Tọa đàm “Nên cho con du học tuổi nào?”

Diễn đàn “Nên cho con du học ở tuổi nào?” khởi đăng từ ngày 30-3 đến nay đã thu hút sự quan tâm của đông đảo bạn đọc với nhiều ý kiến đa chiều.

Có ý kiến cho rằng du học sớm không khác gì “đem cây non ra trước bão”. Cũng có ý kiến cho rằng du học sớm mới dễ hòa nhập vào môi trường học tập, thuận lợi cho việc học đại học sau này. Hầu hết đều cho rằng, không có độ tuổi lý tưởng nào cho việc du học. Khi chính bản thân các em đủ bản lĩnh, tự tin và có tính tự lập cao là lúc có thể lên đường du học...

Để giúp bạn có thêm thông tin về vấn đề này, Báo Người Lao Động tổ chức tọa đàm vào lúc 8 giờ ngày 26-4 với sự tham dự:

- PGS-TS Đỗ Huy Thịnh, Giám đốc Trung tâm Đào tạo Khu vực của Seameo tại Việt Nam

- PGS-TS Lê Tiến Thường, Giám đốc Trung tâm Du học Trường ĐH Bách khoa TPHCM

- TS Mai Ngọc Luông, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Tâm lý Giáo dục TPHCM

- Nhà báo Huy Đức (Báo SGTT)

- Nhà báo Minh Nhật (Báo Phụ nữ TPHCM)

- Nhà báo Quốc Dũng, (Báo Tuổi trẻ)

- Anh Đặng Tất Dũng, Phó chủ nhiệm Câu lạc bộ du học sinh TPHCM.

 

Đúng 8 giờ, buổi toạ đàm: “Nên cho con đi du học tuổi nào?” được bắt đầu.

Mở đầu buổi toạ đàm, ông Nguyễn Văn Tín, Phó Tổng Biên tạp Báo Người lao động, nói: Diễn đàn “Nên cho con du học ở tuổi nào?” khởi đăng từ ngày 30- 3- 2008 trên Báo Người Lao Động đã thu hút sự quan tâm của đông đảo bạn đọc với các ý kiến đa chiều. Có ý kiến cho rằng du học sớm không khác gì “đem cây non ra trước bão”. Ở độ tuổi chưa thật sự trưởng thành, các em dễ bị sốc tâm lý, khó hòa nhập môi trường dẫn đến du học thất bại. Cũng có ý kiến cho rằng du học sớm mới dễ hòa nhập vào môi trường học tập, thuận lợi cho việc học đại học sau này. Hầu hết các ý kiến cho rằng, không có độ tuổi lý tưởng nào cho việc du học. Khi chính bản thân các em đủ bản lĩnh, tự tin và có tính tự lập cao là lúc có thể lên đường du học.

Nhằm tranh thủ ý kiến chuyên gia giáo dục, chuyên gia tâm lý cũng như du học sinh thành công… để khép lại diễn đàn, Trang Lối sống của Báo Người Lao Động đã tổ chức buổi tọa đàm này.

Mong rằng với sự hiểu biết, sự từng trải, kinh nghiệm của quý vị có thể giúp ích cho những phụ huynh đang có ý định cho con du học, đặc biệt là những trường hợp du học sớm.

 

Đi du học: Nên hết lớp 12

"Du học là đi học những cái mới, cái hay ở những nơi khác để chắt lọc những tinh hoa, kiến thức của các nước tiên tiến. Ở các nước châu Á, du học là một phong trào lớn. Ngay ở Nhật, từ thời Minh Trị, triều đình đã chấp nhận bán đất để lấy tiền mời các thầy giáo từ phương Tây về dạy cho các sĩ tử nước mình, các giáo viên nước ngoài này được trả lương rất cao. Điều này đem lại kết quả rõ rệt trong việc phát triển nền khoa học kỹ thuật của nước này.

Ở VN, từ thời cha ông chúng ta, truyền thống hiếu học đã được thể hiện qua việc đặt người đi học lên hàng đầu trong hàng ngũ "sĩ, nông, công, thương". Nhiều năm nay, Nhà nước đã thực hiện chủ trương "Giáo dục là quốc sách". Chủ trương này là hết sức đúng đắn, đem lại thành quả rất lớn, tạo nên những người có kiến thức rộng, trình độ cao, đã thâm nhập vào guồng máy kinh tế, văn hóa, giáo dục của thế giới.

Điều đó cũng dễ hiểu khi nhiều bậc phụ huynh rất nóng lòng với vấn đề "Nên cho con đi du học ở tuổi nào?"

Hiện nay, nhiều phụ huynh đã cho con em học ngoại ngữ như tiếng Anh, Pháp, Hoa... từ khi các em còn rất nhỏ. Giờ đây, chương trình giáo dục đã bắt đầu có các trường áp dụng dạy học bằng tiếng nước ngoài ngay từ lớp 1. Như vậy, đây cũng chính là một hình thức khởi đầu nhằm chuẩn bị hành trang cho các em đi du học sau này.

Theo quan điểm của tôi, độ tuổi lý tưởng nhất để đi du học là 18 tuổi (sau khi tốt nghiệp lớp 12). Ở tuổi này, các em đã phát triển khá đầy đủ về thể chất, tâm lý để đủ khả năng sống tự lập và thích ứng với điều kiện sống mới khi đi du học ở nước ngoài.

Ngoài ra, lứa tuổi sau khi tốt nghiệp lớp 9 (15-16 tuổi) cũng có thể cho đi du học, vì tuổi này các em cũng tạm định hình về nhân cách. Tuy nhiên, gia đình cần trang bị thật kỹ cho các em về nền tảng kiến thức văn hóa, xã hội, lịch sử, phải biết yêu văn hóa VN, lịch sử VN để giữ vững cái gốc của người VN dù có đi đến phương trời nào.

 

Nên tham khảo các trường quốc tế trong nước

PGS-TS Lê Tiến Thường, Giám đốc Trung tâm Du học Trường ĐH Bách khoa TPHCM: Quan điểm của tôi hoàn toàn ủng hộ việc HS đi du học. từ cấp 3 trờ xuống chúng ta chưa nên hay nói đúng hơn là chưa thuận lợi cho việc đi du học. Những giai đoạn phát triển có ảnh hưởng nhất định đến vấn đề tâm sinh lý. Tôi tán đồng với ý kiên thầy Luông là có thể đi từ lớp 10

Có nhiều loại du học, đó là: Đi từ cấp 3; đi ĐH và đi sau ĐH... Đối với nhóm đi du học từ cấp 3 có nhiều yếu tố thuận lợi, học sinh dễ dàng quen với môi trường, ngoại ngữ… học sinh dễ tiếp xúc với môi trường ĐH.

Đối với lứa tuổi này cũng có những khiếm khuyết, một số học sinh rơi vào tình huống khó hoà nhập, học tập kém cùng với việc ham chơi sau đó rơi vào vòng xoáy trượt khỏi quỷ đạo du học, gây thất vọng cho PHHS. Lứa tuổi này tôi thuận lợi nhiều hơn hạn chế; Đối với mô hình đi ĐH, học sinh ngoài một giờ lên lớp phải cân thêm từ 3 đến 4 giờ hôc thêm để theo được chương trình do yếu về ngoại ngữ.

Mô hình bán du học, mô hình này cũng có những ưu điểm. 2 năm đầu sinh viên du học tại chỗ. Học sinh được tăng cường ngoại ngữ song song vừa làm quen chương trình qốc tế. Nhưng có hạn chế là SV vừa nói tiếng Anh, tiếng Việt, không thuần tuý là môi trường quốc tế. Việc phát âm ở chừng mực nào đó không thể nào sánh được với học sinh đi du học ở nước ngoài. Ưu điểm chính của đối tượng này là tiết kiệm tài chính và học sinh trưởng thành hơn. Học sinh du học bán thời gian 2 năm tại VIỆT NAM khi đến gai đoạn chuyển tiếp đã làm quen với môi trường người học sinh sẽ đến, khả năng anh ngữ cũng cải thiện hơn. yều tố bất lợi của dối tượng này không nhiều; Mô hình sau ĐH: SV sau khi trưởng thành đi du học sau ĐH vẫn dữ được chất của người du học sinh VN, chỉ có một bộ phận rất nhỏ tách ra khỏi con người VN. Điểm bất lọi của đối tượng này là ngoaị ngữ vẫn yếu so với đối tượng đi du học ĐH.

Như vậy nều xét về yếu tố để HS làm quen với học tập thì đi học từ cấp 3 có nhiều yếu tố thuận lợi.

 

Viết theo cảm xúc được 5-6 điểm, theo bài mẫu được 9-10 điểm

Nhà báo Huy Đức, Báo SGTT: Với tư cách là một phụ huynh có con đi du học, tôi thấy 2 ý kiến trên là rất đầy đủ, nhất là anh Thường với những ý kiến rất chuyên môn, có ý nghĩa thực tiễn.

Đúng là hiện nay, có rất nhiều bậc phụ huynh đặt kỳ vọng vào việc đưa con đi du học ở nước ngoài. Trước đây, nhiều người đi học ở Nga về nước đã rất thành công. Nhưng cũng cần phải nhìn lại một sự thật rằng, thời đó, những người được tuyển chọn đưa đi Nga du học đều là những người ưu tú, được sàng lọc rất kỹ càng. Vì thế, điều quan trọng nhất quyết định sự thành công của một người là ở tố chất của họ.

Tôi cũng từng đi du học, tuy thời gian không dài. Con gái tôi cũng đi du học từ năm lớp 12. Con trai nhỏ của tôi hiện vẫn đang học phổ thông ở trong nước. Khi để ý việc học của con trai, tôi thấy rất đau lòng khi con trai hiện nay đang phải bỏ rất nhiều thời gian để học những điều không thực sự có ích. Những năm học lớp 4, lớp 5, nó từng có những bài văn rất xúc động nhưng sau một vài năm, con tôi bắt đầu đi mua sách tham khảo, văn mẫu về để sao chép và cắt dán. Khi được hỏi, con tôi bảo, nếu viết theo cảm xúc như lúc trước thì chỉ được thầy cô chấm 5-6 điểm, nếu con sao chép, cắt dán thì lại được 9-10 điểm.

Còn con gái tôi, tuy ngành học hiện nay không hề liên quan đến luật pháp nhưng hồi xảy ra sự kiện clip sex Vàng Anh bị tung lên mạng, nó có thể phân tích rất cụ thể trong trường hợp này thì luật pháp Anh sẽ xử lý thế nào, luật pháp Mỹ sẽ xử lý ra sao một cách rất hệ thống, đầy đủ và thuyết phục. Như vậy, cái chính là nền giáo dục của các nước tiên tiến biết phát huy khả năng tự học, tự tìm hiểu, nghiên cứu của bản thân mỗi người.

"Ở các nước phát triển, học sinh có quyền tự do nói lên ý kiến, quan điểm riêng của mình, dù giống hay khác với quan điểm của người lớn, quan điểm truyền thống… chỉ cần người đó có thể đưa ra lý lẽ có sức thuyết phục để bảo vệ được quan điểm của mình. Người thầy không hề áp đặt quan điểm của mình, không hề phán xét đúng sai đối với ý kiến của các học sinh. Người thầy trước khi đến lớp đã chuẩn bị tâm lý và kiến thức đế sẵn sàng đón nhận những ý kiến trái ngược, phản biện của các học sinh. Điều đó thể hiện sự bình đẳng, tiến bộ trong vấn đề giáo dục.

Còn về vấn đề văn hóa, tâm lý các em khi đi du học, tôi nghĩ các bậc phụ huynh cũng không cần quá lo lắng. Thứ nhất, khi cho con đi du học là chúng ta đã chuẩn bị tâm lý chấp nhận chuyện con cái chúng ta sẽ trở thành một công dân quốc tế. Nhiều người cũng lo lắng rằng, cho con đi du học thì sợ rằng con mình sẽ dần đánh mất văn hóa của người Việt. Tuy nhiên, tôi đã từng thấy có nhiều trường hợp càng đi xa quê hương thì người ta càng có xu hướng bảo tồn văn hóa dân tộc của mình hơn nữa. Có điều, quãng thời gian từ nhỏ đến 15 tuổi là thời gian hấp thụ nền văn hóa bản xứ mạnh nhất, ăn sâu vào tâm hồn con người nhiều nhất. Vì thế, tôi ủng hộ việc cho con đi du học từ sau 15 tuổi.

Về địa điểm cho các em du học, dĩ nhiên là học ở nước ngoài, nhưng cần suy xét và chọn lựa nước nào có nền giáo dục tiến bộ. Và ngay tại các nước đó, cũng có những trường chất lượng không bảo đảm nên các phụ huynh cần phải cân nhắc, lựa chọn các trường có chất lượng và uy tín để gởi gắm con em mình. "

 

Vượt qua cú sốc tâm lý là quan trọng nhất

Anh Đặng Tất Dũng, Phó chủ nhiệm câu lạc bộ Du học sinh TPHCM, người từng du học ở nhiều nước, từ kinh nghiệm bản thân, cho rằng: “Tôi cho rằng sau THPT đi du học là tốt nhất. Điều này thể hiện ở nhiều khái cạnh: - người trẻ đi học, ở khía cạnh tình cảm lứa tuổi 15-16 của ta so với nước ngoài thì vẫn còn rất trẻ con, điều này cũng có lý do chủ quan và khách quan. Nếu đi quá sớm sẽ sốc về tâm lý vì tách biệt với gia đình. Nếu có khắc phục được thì khoảng cách cũng rất cách biệt, việc tái hoà hập sẽ khó khăn rất nhiều.

Làm sao giữ được bản sắc văn hoá, tình cảm gia đình là yếu tố rất quan trọng. Nhiều gia đình có điều kiện về kinh tế khi xác định cho con đi học thì giữ bản sắc bằng những hành động thiết thực chứ không phải chỉ bằng lời nói. Đối với tôi, những dịp tết gia đình thường gửi thiệp sang rồi những cuộc trò chuyện với nhau… Tôi có cảm giác gia đình luôn ở gần mình, luôn luôn động viên mình, nhờ vậy tôi vượt qua nhiều băn khoăn, lo lắng khi sống ở xứ người. Tóm lại, vấn đề không hoàn toàn là đủ tiền để đi học mà lưu ý về mặt tình cảm của gia đình”.

Anh Tất Dũng cho biết thêm: “Vấn đề làm sao để du học tốt thì nên xác định trước 1 năm để chuẩn bị: Ngoại ngữ và kiến thức; tâm lý; sức khoẻ. Vấn đề sức khoẻ rất quan trọng và đây là vấn đề yếu nhất của học sinh Việt Nam” .

 

Sau hơn 2 giờ tổ chức, buổi toạ đàm: “Nên cho con đi du học tuổi nào?” đã nhận được những ý kiến chia xẻ của các chuyên gia tâm lý, giáo dục, những người đã có thực tiễn đi du học… Mặc dù không thể đưa ra kết luận cuối cùng tuổi nào là nên nhưng những ý kiến đóng góp rất có ý nghĩa đối với những phụ huynh có ý định muốn cho con đi du học.