Không thể đứng ngoài cuộc...

Có trách nhiệm với gia đình và chính bản thân mình; chấp nhận áp lực công việc và biết cách tự bảo vệ... Đó là những kinh nghiệm quý đối với người phụ nữ hiện đại, qua bà Amal Sedky Winter, chuyên gia tâm lý Hoa Kỳ

. Phóng viên: Thưa bà, tình trạng bạo lực học đường, bạo lực gia đình đang là một vấn đề được quan tâm ở VN hiện nay. Là người đã nhiều năm nghiên cứu về sức khỏe tâm thần, tư vấn tâm lý cộng đồng, tâm lý xã hội, bà có thể lý giải hiện tượng này?

 
img
- Bà Amal Sedky Winter: Từ năm 1960 trở lại đây, có khá nhiều công trình nghiên cứu về tình trạng ảnh hưởng của bạo lực trên tivi, phim ảnh. Việc thể hiện cảnh bạo lực này ảnh hưởng tới cả người lớn và trẻ em.
 
Tất nhiên, chúng ta không có quyền trách cứ Hollywood là đã sản xuất nhiều bộ phim có hình ảnh bạo lực. Bởi vì không riêng gì Mỹ mà trong thời gian gần đây, tôi nhận thấy có khá nhiều phim ảnh bạo lực từ các nước khác như Ấn Độ, Trung Quốc, Hàn Quốc và cả VN... Cho tới khi nào tần suất phô diễn các cảnh bạo lực còn diễn ra như thế thì xã hội sẽ càng phải lãnh đủ.
 
Cảnh bạo lực trong gia đình cũng ảnh hưởng tới trẻ em. Trong một gia đình mà ông bố bạo hành với mẹ nó thì chắc chắn lớn lên đứa trẻ sẽ có những hành động bạo lực hoặc chịu ảnh hưởng từ những lần bạo lực mà nó chứng kiến.
 
. Theo bà, biện pháp nào để ngăn chặn tình trạng bạo lực?
 
- Chúng ta đang sống trong một giai đoạn mà bạo hành khá phổ biến, tình trạng bạo lực càng ngày càng gia tăng và con em chúng ta không khỏi bị ảnh hưởng. Vì thế, cần hạn chế chiếu những cảnh phim mang tính chất bạo lực và nghiêm cấm trẻ em xem phim có nhiều cảnh bạo lực.
 
Cũng cần đánh động các ông bố, bà mẹ không nên dùng tivi như một bảo mẫu. Tại châu Âu và Mỹ, chính quyền đã quy định rất rõ giờ xem tivi cho trẻ em... VN cũng có thể áp dụng cách này.
 
Ngoài ra,  phải có những chương trình xã hội chống đứa trẻ này bắt nạt đứa trẻ khác. Kết hợp đồng bộ từ phía gia đình, xã hội, nhà trường để đưa ra một chương trình ngăn chặn bạo lực hoàn chỉnh nhất. Nhà nước cần đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc đề ra các biện pháp ngăn chặn, kiểm soát bạo lực, nhất là bạo lực trẻ em.
 
 
img
Tiến sĩ Amal Sedky Winter (x) trong buổi hội thảo tại TPHCM ngày 16-9


. Nạn nhân của bạo lực thường là trẻ em và phụ nữ. Nguyên nhân của bạo lực gia đình và bạo lực học đường có giống nhau?
 
- Bạo lực là một thứ lạm dụng quyền lực để đạt được một mục đích gì đó. Hiểu theo nghĩa đó thì nguyên nhân của nó là giống nhau. Đa số nạn nhân của bạo lực là phụ nữ và trẻ em vì sức chống cự của họ rất yếu ớt.
 
Có một địa phương ở Yemen hoàn toàn không có bạo lực. Điều đặc biệt này là do phụ nữ biết cách tự vệ. Mặt khác, để hạn chế bạo lực, cần lôi kéo những người bàng quan vào cuộc.
 
. Hiện các giá trị cộng đồng khác của VN, chẳng hạn như tình làng nghĩa xóm, giá trị gia đình cũng đang bị thách thức rất lớn. Bà có thể cho biết kinh nghiệm trong việc giữ gìn những giá trị truyền thống?
 
- Có thể thấy rằng xã hội luôn có sự thay đổi, không hẳn là tốt hơn nhưng cũng không nên hy vọng rằng luôn tồn tại một xã hội hiện thực lãng mạn như ngày xưa. Người Mỹ cũng có nhiều lúc nhìn vào thời hoàng kim của 50 năm trước và tiếc nuối rằng thời đó con người  quan tâm đến nhau nhiều hơn, thân thiện hơn.
 
GS-TS Winter là chuyên gia tâm lý. Bà  đã tham gia tư  vấn cho nhiều cơ quan phục vụ cộng đồng và giáo dục tại Hoa Kỳ.
 
Là thành viên Hội Chuyên gia tâm lý vì trách nhiệm xã hội, bà có hơn 30 năm kinh nghiệm về bạo hành và hòa bình.
 
Bà được nhận giải thưởng Tâm lý hòa bình năm 2008 của Hội Tâm lý Hoa Kỳ.
 
Bà sang VN từ ngày 13 đến 17-9 trong chương trình diễn giả VN của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ.
 
Trong thời gian này,  bà  có các buổi nói chuyện và trao đổi kinh nghiệm với các đồng nghiệp và sinh viên tại TPHCM về đề tài “Trị liệu gia đình”.
Song, chúng ta cũng cần nhìn nhận mặt trái của quá khứ. Đôi lúc, tôi cũng luôn nhắc nhở những người hay hối tiếc quá khứ rằng trong xã hội trước đây, người phụ nữ không đi làm, chỉ ở nhà quanh quẩn nội trợ, họ không có nhiều mối quan hệ, không có nhiều cơ hội để thăng tiến. Người chồng cũng chỉ thích người vợ ở nhà, mọi cái đều đổ lên vai người phụ nữ.
 
Thời đó, có vài người coi đó là hạnh phúc song người phụ nữ không hề hạnh phúc. Thực tế là không phải tất cả những gì trong quá khứ cũng đẹp và không phải ai cũng hạnh phúc với những gì của ngày hôm nay. Do đó, khi đánh giá giá trị tinh thần xã hội, cần nhìn nhận cả mặt trái lẫn mặt phải của nó.
 
Theo tôi, giá trị lớn hơn nhiều là sự hiểu biết, sự thông cảm lẫn nhau... Trong xã hội hiện tại, con người chịu nhiều áp lực. Có những lúc chúng ta nên dừng lại để nghĩ tới người khác, chăm lo tới người khác, tập trung vào các giá trị tinh thần lớn hơn.
 
. Chống stress đang là mối quan tâm của xã hội hiện đại. Theo bà, cần làm gì để con người có thể hướng đến sự thanh thản, hạnh phúc cá nhân?
 
- Stress là nguồn gốc của sức khỏe tâm thần. Tuy nhiên, một lượng stress vừa phải đôi lúc là cần thiết, bởi nó làm cho chúng ta phải hoạt động, để làm cho cuộc sống thay đổi. Stress không kiểm soát được mới là xấu.
 
Cách đây vài năm, tôi làm việc tại một tòa nhà của trung tâm sức khỏe tâm thần, lúc nào tôi cũng cảm thấy mình bị stress vì áp lực công việc. Trong lối vào cầu thang của tòa nhà có 2 mũi tên - một chỉ hướng về phòng làm việc của tôi, một về phía phòng giải trí. Tuy nhiên, cuối cùng tôi vẫn chọn hướng công việc, vì nếu giải quyết tốt công việc thì stress cũng sẽ được giải quyết...