Quốc tế

Trung - Mỹ duy trì ổn định quan hệ

Hai bên đã đạt được nhận thức chung quan trọng về việc duy trì quan hệ kinh tế - thương mại ổn định

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 15-5 kết thúc chuyến thăm Trung Quốc kéo dài 3 ngày, nơi ông và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã có các cuộc hội đàm quan trọng. Theo AP, hai nhà lãnh đạo tuyên bố đã đạt được tiến triển quan trọng trong việc ổn định quan hệ Mỹ - Trung.

Trong ngày cuối của chuyến thăm, ông Tập Cận Bình và ông Donald Trump có cuộc gặp riêng kéo dài gần 3 giờ. Nhận định chuyến công du của ông Donald Trump là một sự kiện lịch sử, ông Tập Cận Bình cho biết hai bên đã xác lập tầm nhìn mới về việc xây dựng quan hệ Trung - Mỹ mang tính xây dựng và ổn định chiến lược. Theo Tân Hoa xã, Chủ tịch Trung Quốc cho biết thêm hai bên đã đạt được những nhận thức chung quan trọng về việc duy trì quan hệ kinh tế - thương mại ổn định, mở rộng hợp tác thực chất trên nhiều lĩnh vực và xử lý phù hợp các quan ngại của nhau. Ngoài ra, hai nước nhất trí tăng cường trao đổi và phối hợp về các vấn đề quốc tế và khu vực.

Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ và Trung Quốc đã đạt được một số thỏa thuận thương mại "rất tuyệt vời", có lợi cho cả hai nước. Ông Donald Trump cũng nhấn mạnh Washington và Bắc Kinh đã giải quyết được nhiều vấn đề mà theo ông là "người khác khó có thể xử lý được" nhưng không nêu chi tiết.

Giới phân tích nhận định kết quả lớn nhất của hội nghị thượng đỉnh lần này có thể là hai bên duy trì được thỏa thuận đình chiến thương mại đạt sau cuộc gặp giữa Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Donald Trump tại Hàn Quốc hồi tháng 10-2025. Theo thỏa thuận, Mỹ đình chỉ áp thuế cao đối với hàng hóa Trung Quốc còn Bắc Kinh tạm ngưng siết nguồn cung đất hiếm thiết yếu. Thỏa thuận này dự kiến hết hạn vào tháng 11 tới. Theo Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer, hai nước hiện vẫn chưa quyết định liệu có gia hạn nó hay không.

Trước mắt, ông Donald Trump nói với đài Fox News rằng Trung Quốc đã đồng ý đặt mua 200 máy bay của hãng Boeing. Đây là lần đầu tiên trong gần 10 năm Trung Quốc đặt mua máy bay chở khách do Mỹ sản xuất. Ngoài ra, các quan chức Mỹ khẳng định hai bên đã đạt được các thỏa thuận bán nông sản, thịt bò và năng lượng cho Trung Quốc, đồng thời đạt tiến triển trong việc thiết lập các cơ chế quản lý tranh chấp thương mại trong tương lai.

Bên cạnh đó, một bản tóm tắt ngắn từ phía Mỹ về hội nghị thượng đỉnh hôm 14-5 nhấn mạnh điều mà Nhà Trắng gọi là mong muốn chung của hai nhà lãnh đạo trong việc mở lại eo biển Hormuz. Cũng theo bản tóm tắt này, ông Tập Cận Bình đã bày tỏ quan tâm đến việc mua thêm dầu của Mỹ nhằm giảm sự phụ thuộc của Trung Quốc vào eo biển này trong tương lai.

Tổng thống Donald Trump hôm 15-5 cho biết thêm rằng trong các cuộc trao đổi với Chủ tịch Tập Cận Bình, hai bên đều nhất trí rằng Iran không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân và phải mở lại eo biển Hormuz. Chủ tịch Trung Quốc không bình luận về các cuộc trao đổi với ông Donald Trump liên quan đến Iran. Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Trung Quốc ra tuyên bố nhấn mạnh cuộc xung đột Trung Đông "lẽ ra không nên xảy ra và không có lý do gì để tiếp diễn". Theo AP, Bắc Kinh hầu như không công khai thể hiện sự quan tâm tới đề nghị của Washington về việc tham gia sâu hơn vào nỗ lực giải quyết cuộc xung đột này.

Thiết lập các "hàng rào an toàn" cho AI

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer hôm 15-5 nói với hãng tin Bloomberg rằng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu chip bán dẫn không phải là chủ đề lớn tại cuộc gặp song phương giữa Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Donald Trump. Diễn biến này cho thấy khả năng đạt đột phá trong việc bán các chip H200 tiên tiến của hãng NVIDIA cho Trung Quốc vẫn còn rất xa vời bất chấp Giám đốc điều hành Jensen Huang được mời tham gia chuyến thăm Bắc Kinh của ông Donald Trump vào phút chót.

Trước đó, chính quyền ông Donald Trump đã phê duyệt xuất khẩu chip H200 sang Trung Quốc hồi tháng 12-2025 và bổ sung các điều kiện vào tháng 1-2026. Ông Greer cho rằng việc cho phép nhập khẩu H200 là "quyết định có chủ quyền" của Bắc Kinh.

Bên cạnh đó, ông Greer cho biết xuất khẩu đất hiếm từ Trung Quốc sang Mỹ đã được cải thiện dù Bắc Kinh vẫn chậm cấp phép đối với một số lô hàng. Ông nói Mỹ gần đây đã nhận được nhiều lô yttrium lớn - loại đất hiếm gần như chỉ được sản xuất tại Trung Quốc và rơi vào tình trạng khan hiếm suốt hơn một năm qua, gây thiếu hụt nguồn cung cho các ngành bán dẫn và hàng không vũ trụ của Mỹ. Các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đất hiếm được Trung Quốc đưa ra vào tháng 4-2025 nhằm đáp trả chính sách thuế quan của ông Donald Trump.

Trí tuệ nhân tạo (AI) cũng là một trong những vấn đề trọng tâm trong chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Donald Trump. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nói với đài CNBC hôm 15-5 rằng hai nước sẽ thảo luận về việc thiết lập các "hàng rào an toàn" cho AI nhưng không cho biết thêm chi tiết, như thời điểm các cuộc thảo luận sẽ diễn ra. Thay vào đó, ông Bessent nhận định cuộc cạnh tranh quyết liệt giữa Mỹ và Trung Quốc nhằm giành ưu thế trong lĩnh vực AI đang là rào cản lớn đối với sự hợp tác về an toàn công nghệ. Các quan chức và chuyên gia ở cả hai nước đều cho rằng họ không thể làm chậm tốc độ phát triển công nghệ vì lo ngại sẽ bị đối thủ vượt lên.

Hoàng Phương