Thăm “nhà” của Sơn Tinh ở Ba Vì

Trốn cái nóng Hà Nội, chúng tôi đến Ba Vì (tỉnh Hà Tây) vào một ngày cuối tháng 7-2007. Sau gần 2 giờ ngồi ô tô, chúng tôi đã có mặt tại Ba Vì. Đến đây, chúng tôi chợt nhớ ngay đến huyền thoại về thần núi Tản Viên - Sơn Tinh, vị thần tượng trưng cho ý chí kiên cường, bất khuất chống thiên tai của nhân dân ta từ bao đời nay

Chính tại mảnh đất này, truyền thuyết, lịch sử và thực tại đã quyện hòa vào nhau, tạo nên vẻ đẹp riêng sống động, nên thơ và cũng rất đỗi oai hùng. Ba Vì được coi là ngọn núi Tổ của nước Đại Việt. Đây là nơi ngự trị muôn đời của thần Tản Viên (tức Sơn Tinh), một trong “tứ bất tử” theo tín ngưỡng của người Việt.

Ba Vì là huyện thuộc vùng bán sơn địa, nằm ở phía Tây Bắc tỉnh Hà Tây, cách thủ đô Hà Nội 53 km.

Nổi tiếng nhất là dãy núi Ba Vì. Đó là một dãy núi đất và đá vôi lớn trải trên một diện tích rộng chừng 5.000 ha ở ba huyện Ba Vì, Lương Sơn và Kỳ Sơn (Hòa Bình).

Trên Ba Vì có nhiều ngọn núi, nhưng nổi tiếng nhất là Tản Viên (còn gọi là Ngọc Tản, Tản Sơn hoặc Phượng Hoàng Sơn). Núi này cao 1.281 m, gần đỉnh thắt lại, đến đỉnh lại xòe ra như chiếc ô nên gọi là Tản. Chân núi này có đền Hạ, lưng chừng núi có đền Trung, đỉnh núi có đền Thượng là nơi thờ Sơn Tinh (Đức Thánh Tản). Ngoài Tản Viên, trên Ba Vì còn có các núi cao là Ngọc Lĩnh, Tương Miêu, U Bò, Núi Tre, Ghẹ Đùng, Trăm Voi, Ngọc Hoa (đặt theo tên của công chúa con vua Hùng thứ 18 được gả cho Sơn Tinh) và núi Vua. Núi Vua cao nhất, tới 1.296 m. Trên đỉnh núi Vua có đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Ở chân núi phía Tây của dãy Ba Vì có dòng sông Đà, phía Đông có hồ nhân tạo Suối Hai dài 7 km, rộng 4 km với 14 đảo lớn nhỏ, thực chất là những ngọn đồi nhô lên mặt nước. Hệ sinh thái động thực vật của Ba Vì rất đa dạng. Vườn quốc gia Ba Vì là nơi bảo tồn sự đa dạng sinh học của Ba Vì.

Sau nửa giờ đồng hồ hì hục leo lên các bậc thang, có nơi dựng đứng, du khách cảm thấy một không khí trong lành, mát rượi như Đà Lạt khi đặt chân tới các đỉnh Vua, đỉnh Tản Viên, đỉnh Ngọc Hoa. Từ đây có thể quan sát cả một vùng đồng bằng rộng lớn với đồng ruộng, thành phố, làng mạc, sông hồ. Sông Đà uốn lượn quanh chân núi ở phía Tây, hồ Suối Hai mênh mông trải rộng ở phía Đông, tạo nên phong cảnh sơn thủy thật hữu tình.