Kiềm chế - Bài học không bao giờ cũ

Những người dân tại khu phố 4, phường Bình An, quận 2-TPHCM vẫn chưa hết bàng hoàng khi biết anh T. (sinh năm 1969) đã cùng con trai (sinh năm 2002) nhảy lầu tự tử ngày 4-8 tại lô D, chung cư Phạm Viết Chánh, phường 19, quận Bình Thạnh-TPHCM.

Nguyên nhân vụ việc ban đầu được xác định là anh T. tự tử do bế tắc trong mâu thuẫn vợ chồng. Anh T. và chị Y. xây dựng gia đình trên nền tảng tình yêu thực sự. Tuy vậy, sau khi vượt qua rào cản của bố mẹ để cùng nhau xây dựng tổ ấm, chị Y. mới nhận ra cái khoảng trống không dễ gì lấp đầy được. Anh T. là trí thức nhưng bản tính nóng nảy và đã nhiều lần dùng đến tay chân “trò chuyện” với vợ. Chị Y. đã từng nhờ đến sự can thiệp của chính quyền nhưng đâu lại vào đấy. Không chịu đựng nổi, chị Y. nộp đơn xin ly hôn.

Đỉnh điểm của bi kịch gia đình

Sáng qua (7-8) linh cữu cha con anh T. đã được gia đình đưa đi hỏa táng, chị Y. ngất lên ngất xuống trước nỗi đau quá sức chịu đựng. Những người chứng kiến không khỏi xót xa cho người vợ, người mẹ trẻ.

Trước đó, ngày 13-7, tại Kiên Giang cũng xảy ra một vụ việc nghiêm trọng liên quan đến mâu thuẫn gia đình. Bác sĩ N. Đ. C (sinh năm 1944) trong lúc tức giận đã đánh vợ là bà H.H.H (sinh năm 1948) cho đến chết. Và một vụ việc gây xôn xao dư luận khác xảy ra mới đây tại Phú Yên: thượng úy quân đội T.Q. Ng (sinh năm 1975) đã bắn chết mẹ vợ là trung tá công an Ng.Th.Ng (sinh năm 1956) bằng súng AK, sau khi vợ chồng thượng úy Ng. ra tòa ly dị không lâu trước đó.

Những hành động đáng tiếc trên xảy ra do mâu thuẫn gia đình tích tụ lên đến đỉnh điểm và những người trong cuộc đã hoàn toàn không kiểm soát được bản thân dù vợ chồng anh T., vợ chồng bác sĩ C., thượng úy Ng... đều là những người trí thức và có địa vị trong xã hội. Theo GS-TS Vũ Gia Hiền, Giám đốc Trung tâm Tâm lý trị liệu - ĐH DL Bình Dương, đây là những hiện tượng xã hội xảy ra từ hai xu hướng. Thứ nhất, đối với những người chỉ quan tâm theo đuổi đời sống vật chất, họ thường rơi vào trạng thái mất phương hướng khi họ đạt được những điều họ theo đuổi. Thứ hai, đối với những người bất mãn trước một thực tại xảy ra, họ thường mất khả năng kiềm chế bản thân và khi mâu thuẫn lên đến đỉnh điểm họ không sợ hãi tìm đến cái chết, vì với họ “cuộc đời chẳng còn gì ý nghĩa”. GS-TS Vũ Gia Hiền cho biết, những vụ việc xảy ra vừa rồi là dấu hiệu nguy hiểm cho thấy sự thiếu ý thức và nội lực kiểm soát bản thân khi mâu thuẫn xảy ra trong đời sống gia đình.

Thiếu bản lĩnh và mục đích sống

Sau cái chết của cha con anh T., nhiều người thốt lên câu nói “giá như...”. Giá như anh T. bình tĩnh hơn, cố gắng nói chuyện thẳng thắn với vợ hoặc tìm một người nào thân thiết để giải tỏa căng thẳng và có được những lời khuyên xác đáng. Giá như vợ anh T. hiểu chồng mình và giá trị của hai chữ gia đình để cư xử với nhau tử tế hơn khi có mâu thuẫn thì sự việc trên đã không xảy ra. Theo TS tâm lý Huỳnh Văn Sơn, Trường ĐH Sư phạm TPHCM, nguyên nhân chính là khi xảy ra mâu thuẫn, người trong cuộc đã không kiềm chế được cảm xúc của mình, để xảy ra tình trạng căng thẳng quá mức và dẫn đến hành động thiếu ý thức, cảm tính. Người chồng đã trải qua một cơn sang chấn về tâm lý và anh ta rơi vào trạng thái hụt hẫng không thiết sống.

Theo GS-TS Vũ Gia Hiền, đây là kết quả của sự thiếu ý thức giữa cái sống và cái chết, mặt khác, anh T. đã không xây dựng cho mình một mục đích sống cao đẹp và bản lĩnh sống vững vàng.

Hãy cư xử tử tế với nhau

Theo các chuyên gia tâm lý, khi xảy ra mâu thuẫn trong gia đình, trước hết cả hai vợ chồng hãy cố gắng nói với nhau những lời tử tế, dù có thể đứng trước thử thách phải ly dị nhau. Đừng để trong lòng những điều bức xúc không nói được sẽ trở thành ức chế, phẫn uất. Tuy nhiên, theo GS-TS Vũ Gia Hiền, nói chuyện trong lúc xảy ra mâu thuẫn là một nghệ thuật. Người xưa có câu, “thuốc đắng dã tật, sự thật mất lòng”, do đó, người vợ cần nhẹ nhàng nói lên sự thật và tìm thời điểm thích hợp để sự thật đó không gây sốc cho người chồng và ngược lại. Hơn nữa, mỗi người cần phải xóa bỏ sự ích kỷ của chính bản thân mình và hãy nghĩ đến người khác (con cái, người thân) mà có sự nhượng bộ.

Nếu cả hai không kiềm chế, dẫn đến xung đột thì theo TS Huỳnh Văn Sơn, người chồng nên làm một việc gì đó để lấy lại bình tĩnh như tìm một người thân, người tin cậy để chia sẻ. Và hãy tự nói những câu đại loại như: “điều đó không đáng đâu”, “tôi sẽ vượt qua được chuyện này”... để tự mình vượt qua thời điểm khó khăn đó. Theo GS Vũ Gia Hiền, mỗi người cần trang bị cho mình những kiến thức về kỹ năng sống và đặc biệt cần phải tự rèn luyện bản lĩnh sống và xây dựng mục đích sống tốt đẹp kể cả trong những thời điểm khó khăn.