Thu hút người tài: Không chỉ "trải thảm đỏ"

Nếu chỉ ưu đãi người mới mà không cải thiện điều kiện cho đội ngũ hiện hữu thì rất dễ tạo ra tâm lý so sánh, nảy sinh mâu thuẫn

Những động thái mới đây của chính quyền TP Hà Nội cho thấy một tư duy đổi mới rõ rệt: Không chỉ "trải thảm đỏ" mà còn "dọn chỗ" đủ tốt để người tài sẵn sàng ở lại và cống hiến lâu dài.

UBND TP Hà Nội vừa yêu cầu cơ quan, đơn vị liên quan hằng năm phải phối hợp với các tổ chức, chuyên gia tư vấn nhân sự tìm kiếm, tiếp cận, thuyết phục người có tài năng trong và ngoài nước nhằm thu hút nhân lực chất lượng cao đến làm việc. TP Hà Nội cũng quyết tâm đổi mới môi trường làm việc thông qua việc giao quyền tự chủ và tạo "không gian thử nghiệm" (sandbox) để người có tài năng phát huy tối đa tư duy sáng tạo.

Trước đó, hồi tháng 1-2026, TP Hà Nội cũng đã đề xuất cơ chế vượt trội nhằm thu hút, trọng dụng nhà khoa học dưới 47 tuổi có học hàm giáo sư, phó giáo sư; chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành; nhà quản lý, quản trị doanh nghiệp; sinh viên tốt nghiệp xuất sắc, nhà khoa học trẻ tài năng; người có năng khiếu đặc biệt trong lĩnh vực văn hóa - nghệ thuật, thể dục thể thao. Thành phố dự kiến chính sách hỗ trợ 1 lần bằng tiền, căn cứ trình độ, học hàm, học vị của người được thu hút. Theo đó, giáo sư được hỗ trợ tương đương 1.000 lần mức lương cơ sở (khoảng 2,34 tỉ đồng), phó giáo sư 800 lần, tiến sĩ hoặc bác sĩ chuyên khoa II 500 lần...

Trước hết, cần nhìn nhận rằng việc thu hút nhân tài không thể chỉ dừng lại ở các chính sách đãi ngộ tài chính. Dù mức hỗ trợ hàng tỉ đồng cho giáo sư, tiến sĩ hay chuyên gia đầu ngành là rất đáng chú ý nhưng thực tế đã chứng minh, tiền lương cao không phải là yếu tố quyết định duy nhất. TP Hà Nội từng ban hành nhiều chính sách cải cách tiền lương song vẫn chưa tạo được sức hút đủ mạnh do môi trường làm việc còn thiếu linh hoạt, cơ chế đánh giá chưa thực sự dựa trên năng lực và hiệu quả.

Để chính sách thực sự đi vào cuộc sống, thách thức lớn nhất vẫn là khâu thực thi. Nếu những quy chế tuyển chọn, đánh giá… vẫn còn dễ bị chi phối bởi yếu tố hành chính thì sẽ vô tình làm giảm niềm tin của người tài. Do đó, cải cách thể chế, tinh gọn bộ máy và xây dựng văn hóa trọng dụng nhân tài một cách thực chất là điều kiện tiên quyết.

Một vấn đề khác cũng cần lưu ý là sự công bằng và cạnh tranh lành mạnh trong nội bộ khu vực công. Nếu chỉ ưu đãi người mới mà không cải thiện điều kiện cho đội ngũ hiện hữu thì rất dễ tạo ra tâm lý so sánh, nảy sinh mâu thuẫn. Việc thu hút nhân tài vì thế phải đi đôi với chính sách giữ chân và phát triển nguồn nhân lực sẵn có.

Việc ưu tiên trọng dụng nhân lực chất lượng cao ở các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, quy hoạch đô thị thông minh hay văn hóa sáng tạo cũng cho thấy tầm nhìn dài hạn của Hà Nội. Đây đều là những trụ cột quan trọng để thành phố bứt phá, hướng tới một đô thị sáng tạo, hiện đại và đáng sống.

Thu hút người tài là bài toán khó giải, đòi hỏi phải có cơ chế, chính sách phù hợp. Dù vậy, cơ chế, chính sách vẫn là bước khởi đầu, điều quyết định là ở cách thực thi và khả năng duy trì môi trường làm việc thực sự cởi mở, minh bạch và giàu cơ hội. Khi đó, người tài không chỉ đến mà còn ở lại và góp phần tạo nên động lực phát triển bền vững cho thành phố.