Vấn nạn "săn" chồng ngoại

Kết hôn với người nước ngoài là quyền nhân thân của mỗi người trên cơ sở đảm báo tính nguyên tắc tự nguyện. Tuy nhiên, việc lợi dụng hôn nhân với người nước ngoài để buôn bán trục lợi, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người phụ nữ Việt Nam, dự quốc gia là điều cần phải lên án và xử lý thích đáng.

Vấn nạn

Gần đây, tình trạng phụ nữ Việt Nam lấy chồng nước ngoài (chủ yếu ở Trung Quốc, Đài Loan, Hàn Quốc) ồ ạt theo trào lưu đã phát sinh nhiều hệ lụỵ, xúc phạm đến danh dự, nhân phẩm và hình ảnh của người phụ nữ Việt Nam nói chung - khiến dư luận bất bình. Theo Trung tướng Nguyễn Việt Thành, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát - Bộ Công an: Chưa bao giờ nhân phẩm của người phụ nữ Việt Nam bị xâm hại nghiêm trọng như trong thời gian qua.

Nhiều đường dây môi giới mại dâm tổ chức coi mặt, lựa chọn rất trắng trợn, hàng nghìn phụ nữ bị bán ra nước ngoài làm "nô lệ"... Nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã gọi điện tới một tòa soạn báo bày tỏ sự phẫn nộ trước việc 65 cô gái Việt "được" mang trưng bày trong một nhà hàng ở ngay TPHCM cho 2 người đàn ông Hàn Quốc "chọn" làm vợ, như chọn một món hàng rẻ giá. Tiếc thay, sự việc kiểu ấy đã không chỉ xảy ra một lần, tại một địa điểm và ở một địa phương.

Khi nói về nguyên nhân dẫn đến một số cô gái Việt Nam, chủ yếu ở độ tuổi 18-25 xếp hàng chờ đợi đến lượt được lựa chọn làm vợ hoặc bị lừa gạt vào các "động quỷ" bán thân nơi xứ người, ông Trần Thất, Vụ trưởng Vụ Hành chính tư pháp - Bộ Tư pháp nói: "Tuyên truyền giáo dục cũng nhiều, hậu quả nhãn tiền cũng nhiều, nhưng phải thừa nhận có một số ít chị em chủ yếu là thanh niên mới lớn, lười lao động, muốn "một bước lên bà" nên đã mắc vào vòng lụy này.

Để bảo vệ cho động cơ "sính chồng ngoại", có cô đưa ra lý lẽ: "Khổ người sướng ta. Dù khổ thế nào cũng vẫn hơn ở nước mình". Một số cô gái do hoàn cảnh kinh tế quá khó khăn đã chọn con đường lấy chồng nước ngoài, "thà hy sinh bản thân để gia đình sung sướng".

Ví như trường hợp của cô Nguyễn Thị T - Đông Anh do chưa đến tuổi kết hôn đã mượn tên, tuổi người hàng xóm làm giấy tờ để được lấy chồng Đài Loan. Bên cạnh sự tự nguyện hy sinh, trên thực tế có một số cô gái còn bị sức ép của gia đình, nhiều bậc phụ huynh xem hôn nhân của con cái như một "món hàng". Một mắt xích không thể thiếu trong "công nghệ lấy chồng ngoại" là các "cò" môi giới.

"Cò" có thể là các tổ chức hay cá nhân hoạt động môi giới trái phép dưới nhiều hình thức ngày càng tinh vi, xảo quyệt. Có thể thấy nơi nào "cò" môi giới hoạt động mạnh thì nơi đó có nhiều phụ nữ lấy chồng nước ngoài. Mặt khác, các quy định pháp lý của chúng ta còn nhiều lỏng lẻo, chưa phù hợp với những diễn biến của cuộc sống, nhiều quy định còn chồng chéo khiến nhiều việc không biết ai sẽ thực hiện.

Một nguyên nhân khác cũng không kém phần quan trọng là công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật, giáo dục đạo đức lối sống còn hạn chế, thực hiện chưa thường xuyên đã dẫn đến nhận thức sai lệch của một bộ phận chị em phụ nữ cũng như cộng đồng về việc kết hôn với người nước ngoài.

Lời giải

Bà Nguyễn Thị Thanh Hòa - Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam đã có cuộc trao đổi với báo giới về vấn đề đang được dư luận quan tâm, trong đó có việc phụ nữ Việt Nam kết hôn với người nước ngoài. Bà cho biết: Hội LHPN đã đề ra và đang thực hiện nhiều biện pháp đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục tại các địa phương để giúp cho chị em phụ nữ biết được những nguy cơ, rủi ro có thể sẽ xảy ra khi kết hôn với người nước ngoài.

Bên cạnh đó, Hội cũng tiến hành đồng bộ việc phổ biến kiến thức về tình yêu, hôn nhân, gia đình, giúp cho chị em biết được luật pháp chính sách, những phong tục tập quán ở những nước sẽ đến kết hôn, giúp chị em khi kết hôn với người nước ngoài hội nhập được với cuộc sống ở đất nước sở tại.

Một biện pháp khác mang tính lâu dài là giúp chị em có việc làm và tăng thu nhập. Hội LHPN đang có kế hoạch phối hợp với Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đưa chương trình xuất khẩu lao động tới những địa bàn đông phụ nữ kết hôn với người nước ngoài, tạo các cơ chế và hỗ trợ cần thiết để chị em có việc làm và tăng thu nhập.

Đối với những chị em đã kết hôn ở nước ngoài, Hội LHPN cũng sẽ có biện pháp phối hợp với các nước sở tại để giúp đỡ khi cần thiết. Quy định trước khi làm thủ tục đăng ký kết hôn, cả hai bên kết hôn phải có mặt để phỏng vấn, làm rõ sự tự nguyện kết hôn cũng như có sự hiểu biết về nhau. Muốn thế mỗi bên đều phải biết tiếng của bên kia.

Chính vì vậy, cần phải quy định rõ trình độ ngôn ngữ nhất định của người chuẩn bị kết hôn và nhất thiết phải qua một lớp học ngắn hạn về luật pháp, văn hoá, phong tục của đất nước mà người phụ nữ đến làm dâu như Trung tâm hỗ trợ phụ nữ thuộc Hội LHPN một số tỉnh, thành phố đã từng làm. Chỉ khi nào cô gái có đủ các điều kiện cần thiết theo quy định thì Sở Tư pháp mới chứng nhận kết hôn. Nếu làm được như vậy thì chắc chắn con số phụ nữ Việt Nam kết hôn với người nước ngoài không gia tăng như hiện nay.

Tăng cường công tác giáo dục, tuyên truyền, nâng cao nhận thức của chị em là một nhiệm vụ hết sức quan trọng. Cần có sự phối hợp đồng bộ giữa Hội LHPN với các tổ chức, ban ngành cùng quan tâm đến việc phát triển kinh tế, tạo công ăn việc làm, đảm bảo cuộc sống của chị em, đặc biệt là đối với chị em vùng sâu, vùng xa.

Việc tuyên truyền, giáo dục, nhân rộng các gương điển hình, tiên tiến, những người biết vượt lên số phận, hoàn cảnh khó khăn, tự xây dựng cuộc sống ấm no, bình đẳng, tiến bộ cho bản thân hay tổ chức những cuộc toạ đàm, trao đổi trực tiếp với những người đã từng là nạn nhân của buôn bán, bất hạnh để răn đe cũng là việc nên làm.

Còn một nguyên nhân cũng không kém phần quan trọng, cần giải quyết, đó là tình trạng sinh con thứ 3 trở lên vẫn còn khá phổ biến. Chính vì đẻ nhiều, đẻ dày mà nhiều gia đình rơi vào con đường túng quẫn, ít được học hành, thiếu tự tin vào bản thân, có tư tưởng, lối sống vọng ngoại, liều thân, ảo tưởng.