Ảnh quảng bá du lịch Việt Nam bị khiếu kiện bản quyền?

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Minh Lộc, người sở hữu khá nhiều giải thưởng nhiếp ảnh lớn trong và ngoài nước, lại vừa có đơn gửi các cơ quan chức năng về việc tác phẩm “Toàn cảnh Hồ Gươm” của ông được sử dụng quảng bá du lịch mà không xin phép.

“Toàn cảnh Hồ Gươm” bị vi phạm như thế nào?

Từ TPHCM ra Hà Nội, Minh Lộc, nhiếp ảnh gia đã ngoài 70 tuổi, rất nổi tiếng với các bức ảnh chụp sếu đầu đỏ, tỏ ra mệt mỏi và chán chường. Có lẽ bởi sự việc diễn ra đã trên một năm nhưng chưa có hồi kết.

Ông kể: Trong chuyến ra Hà Nội đầu năm 2007 tôi đã vô cùng ngạc nhiên khi thấy bức hình của mình được phóng lớn treo trước Nhà hát Lớn TP, đường Tràng Tiền, đường Đinh Tiên Hoàng và nhiều địa điểm khác của Hà Nội, trong đó có cả sân bay Nội Bài. Bức ảnh này được trưng bày công khai. Bên góc phải của ảnh có gắn logo của ngành du lịch “Vietnam the hidden charm - Việt Nam vẻ đẹp tiềm ẩn”.

Qua tìm hiểu, ông còn thấy tác phẩm của mình còn được bày bán cùng bưu ảnh, sách, báo lưu niệm tại các quầy thông tin du lịch thuộc Sở Du lịch Hà Nội (nay là Sở VH-TT-DL Hà Nội).

Về lai lịch của bức ảnh, nghệ sĩ Minh Lộc nhớ lại, “Toàn cảnh Hồ Gươm” được chụp từ trên tầng cao của tòa nhà Hàm Cá Mập khoảng năm 2002, trong một chuyến đi thực tế sáng tác ảnh kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội.

Lần đó, chỉ riêng Hồ Gươm, tác giả Minh Lộc đã phải chụp hàng trăm bức, song chỉ có một mình tấm “Toàn cảnh Hồ Gươm” là ông ưng ý nhất. Vì thế, ngoài chuyện sử dụng tùy tiện “Toàn cảnh Hồ Gươm” không xin ý kiến ông, việc “đứa con tinh thần” của mình bị “cắt, cúp”, làm sai lệch bố cục, mất đi tính hoàn mỹ của tác phẩm, càng làm ông đau lòng.

Logo quảng bá du lịch Việt Nam dùng để cho thuê?

Tác phẩm “Toàn cảnh Hồ Gươm” của nghệ sĩ nhiếp ảnh Minh Lộc.

Nghệ sĩ Minh Lộc buồn bã thổ lộ, mình có trong tay vài vạn bức ảnh, riêng ảnh chụp về Hồ Gươm, về Hà Nội, cũng phải tới 5.000 - 6.000 bức. Nhiều tác phẩm trong số đó cũng bị người ta lấy in trong các sách, báo.

“Song tôi cũng không cho đó là chuyện gì to tát mà thường tự nhủ là nhờ thế mà ảnh mình đến được với nhiều người hơn”, ông nói.

Nhưng với trường hợp “Toàn cảnh Hồ Gươm” thì khác. Ông bức xúc bày tỏ: “Khi tôi tìm tới tận cơ quan có logo in trên tác phẩm “Toàn cảnh Hồ Gươm”, tại 80 Quán Sứ, Hà Nội (Tổng cục Du lịch) thì nhận được câu trả lời: Chúng tôi cho thuê logo, còn việc sử dụng như thế nào và liên lạc với tác giả ảnh như thế nào chúng tôi không chịu trách nhiệm”.

Theo nghệ sĩ Minh Lộc, logo “Vietnam the hidden charm - Việt Nam vẻ đẹp tiềm ẩn” đâu phải là một thứ có thể đem cho thuê, vì nó gắn liền với thương hiệu của du lịch Việt Nam. Do vậy, việc lựa chọn hình ảnh cũng như hoạt động để gắn logo “Vietnam the hidden charm” theo ông càng phải được lựa chọn và xét duyệt kỹ lưỡng. Có thể giao phó một công việc như vậy cho một đơn vị thực hiện thiếu trách nhiệm, bỏ qua cả vấn đề bản quyền tác giả, vấn đề đã được luật định?

Sự việc này đã được tác giả đánh động từ năm 2007, nhưng sau đó, thay vì các cơ quan có chức năng tới trực tiếp làm việc với tác giả thì đầu năm 2008, các bức hình này đã được gỡ bỏ. Tuy nhiên, cho tới thời điểm này tại một số kiốt hướng dẫn thông tin và bán sản phẩm du lịch tại Hà Nội, bức hình vẫn tiếp tục tồn tại.

Tháng 7 vừa rồi nghệ sĩ Minh Lộc lại có đơn gửi Hội Nghệ sĩ nhiếp ảnh Việt Nam, lãnh đạo Tổng cục Du lịch, cùng nhiều cơ quan báo chí để khiếu kiện về vấn đề này. Và người nghệ sĩ nhiếp ảnh già vẫn đang chờ đợi câu trả lời thỏa đáng từ cơ quan có trách nhiệm.