Yêu cầu bồi thường của xã viên là hợp pháp

Bộ trưởng Bộ GTVT Hồ Nghĩa Dũng tuyên bố: “Việc đòi bồi thường của xã viên là không hợp lý”. Phóng viên Báo NLĐ đã gặp gỡ các luật sư

Mấy ngày qua, hàng ngàn xã viên và hợp tác xã (HTX) vận tải chỉ mới mừng được một nửa khi Bộ GTVT sửa sai Quyết định 16/2007/QĐ-BGTVT. Cái thở phào vừa thoát ra đã lại nghẹn ứ khi Bộ trưởng Bộ GTVT Hồ Nghĩa Dũng tuyên bố thẳng thừng: “Việc đòi bồi thường của xã viên là không hợp lý”.

Bồi thường là đúng với luật định

Trả lời phỏng vấn báo điện tử VnExpress, ông Dũng nói: “Quy định đưa ra có thể khiếm khuyết, phải cầu thị để sửa, nhưng đây không phải là hoạt động ký hợp đồng dân sự để bồi thường thiệt hại... Việc bồi thường chưa có tiền lệ. Tôi chưa thấy có cá nhân đi kiện về một quy định chưa hợp lý”. Như vậy, về mặt pháp lý, bộ có phải bồi thường thiệt hại gây ra cho các xã viên và HTX trong thời gian thi hành Quyết định 16 hay không? Câu trả lời, theo các luật sư (LS) mà báo Người Lao Động trao đổi ngày 9-5, là “Có”!.

LS Nguyễn Văn Hậu, Trưởng ban tuyên truyền Hội Luật gia TPHCM - người đã sát cánh với Liên minh HTX TPHCM từ ngày đầu của vụ việc, khẳng định: “Đúng là không phải hợp đồng dân sự nhưng theo Bộ luật Dân sự, khi tổ chức hoặc cá nhân xâm phạm đến quyền và lợi ích của người khác thì phải bồi thường nếu chứng minh được thiệt hại đó”. Cụ thể hơn, LS Nguyễn Văn Trung, Phó chủ nhiệm Đoàn LS TPHCM, giải thích: “Theo điều 619 của Bộ Luật Dân sự, cơ quan, tổ chức phải bồi thường thiệt hại do cán bộ, công chức của mình gây ra khi thi hành công vụ. Điều 605 cũng quy định thiệt hại đó phải được bồi thường toàn bộ và kịp thời. Ngoài ra, theo Luật HTX, Liên minh HTX TPHCM có quyền đại diện khởi kiện Bộ GTVT và đòi bồi thường toàn bộ thiệt hại do Quyết định số 16 gây ra”.

Trong khi đó, TS-LS Phan Trung Hoài, Đoàn LS TPHCM, cho biết: “Trong trường hợp này, Bộ GTVT phải thực hiện theo Nghị định 47/1997/NĐ-CP của Chính phủ về giải quyết bồi thường thiệt hại do công chức, viên chức Nhà nước gây ra. Khi nhận được yêu cầu, bộ trưởng cần thành lập hội đồng xét giải quyết bồi thường thiệt hại gồm đại diện lãnh đạo cơ quan, tổ chức công đoàn, cơ quan tài chính – vật giá, cơ quan chuyên ngành và cơ quan tư pháp cùng cấp để đánh giá mức độ thiệt hại, xác định trách nhiệm dân sự của các bên và giải quyết trong vòng 45 ngày. Nếu người bị thiệt hại không đồng ý mức bồi thường, họ có quyền khởi kiện ra tòa”.

Tạo một tiền lệ xấu

Tuy nhiên, hơn cả chuyện bồi thường hay không, cách hành xử hiện nay của Bộ GTVT bị dư luận đánh giá là quá thờ ơ! “Điều này có thể tạo thành một tiền lệ xấu. Các cơ quan Nhà nước ra văn bản sai, bị dư luận phản ứng không lẽ chỉ cần sửa lại là xong, còn trách nhiệm bồi thường có quyền bỏ lửng?” - LS Nguyễn Văn Hậu nói.

Một LS khác đặt vấn đề: “Bộ trưởng cho rằng quyết định 16 chỉ có sai sót là nhầm lẫn giữa quyền sở hữu và quyền sử dụng, đúng ra phải là chuyển quyền sử dụng phương tiện vào HTX. Cái sai ấy nhỏ hay lớn còn tùy người đánh giá. Nhưng ảnh hưởng đến đời sống hàng ngàn gia đình là rõ ràng và bộ không thể phủi tay được”.

“Việt Nam đã gia nhập WTO nên việc ban hành văn bản pháp quy cần được chấn chỉnh. Trước khi ban hành văn bản liên quan đến đời sống người dân, phải lấy ý kiến dân trước. Ban hành văn bản cũng phải cân nhắc từng câu từng chữ chứ không phải chỉ thấy chữ ký nháy của bộ phận tham mưu thì ký luôn. Ngoài ra, phải xử lý trách nhiệm đến cùng đối với cơ quan, người ra văn bản sai”, LS Hậu đề nghị.