Khi cha mẹ hạ mình

Được tôn trọng và được thể hiện mình, trẻ con sẽ hình thành tính tự quyết và biết chịu trách nhiệm với việc làm của mình

“Con gà có thể thấy nhiều nhất ở KFC”. Câu trả lời của bé Hoàng Gia Bảo, 8 tuổi, khiến cả hội trường cười nghiêng ngả. Ai cũng cười vì sự ngây ngô của trẻ nhỏ nhưng với cái nháy mắt của cậu bé với cha mình khiến chúng tôi ngờ ngợ. Không phải cậu bé vô tư ! Đó chỉ là một trong những chiêu đùa của Gia Bảo với những người “bạn” lớn tuổi.

“Người bạn” thuở nằm nôi

Gặp Gia Bảo tại một hội thảo dành cho những người làm cha mẹ, gương mặt sáng sủa của cậu bé khiến chúng tôi ấn tượng nhưng không bằng thái độ tự tin khi đĩnh đạc tham gia trả lời các câu hỏi của một diễn giả lớn tuổi. Trái với sự e dè, thu mình trước các đối tượng lớn tuổi hơn của hầu hết các em thiếu nhi tham gia chương trình, với Gia Bảo dù mới giao tiếp lần đầu nhưng cậu bé vẫn trả lời đầy đủ những câu hỏi của người lớn và không ngại đặt câu hỏi ngược lại. Sự tự tin của cậu bé thể hiện rõ ràng hơn ở các trò chơi tập thể trong giờ giải lao khi Bảo trở thành đồng đội của cha để tranh tài cùng các đội khác. “Trong ứng xử với con, tôi xem con mình là bạn”- anh Hoàng Văn Thanh, cha của Gia Bảo, là chủ một doanh nghiệp, chia sẻ. Trong những lần giao tiếp, nếu có điều kiện, anh thường đưa con đi cùng và xem Gia Bảo như một thành viên của dịp gặp gỡ đó. Anh khẳng định: “Đó là cách tạo cho con thói quen chủ động”.

Cùng quan điểm với anh Thanh, khá nhiều phụ huynh đã chọn cách giáo dục này để có thể gần gũi con. Ca sĩ Bích Phương, mẹ ca sĩ Kasim Hoàng Vũ, trong phần giao lưu với khán giả của chương trình Nốt nhạc bí ẩn, đã khoe: “Trong giáo dục con, tôi xem Kasim như bạn”. Lý do mà ca sĩ Bích Phương thực hiện là “để có thể đồng hành trong suốt quá trình trưởng thành của con”. Đó cũng chính là lý do vì sao mỗi khi Kasim Hoàng Vũ xuất hiện nơi đâu, dù anh đã là một chàng trai trưởng thành, vẫn luôn có mặt “người bạn” từ thuở nằm nôi ấy.

Cha con cùng “chiến tuyến”

Trên hệ thống Yahoo! Hỏi & đáp, khi câu hỏi: “Cha mẹ có thể trở thành bạn của con cái?” được đưa ra, có đến hàng trăm ý kiến tranh luận về vấn đề này. Nick Nucuoi nhận xét: “Làm bạn với con rất dễ. Chỉ cần hạ mình thấp xuống, đặt mình vào vị trí của con, trò chuyện để hiểu và thông cảm với lối suy nghĩ của tuổi trẻ là được”.

Câu chuyện của cô bạn Tinahv bắt đầu từ khoảng thời gian thơ ấu, trong hoàn cảnh cha mẹ quá nghiêm khắc, Tinahv đã thu mình trong vỏ ốc và không bao giờ tâm sự với cha mẹ. “Tôi nhớ mình đã có nhiều đêm bất mãn cha mẹ và khóc thầm”- Tinahv ấm ức. Hiểu được tâm trạng này nên khi lập gia đình, rút kinh nghiệm bản thân, chị cố gắng cập nhật thông tin để không bị lạc hậu so với giới trẻ. Mỗi ngày, trong lúc dùng bữa cơm gia đình, chị chủ động tranh luận về mọi vấn đề, từ chuyện nghiêm túc ở học đường, tới những câu chuyện “lá cải” như chuyện đời tư các tài tử, ca sĩ, chuyện tiếu lâm thâu thập được hằng ngày... với con. Chị kể: “Khi tranh luận tôi không lấy ý người lớn để “đè” chúng nó. Lúc tôi nói sai, các con tôi cũng phá lên cười như thường”. Sự cởi mở của chị đã cho kết quả là khi các con định làm một việc gì cũng cùng chị bàn bạc. Họ hẹn nhau ở quán cà phê, dành thời gian để mẹ con hàn huyên. Thậm chí, dù các con đã trưởng thành, lập gia đình và dọn ra ở riêng nhưng vẫn thường xuyên chat với chị, cùng nhau post hình ảnh và comment hài hước...

Xét ở khía cạnh ngược lại, nick Bamboo băn khoăn: “Quan niệm “quyền làm cha mẹ” đã có sẵn trong nhận thức của người Việt nên họ khó chấp nhận ý kiến trái ngược của con. Nó sẽ là những rào cản rất lớn trong “tình bạn” giữa cha mẹ và con cái. Giải thích vấn đề này, nick Nhim cho biết: “Cảm giác ngăn cách, sờ sợ trong tình cha con là ảnh hưởng truyền đời của thứ bậc trong gia đình. Con mà không sợ cha mẹ thì hỏng nhưng cái thích thú trong tình bạn là do ta tạo dựng, nó không có sẵn trong tiềm thức nên khi cha mẹ tạo điều kiện và cùng con cái duy trì tình bạn ấy thì chắc chắn điều đó sẽ có kết quả”.

Không xé rào

Xem con như bạn là một phương pháp hữu hiệu để tạo sự tự tin cho con trẻ. Tuy nhiên, sự điều tiết trong từng trường hợp của cha mẹ lại nắm vai trò quyết định. Anh Hoàng Văn Thanh tiết lộ kinh nghiệm: “Dù đã thỏa thuận với cha mẹ nhưng trẻ con vốn có thói quen hay đòi hỏi thêm, quan trọng là mình chấp nhận được điều gì”. Có lần, anh và bé Gia Bảo vào siêu thị mua những món hàng hai cha con đã dự tính. Đến nơi, bé Gia Bảo nhất định đòi mua thêm món đồ chơi mới cho bằng được. Anh kể: “Để con không hình thành thói quen “xé rào”, tôi phải để mặc cho cu cậu đứng khóc tức tưởi giữa siêu thị”. Từ lần đó, Gia Bảo đã biết nghe lời và giữ đúng những thỏa thuận với cha mẹ hơn.

Đánh giá vấn đề này, diễn giả Ivan Goh, nhà đào tạo, huấn luyện và cố vấn đến từ Singapore, phân tích xung đột giữa cha mẹ và con cái xuất phát từ sự truyền đạt không rõ ràng và suy nghĩ của cha mẹ không phù hợp với con cái. Chỉ cần khắc phục được điều này, “tình bạn” giữa cha mẹ và con trẻ sẽ hình thành và phát triển. “Cùng con phát triển theo năng khiếu và đam mê của con chứ không phải theo định hướng của cha mẹ, đó là cách tốt nhất để tạo nền tảng cho thế hệ sau phát huy bản thân”- diễn giả Ivan Goh tư vấn.