng tiền bồi thường bảo hiểm là Quỹ Đầu tư.

Những yêu cầu trên đã gặp phải sự phản ứng gay gắt từ các đơn vị tiếp nhận xe. Phó Giám đốc Công ty XKSG Đoàn Minh Tâm phân tích, mức lãi suất 0,79% mà Quỹ Đầu tư đề nghị là quá cao so với mức lãi suất 0,66% của dự án thay 1.300 xe. Ngoài ra, từ trước đến nay, việc mua bảo hiểm cháy nổ cho xe buýt là hoàn toàn tự nguyện của từng chủ xe, cớ gì Quỹ Đầu tư lại bắt buộc đơn vị tiếp nhận phải mua, trong khi loại bảo hiểm này chiếm tới 0,28% toàn bộ tài sản, trang thiết bị, bến bãi và xe của doanh nghiệp. Và nếu doanh nghiệp mua thì tại sao lại đưa ra quy định Quỹ Đầu tư  là người được thụ hưởng. Ngay cả các hợp tác xã cũng cho rằng những điều kiện trên là quá bất hợp lý. Theo ông Nguyễn Văn Triệu, Chủ nhiệm Hợp tác xã 19- 5, với mức lãi suất mà Quỹ Đầu tư đưa ra coi như các xã viên chẳng được ưu đãi, bù lỗ gì cả! Ngay cả việc mua bảo hiểm cháy nổ cũng góp phần tăng thêm gánh nặng cho các xã viên, bởi hiện nay họ đã phải đóng bảo hiểm thân  xe và bảo hiểm trách nhiệm nhân sự chiếm tới 1,5% giá trị chiếc xe của mình. Theo Phó Giám đốc Sở Giao thông Công chánh Đỗ Tiến Lực, nếu UBND TP chấp thuận những điều kiện do Quỹ Đầu tư đưa ra, sẽ “gây khó” cho những đơn vị nhận xe.

Thủ tục cũng vướng

Ngoài chuyện tài chính còn đang tiếp tục bàn cãi chưa biết đến bao giờ ngã ngũ thì chuyện lo thủ tục để những chiếc xe này được phép lưu hành trên đường phố cũng nan giải không kém. Theo quy định, phải mất ít nhất nửa tháng mới hoàn tất được những thủ tục này, đồng nghĩa với việc những chiếc xe đầu tiên “hăm hở” vào Nam phục vụ người dân TPHCM sẽ phải lưu kho, trong khi nhu cầu của người dân lẫn các tài xế (có xe đã bị cấm lưu hành) được tính từng giờ, từng ngày. 

Việc giao những chiếc xe đầu tiên này cho ai cũng gây đau đầu cho các nhà lãnh đạo. Theo Giám đốc Sở Giao thông Công chánh TP Hà Văn Dũng, dự kiến, 300 xe này sẽ được phân phối về cho các hợp tác xã, ưu tiên thay thế cho những xe không còn phép lưu hành. Tuy nhiên, theo chúng tôi với tốc độ chuyển giao nhỏ giọt như hiện nay thì cung không thể nào đáp ứng được cầu. Hơn nữa, nếu việc mua xe trong dự án bao gồm những điều kiện đã nêu trên thì có lẽ các hợp tác xã cũng không dám nhận xe về bởi họ có thể tự mua xe với giá rẻ hơn nhiều. Trên thực tế, các chủ xe đã bắt đầu tính đến việc tự mua xe thay vì chờ vào dự án đổi mới xe vốn quá nhiều nhiêu khê này. Nhưng số xã viên có khả năng tự mua xe (thường phải trả trước 50%) không nhiều. Như vậy, vô tình dự án đã đẩy số xã viên còn lại vào thế “kẹt”. Nếu tính đến tình huống xấu nhất là các xã viên từ chối nhận xe thì toàn bộ 300 xe buýt trên sẽ được giao về cho Công ty XKSG, trong khi Công ty XKSG chưa có nhu cầu sử dụng hết.

Thay 1.300 xe chậm, giờ thay 300 xe cũng chậm. Một lần nữa vấn đề làm thế nào để dự án đổi mới xe buýt thật sự hỗ trợ cho cuộc sống của trên 1.500 xã viên, góp phần giải quyết giao thông TP lại được đặt ra cho các ngành chức năng.