Thực hiện nhất quán "4 kiên định" về chính trị, tư tưởng

Công tác chính trị, tư tưởng đóng vai trò quan trọng để đưa đất nước phát triển bền vững theo định hướng xã hội chủ nghĩa

Phát biểu bế mạc Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh 5 nội dung công việc quan trọng để các mục tiêu, khát vọng phát triển đất nước mà Nghị quyết Đại hội XIV đề ra sẽ sớm trở thành hiện thực. Trong đó, công việc đầu tiên là công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng.

Đường lối uyển chuyển của Đảng ta

Tổng Bí thư yêu cầu trong bối cảnh mới hiện nay, cần quán triệt sâu sắc, thực hiện thật nghiêm túc, nhất quán "4 kiên định" về chính trị, tư tưởng. Đó là: Kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH; kiên định đường lối đổi mới của Đảng; kiên định các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng để xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN.

Đảng Cộng sản Việt Nam là một chính Đảng luôn luôn tự đổi mới mình. Tư duy đổi mới của Đảng đã được đặt nền móng từ lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh. Đầu thế kỷ XX, khi các sĩ phu đa phần đi phương Đông thì Nguyễn Tất Thành đi phương Tây. Khi thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, theo nguyên lý về Đảng kiểu mới của Lênin thì Đảng Cộng sản là sự kết hợp giữa chủ nghĩa xã hội khoa học và phong trào công nhân. Tuy nhiên, với đặc điểm tình hình Việt Nam nên theo lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, Đảng phải có thêm một thành tố là phong trào yêu nước.

Có lẽ chính từ sự đổi mới đặc biệt này nên đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam uyển chuyển hơn rất nhiều so với đường lối của các Đảng cộng sản theo Quốc tế III của Lênin. Cũng chính từ sự đổi mới, sáng tạo này, Đảng ta có truyền thống gắn bó chặt chẽ và mật thiết với nhân dân. Từ đó, Đảng đã quy tụ được khối đại đoàn kết toàn dân tộc và phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết vì mục tiêu chung.

Trong một tác phẩm của mình, các nhà kinh điển chủ nghĩa Mác - Lênin khẳng định: "Lý luận của chúng tôi là lý luận của sự phát triển, chứ không phải là một giáo điều mà người ta phải học thuộc lòng và lặp lại một cách máy móc". Thực tiễn đổi mới luôn vận động, phát triển, đòi hỏi đổi mới không ngừng phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng trên cơ sở kiên định các nguyên tắc của Đảng.

Tiếp nối tư tưởng trên, Văn kiện Đại hội XIV của Đảng khẳng định: "Kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận về đường lối đổi mới".

Độc lập dân tộc trong bối cảnh mới

Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời trong bối cảnh nước ta đã bị người Pháp đô hộ. Vì vậy, ngay từ khi ra đời, Đảng ta đã xác định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với CNXH.

Để giành độc lập cho dân tộc, hàng triệu người yêu nước Việt Nam đã ngã xuống. Thế hệ đi trước đã làm tròn trách nhiệm của mình với đất nước và dân tộc. Trách nhiệm của những người đi sau là kế tục trung thành và xứng đáng sự nghiệp của lớp người đi trước. Muốn vậy, phải giữ được độc lập của dân tộc; phải xây dựng được một xã hội mà ở đó, mỗi người đều được thụ hưởng công bằng những thành quả trong sự phát triển của đất nước. Đó là mục tiêu CNXH mà Đảng và nhân dân ta đang hướng tới.

Độc lập dân tộc trong bối cảnh hiện nay là sự độc lập về kinh tế, chính trị, văn hóa, ngoại giao; là tự chủ, tự tin, tự lực, tự cường. Tất cả những giá trị ấy sẽ được phát huy dưới chế độ XHCN. Vì vậy, khi xây dựng CNXH mới có thể phát huy các giá trị của độc lập, tự chủ, đưa đất nước phát triển giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc; tập hợp và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, nâng cao sức mạnh tổng hợp quốc gia, bảo vệ vững chắc độc lập dân tộc.

Tầm quan trọng của tập trung dân chủ

Hiện nay, Đảng ta tổ chức và hoạt động theo 5 nguyên tắc: Tập trung dân chủ; tự phê bình và phê bình; đoàn kết thống nhất trong Đảng; Đảng gắn bó mật thiết với nhân dân; Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp, pháp luật. Trong 5 nguyên tắc này, Đảng xác định tập trung dân chủ là nguyên tắc cơ bản. Nguyên tắc tập trung dân chủ chỉ đạo toàn bộ hoạt động xây dựng tổ chức và hoạt động của Đảng; vừa bảo đảm cho Đảng thống nhất ý chí và hành động, vừa phát huy dân chủ, tạo nên sức mạnh của Đảng.

Tháng 4-1992, đồng chí Nguyễn Phú Trọng có bài viết trên Tạp chí Cộng sản với tiêu đề "Vì sao Đảng Cộng sản Liên Xô tan rã?". Trong bài viết này, tác giả đã chỉ ra 5 nguyên nhân chủ yếu, trong đó có nguyên nhân "coi nhẹ hoặc phủ nhận nguyên tắc tập trung dân chủ".

Kiên định các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng, nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ, sẽ góp phần vừa bảo đảm cho Đảng thống nhất ý chí và hành động, vừa phát huy dân chủ, quy tụ được sức mạnh, trí tuệ của tập thể trong hoạt động của Đảng.

Đảng Cộng sản Việt Nam được hiến định là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội. Đảng lãnh đạo bằng nhiều phương thức, trong đó có phương thức lãnh đạo bằng công tác tư tưởng. Những yêu cầu mà người đứng đầu Đảng đặt ra về tăng cường công tác chính trị, tư tưởng trong bối cảnh hiện nay một lần nữa xác định tầm quan trọng đặc biệt của phương thức lãnh đạo này.