Phần mềm chính tả cho người khiếm thị

Hơn 3 năm qua, từ ngày có phần mềm luyện chính tả cho học sinh khiếm thị của thầy Đỗ Hoàng Minh Đức, nhiều học sinh ở Trường Phổ thông Đặc biệt Nguyễn Đình Chiểu không còn mắc cái lỗi cố hữu về chính tả, mà nhiều người khiếm thị mắc phải

Trăn trở của người thầy

Chỉ mới 31 tuổi, nhưng thầy giáo Đỗ Hoàng Minh Đức đã gần chục năm gắn bó với học trò khiếm thị ở Trường Phổ thông Đặc biệt Nguyễn Đình Chiểu, cùng với tâm nguyện giúp các em học sinh đủ kiến thức để hòa nhập cộng đồng. Tốt nghiệp trung cấp sư phạm về công nghệ và cầm chứng chỉ MCSE của Microsoft, thầy Đức được nhiều công ty tin học trong và ngoài nước săn đón. Nhưng vì yêu thương các em học trò khiếm thị, thầy quyết định ở lại với những học trò đặc biệt.

Từ thực tế giảng dạy nhiều năm, thầy Đức nhận thấy rào cản của học sinh khiếm thị sau khi học xong phổ thông là mắc nhiều lỗi chính tả không đáng có so với học sinh bình thường. Khi hòa nhập vào môi trường học tập chung, các em hay bị bối rối, khó hòa nhập. Năm 2003, thầy tiến hành khảo sát các lớp học, kết quả cho thấy, phần lớn các em đều bị mắc những lỗi chính tả cơ bản. Cao nhất là các em học sinh lớp 6 với tỉ lệ 40% học sinh bị sai cơ bản. Nguyên nhân việc này, theo thầy Đức là do chưa có từ điển tiếng Việt chữ nổi, các em lại có rất ít sách chữ nổi để đọc. Ngoài ra, kích thước sách chữ nổi rất dày khó di chuyển, chữ nổi Braille rất dài nên học sinh dễ đọc sai. Một nguyên nhân khác là học sinh khiếm thị dùng nói và nghe là chủ yếu. Vì thế, các em thường gặp nhiều khó khăn trong việc rèn luyện chính tả.

Sau cuộc thử nghiệm đó, thầy Đức nhiều đêm trằn trọc suy nghĩ, cuối cùng thầy nghĩ đến việc đưa công nghệ thông tin vào hỗ trợ chính tả cho học trò. Phải mất ròng rã cả năm trời quên ăn, mất ngủ để thử nghiệm và hoàn thiện chương trình, cuối cùng thầy giáo trẻ cũng đã có trong tay phần mềm giúp học sinh khiếm thị đọc và viết đúng chính tả. Thầy tâm sự: “Tuy gặp nhiều khó khăn trong việc viết phần mềm riêng cho các em, nhưng vì thương tụi nhỏ quá, mình quyết chí viết cho xong”.

Công trình số cho người mù

Phần mềm của thầy Đức gồm các phần: đọc đề bài là một từ tiếng Việt, sau đó người luyện gõ lại từ vừa nghe nếu người luyện nghe đề bài chưa rõ thì có thể nghe lại đề bài. Người luyện có thể được hỗ trợ nghe từng ký tự của đề bài, sau khi gõ xong, người dùng ra lệnh kiểm tra để biết kết quả. Ngoài ra, người sử dụng còn có thể sử dụng từ điển từ khó hoặc từ điển từ chung. Không chỉ có tiếng Việt, học sinh còn được luyện cả tiếng Anh.

Học sinh của thầy Đức sau khi học trên phần mềm của thầy, các em đã khắc phục được rất nhiều lỗi sai cơ bản. Đợt khảo sát thứ 2 của thầy Đức cho thấy, lượng học sinh sai chính tả lớp 6 từ 40% xuống còn 20% và lớp 9 từ sai 30% xuống còn 20%. Học sinh thích thú khi được sử dụng phần mềm luyện chính tả của thầy Đức. Nhiều em không còn e ngại, cảm thấy tự tin hơn khi sử dụng tiếng Việt. Thầy Đức tươi cười: “Đây là phần mềm “phi lợi nhuận” có thể cung cấp rộng rãi cho mọi đối tượng”. Tuy nhiên, thầy vẫn lo lắm vì có một số hạn chế là học sinh phải có máy vi tính mới dùng được phần mềm, các em cũng phải có tinh thần tự học, có ý thức tự rèn luyện. Do tiếng Việt rất phong phú và đa dạng nên phần mềm này chỉ đáp ứng được một phần trong việc rèn luyện chính tả tiếng Việt.

Ngày 25 -10- 2007 vừa qua, thầy Đỗ Hoàng Minh Đức được Sở GD-ĐT TPHCM trao giải thưởng “Ngọn nến sáng tạo”, với việc viết ra phần mềm luyện chính tả cho học sinh khiếm thị, cũng như hiệu quả lớn lao mà nó đem lại cho bọn học trò nhỏ yếu ớt, dễ bị tổn thương của thầy.