Từ bần tiểu tử trở thành đại gia

Năm 2002, nhà doanh nghiệp Chu Chính Nghị được tạp chí Forbes của Mỹ xếp hạng 11 trong số 100 người giàu nhất Trung Quốc với tài sản ước tính 320 triệu USD, vượt lên 83 hạng so với năm 2001. Một năm sau, họ Chu bị bắt về tội gian lận tài chính. Ngày 28-5-2006, họ Chu được phóng thích sau ba năm ngồi tù. Không chịu ngồi không, họ Chu lập tức thành lập Công ty Hải Điểu, một công ty con của Tập đoàn Nông Khải do họ Chu làm chủ tịch trước đây. Ngày 21-1 vừa qua, họ Chu lại bị bắt để hỗ trợ cuộc điều tra vụ lừa đảo cổ đông địa ốc của vợ là Mao Ngọc Bình ở Hồng Kông

Tháng 6-2003, sự kiện “trùm nhà đất”, tỉ phú hàng đầu ở Thượng Hải, Trung Quốc (TQ), là Chu Chính Nghị bị bắt đã gây chấn động ngành ngân hàng, địa chính và giới thương nhân TQ. Vụ án này được coi là “Vụ án gian lận tài chính lớn nhất từ thời lập quốc đến nay”. Báo chí nước ngoài không ngớt đưa tin, phân tích, dự đoán về việc này bởi có điểm khác thường: Cơ quan thực hiện việc bắt giữ, điều tra Chu Chính Nghị là Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương.

Người ta thắc mắc: Chu Chính Nghị dù sao cũng chỉ là chủ doanh nghiệp tư nhân, không phải là đảng viên, nếu muốn điều tra anh ta chỉ cần cơ quan điều tra TP Thượng Hải thực hiện là được, hà tất phải “kinh động” đến cấp tối cao? Thắc mắc này không phải là không có cơ sở bởi trước đây những vụ án kinh tế lớn như “Tập đoàn Viễn Hoa”, “Chu Bắc Phương”... đều kéo theo vô số quan chức tham ô “ngã ngựa”. Những vụ án mà Ủy ban Kỷ luật Trung ương ra tay đều nhắm tới đối tượng điều tra là đảng viên, cán bộ cao cấp và mức độ liên quan rộng. Xét từ điểm này, vụ án Chu Chính Nghị hoàn toàn không đơn giản.

Lý lịch truyền kỳ

Chu Chính Nghị là một trong những nhà doanh nghiệp làm giàu nhanh nhất ở TQ. Năm 2002, tạp chí Forbes ước tính tài sản họ Chu trị giá hơn 15 tỉ nhân dân tệ (NDT), doanh thu hằng năm lên đến hơn 4 tỉ NDT. Nếu năm 2000, tư dinh Chu Chính Nghị ở Hồng Kông không bị trộm viếng lấy mất 1,3 triệu đô la Hồng Kông tiền mặt thì không ai biết số tài sản đáng kinh ngạc đến thế.

Tháng 4–2003, Chu Chính Nghị đã ủng hộ cho Ủy ban Phòng chống SARS (hội chứng viêm đường hô hấp cấp) TP Thượng Hải đến 20 triệu NDT, gây xôn xao dư luận, được khen là “nhà doanh nghiệp trẻ thành công”. Đồng thời, họ Chu còn được nhận giải thưởng “Thanh niên xuất sắc trong sáng tạo khoa học kỹ thuật toàn quốc lần thứ V”. Tiếng tăm Chu Chính Nghị ngày càng vang xa tạo thêm nấc thang danh vọng của Chu. Con đường làm giàu của Chu Chính Nghị có thể gọi là một “lý lịch truyền kỳ”, từ tiểu tử bần cùng trở thành đại gia phú hộ.

Chu Chính Nghị sinh năm 1961 tại khu Dương Phố, Thượng Hải trong một gia đình công nhân nghèo khổ. Cha Chu làm không đủ nuôi 7 nhân khẩu. Chu là con út với 3 chị, 1 anh, từ nhỏ đã sống không đủ no, mặc không đủ ấm, học xong tiểu học là phải đi làm thuê kiếm sống. Năm 17 tuổi, Chu xin làm kế toán cho một công xưởng nhỏ với lương tháng 30 NDT.

Năm 1978, Chu mở một tiệm bán hoành thánh nhỏ ở Dương Phố, đến năm 1980 Chu và vợ là Mao Ngọc Bình mở một hiệu buôn nhỏ. Thấy không có ăn, nên sau đó hai vợ chồng chia nhau đi làm ăn. Mao sang Hồng Kông còn Chu sang Nhật mượn tiếng du học nhưng thực tế là chuyển hàng TQ sang Nhật bán. “Lúc ấy đưa hàng đi rất nhiều, không thể nhớ rõ, khoảng 101 thứ” - sau này Chu tiết lộ với báo chí.

Năm 1989, Chu Chính Nghị trở về Thượng Hải mở nhà hàng, kinh doanh ăn uống, massage, karaoke. Năm 1994, vợ chồng Chu mở nhà hàng “A Mao đôn phẩm” trên đường Hoàng Hà, Thượng Hải, chuyên bán những món hầm đặc sản nổi tiếng, không mấy chốc trở thành chỗ lui tới của các quan chức cao cấp, thương gia giàu có. Mỗi năm, Chu thu lãi ròng từ nhà hàng này đến 10 triệu NDT.

Giàu nhờ mua bán cổ phiếu

Bước ngoặt lớn trong con đường làm ăn của vợ chồng Chu là vào năm 1995, thời điểm cao trào cá nhân tự do mua bán cổ phiếu của các xí nghiệp quốc doanh đã cổ phần hóa, do đa số công nhân viên chức nhà nước cần tiền mặt chứ không cần cổ phiếu, Chu đầu tư 50 triệu NDT thu gom cổ phiếu. Sau đó giá cổ phiếu ở Thượng Hải tăng gấp chục lần, Chu bán ra thu lãi đến 200 triệu NDT.

Tỉ phú Chu Chính Nghị

Sau đó vợ chồng Chu thành lập Tập đoàn Nông Khải, tham gia cổ phần vào các công ty ở Hồng Kông của nhà tỉ phú Lý Gia Thành, tiến quân vào thị trường địa ốc Thượng Hải và các lĩnh vực khác như xây dựng, mậu dịch, nông nghiệp và khoa học công nghệ. Lĩnh vực nào Chu cũng thành công khiến bao đại gia phải ngậm đắng nuốt cay. Trong vòng 2 năm, Chu nắm trong tay cả 5 khu đất lớn và 4 công ty lớn ở đại lục và Hồng Kông: Công ty Cổ phần Anh Hùng, Công ty Phát triển Hải Điểu, Công ty Thương mậu Thượng Hải, Công ty Cổ phần Thượng Hải, tạo thành một giai thoại trong giới làm ăn TQ.

Khác với lối sống kín đáo của các đại gia khác, khi đã giàu có Chu Chính Nghị nổi tiếng là tay ăn chơi có hạng. Chu là người đầu tiên ở Thượng Hải đi xe thể thao Ferrari, mua nhẫn kim cương 11 cara, thường xuyên đi cặp kè với các nữ minh tinh nổi tiếng như Lâm Cung Như, Trần Nhã Luân, Giang Hy Văn, Chương Tiểu Tuệ.

Đầu tháng 5-2003, dân chúng ở khu Tịnh An, Thượng Hải đã làm đơn kiện lên tòa án, gởi đơn tố cáo lên Chủ tịch nước và Thủ tướng TQ về việc Chu Chính Nghị cấu kết với chính quyền địa phương và Cục Quản lý địa ốc để mua lô đất số 8, phía Đông khu Tịnh An thuộc trung tâm TP Thượng Hải rộng hơn 63.000 m2 để xây dựng khu thương mại và dân cư. Chu Chính Nghị đã cự tuyệt không nộp tiền xuất nhượng quyền sử dụng đất 300 triệu NDT, không chịu trách nhiệm hỗ trợ các hộ dân về chỗ ở mới, không bồi thường, lại còn cho thi công đẩy hơn 2.000 hộ dân ra ngoại ô, làm nhiều nhà bị sập, khiến cho dân chúng rất căm phẫn.