Chất “thương mại” đang lấn át cái đẹp!

Nếu cho rằng ca sĩ phải hướng đến đại đa số khán giả, hát những gì họ thích thì định hướng ấy có tính nhất thời, làm cho trình độ thưởng thức âm nhạc đi xuống

Sự xuất hiện của những ca khúc với ca từ đơn giản, cảm xúc hời hợt, chạy theo thị hiếu nhất thời có thể nói một phần nào đó làm “loãng” nền âm nhạc nước nhà, nhất là thể loại nhạc trẻ.

Nhạc “mì ăn liền” gia tăng

Người ta đặt cho chúng cái tên “những ca khúc thị trường” tuy không hoàn toàn đúng nghĩa nhưng cũng thể hiện rõ cái chất “thương mại” đã lấn át khá nhiều cái hay, cái đẹp trong nội dung các ca khúc này.

Dư luận xã hội và những nhà chuyên môn đã phê phán gay gắt vấn đề này khá lâu, thế nhưng trên thực tế tình trạng sáng tác và biểu diễn nhạc loại “mì ăn liền” chẳng những không giảm mà trái lại còn có chiều hướng gia tăng và được rất nhiều các ca sĩ, nhạc sĩ sử dụng, thậm chí nhiều người xem đó là phương hướng chính trong phát triển sự nghiệp nghệ thuật của mình. Tại sao nó vẫn tồn tại và phát triển trong bối cảnh bị phản đối như thế?

Fan club - Đất sống của “ca khúc thị trường”

Tôi cho rằng một nguyên nhân quan trọng làm bùng nổ nhiều ca khúc có ca từ thô thiển là từ một bộ phận khán giả, những fan hâm mộ, đáng buồn là số lượng này khá lớn và tập trung chủ yếu trong lứa tuổi học sinh, sinh viên. Ở độ tuổi khá trẻ như vậy, trình độ thưởng thức nghệ thuật còn nhiều hạn chế, chưa chú trọng đến cái đẹp thật sự của các ca khúc mà hầu hết chuộng phong cách âm nhạc theo “mốt”, theo phong trào. Có người nghe, người mua các loại băng đĩa có các ca khúc như thế thì người làm ra chúng mới “tồn tại” và tiếp tục “sản xuất” được.

Tôi đã từng xem rất nhiều chương trình ca nhạc trực tiếp cũng như gián tiếp qua truyền hình, băng đĩa, rất nhiều lần thấy ca sĩ trình bày những bài hát có nội dung chẳng có ý nghĩa gì với nhiều kiểu ăn mặc, biểu diễn quái dị. Thế nhưng dưới sân khấu vẫn là những tràng pháo tay cổ vũ, la ó rất nồng nhiệt, như muốn tiếp thêm “sức mạnh” cho ca sĩ làm những điều không giống ai. Sự tiếp nhận âm nhạc quá dễ dãi của không ít các bạn trẻ đã vô tình tiếp tay cho sự ra đời của loại nhạc thị trường, giúp nó “sống” được trong một giai đoạn nhất định và đem lại tiền cho ca sĩ, ông bầu và nhà sản xuất.

“Không giống ai” để hơn người?!

Trước đây tôi cũng có lần thử tham dự một cuộc họp fan club của một vài ca sĩ nổi tiếng, mỗi lần như vậy có không dưới trăm người, chủ yếu là các bạn trẻ. Có vào đến những nơi như thế mới thấy một cuộc chiến ngầm giữa các ca sĩ, các fan. Những người hâm mộ cuồng nhiệt này luôn muốn thần tượng của mình nổi bật nên không ít lần “xúi” ca sĩ phải hát những bài gì thật bốc, thật độc, khi lên sân khấu phải trình diễn những bộ trang phục thật lạ mắt, nhất là phải “không giống ai” để họ có thể “ngẩng cao đầu” với các fan club khác. Ca sĩ muốn được nhiều fan hâm mộ thì bắt buộc phải thỏa mãn những yêu cầu đó, nhất là những giọng hát ít có chất lượng, tìm kiếm sự nổi tiếng nhờ tiền bạc và công nghệ lăng xê.

Chúng ta đang tìm kiếm một thế hệ kế thừa cho sự phát triển của nền âm nhạc Việt Nam, tuy nhiên, với những gì đang diễn ra hiện nay thì việc bảo đảm sự phát triển bền vững, tiếp tục phát huy bản sắc đã có là điều không dễ dàng chút nào. Trong tiến trình đó, vai trò của công chúng là hết sức quan trọng. Do vậy, việc giáo dục, định hướng tiếp nhận âm nhạc cho khán giả trẻ là điều cần thiết. Thiết nghĩ đó cũng là việc góp phần đào tạo những con người toàn diện trong tương lai.