Cạnh tranh xấu: Tất cả đều… thua

Thị trường bảo hiểm nhân thọ (BHNT) đầu năm 2012 đang nóng lên bởi hiện tượng doanh nghiệp (DN) này “giành giật” văn phòng tổng đại lý của DN khác, ảnh hưởng đến quyền lợi của khách hàng và để lại nhiều hệ lụy cho thị trường.

Tổng đại lý bảo hiểm (GA) là một mô hình đã được các hãng BHNT triển khai khá thành công tại Việt Nam, mà tiêu biểu là Prudential Việt Nam với hơn 200 tổng đại lý phủ rộng trên toàn quốc. Các GA hoạt động theo hình thức công ty TNHH, được hãng bảo hiểm hỗ trợ thành lập và khách hàng giao dịch tại đây không có gì khác biệt so với tại các chi nhánh của hãng.

Chính vì mô hình tổng đại lý hoạt động hiệu quả nên hệ thống này đã trở thành đích nhắm của một số DN muốn tăng thị phần bằng con đường tắt, đưa ra những lời hứa hẹn hoa hồng cao hơn để một số GA lập tức thay đổi bảng hiệu, lôi kéo đại lý và xúi giục khách hàng hủy bỏ hợp đồng đang hiệu lực để chuyển sang ký với hãng bảo hiểm mới.

Bình luận về việc này, một chuyên gia bảo hiểm ví von rằng DN “bị cướp” GA và DN “đi cướp” giống như hai vận động viên cùng chạy trên một đường đua, trong khi một vận động viên tập trung vào chính bản thân mình, làm sao để chạy nhanh hơn, để cán đích trước đối thủ thì vận động viên còn lại tập trung vào việc ngáng chân đối thủ với hy vọng trở thành người chiến thắng.

Ông nói tiếp: “Kinh nghiệm cho thấy cạnh tranh xấu để giành giật thị phần, như “cướp” GA chẳng hạn, sẽ không mang lại kết quả tốt đẹp cho bất cứ ai. DN bị “cướp” thì thiệt hại vì mất công sức, tiền bạc đầu tư vào văn phòng GA, DN chủ trương đi “cướp” thì bị mất uy tín, sẽ không được khách hàng tin tưởng nữa. Đặc biệt, những khách hàng bị xúi giục hủy ngang hợp đồng, chuyển sang công ty khác sẽ phải chịu phần thiệt thòi nhất về tài chính theo các quy định của Luật Kinh doanh bảo hiểm Việt Nam và theo các điều khoản trong hợp đồng”.

Trao đổi với chúng tôi, một lãnh đạo của Prudential Việt Nam  cho biết: “Việc một công ty thôi không làm tổng đại lý cho DN BHNT cũ để sang làm tổng đại lý cho một DN mới nên được xem là chuyện bình thường trong kinh doanh, nếu như không ẩn chứa những hành vi cạnh tranh không lành mạnh. Khi tổng đại lý mời nhiều đại lý đến để bàn việc chuyển sang DN mới thì rõ ràng đó là hành vi cạnh tranh không lành mạnh. Bên cạnh đó, việc đại lý xúi giục khách hàng hủy hợp đồng để ký mới là vi phạm đạo đức nghề nghiệp của ngành, có thể bị đưa vào “danh sách đen” và bị cấm hành nghề đại lý ở tất cả các DN”.

Ở khía cạnh quản trị DN, hành vi cạnh tranh xấu này cho thấy một chiến lược phát triển DN thiển cận. Các chuyên gia kinh tế cho rằng nhân viên thường xem nhà lãnh đạo DN là tấm gương trong công việc và quan điểm của người lãnh đạo chi phối xuyên suốt hoạt động của DN. Nếu người đứng đầu DN BHNT chủ trương xây dựng văn hóa DN một cách văn minh, tôn trọng và không làm phương hại đến đối thủ thì sẽ tạo ra những ảnh hưởng tích cực đối với đội ngũ đại lý của công ty. Ngược lại, nếu người lãnh đạo không coi trọng đạo đức kinh doanh, tất yếu sẽ dẫn đến cảnh “thượng bất chính, hạ tắc loạn”.