Chiếc áo thiên nga - Bay bổng trong dàn dựng

Không gian lung linh cuốn bay những chiếc lông thiên nga, gió tứ phía cồn cào như nỗi lòng Thục Phán An Dương Vương trước vận mệnh nước mất, nhà tan. Thành Cổ Loa bỏ lại sau lưng nhưng không nặng bằng nỗi niềm người cha chứng kiến phút giây cuối đời của con mình, chỉ vì “trái tim lầm lỡ để trên đầu”. Vở Chiếc áo thiên nga, dù chỉ là buổi phúc khảo chuẩn bị cho 3 suất diễn thật hoành tráng tại Nhà Thi đấu Quân khu 7, vẫn làm cho đông đảo người xem xúc động.

Vở diễn mang tính kỷ lục...

Cảnh trí đã góp phần mang lại sức bay bổng đầy huyền bí cho vở Chiếc áo thiên nga - Chương trình Hội ngộ tài năng lần 2, của Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang nên từ 23 tháng chạp, 100 công nhân, chuyên viên kỹ thuật và các họa sĩ đã nỗ lực làm việc tại Nhà Thi đấu Quân khu 7 - “gần như chúng tôi không ăn Tết để chăm lo cho vở diễn mang tính kỷ lục đối với chúng tôi” – kiến trúc sư Nguyễn Minh Tuấn tâm sự như thế

Là người “máu lửa” với nghề và dám nghĩ, dám làm để mang lại cho sân khấu cải lương những giá trị nghệ thuật mới trong dàn dựng, đạo diễn - NSƯT Hoa Hạ đã bố cục cho sân khấu cải lương một vở diễn hoành tráng. Có được kinh nghiệm đáng quý từ chương trình Hội ngộ tài năng lần 1, vở Chiếc áo thiên nga đã có những mảng miếng hết sức ấn tượng. Đó là sự bay bổng trong cách dàn dựng, tạo cho câu chuyện huyền thoại về Mỵ Châu – Trọng Thủy sự đồng cảm cần thiết đối với người xem. Câu chuyện tình được đào sâu hơn và lý giải với cái nhìn của con người thời nay, mà nói theo tác giả Lê Duy Hạnh: “Chính con người đã tạo nên bi kịch cho chính mình. Sự chủ quan, thiếu cảnh giác của An Dương Vương đã gây nên cảnh nước mất, nhà tan, thành Cổ Loa sụp đổ. Yếu tố thần thánh chỉ là cái cớ, thần Kim Quy xuất hiện chính là một yếu tố mà dân gian muốn mượn thần thánh hóa câu chuyện để răn đe người đời. Tôi bắt gặp sự đồng cảm sâu sắc đối với kịch bản chuyển thể của tác giả Hoàng Song Việt và nghĩ rằng chính niềm cảm xúc mãnh liệt đối với cuộc tình rất đẹp của Mỵ Châu – Trọng Thủy mà cách bố cục bài bản, sắp xếp lớp diễn cho các diễn viên trong kịch bản chuyển thể đã có sức thuyết phục”.

Vở Chiếc áo thiên nga đã được bố cục hoành tráng với cảnh trí nguy nga, nhất là mô hình Cổ Loa thành của kiến trúc sư Nguyễn Minh Tuấn. Anh tâm sự: “Tôi hiểu được tham vọng rất đáng quý của chị Hoa Hạ, đó là đem lại cho sân khấu cải lương những cảnh trí hiện đại. Ở đó đòi hỏi sự nỗ lực rất lớn của đội ngũ những họa sĩ, chuyên viên thiết kế, để đạt đến ngưỡng bay bổng trong dàn dựng của một tác phẩm cải lương được đầu tư 2 tỉ đồng và chất xám của nhiều con người tâm huyết với sân khấu dân tộc”.

Trên thực tế, để tạo được một mô hình cảnh trí có thể đột ngột xuất hiện và phút chốc tan biến như ý đồ của đạo diễn, Cổ Loa thành của An Dương Vương đã làm đau đầu đội ngũ chuyên viên cảnh trí. Khác với Kim Vân Kiều, vở Chiếc áo thiên nga sẽ có bàn tay hỗ trợ đắc lực của các chuyên viên kỹ xảo, chuyên viên ánh sáng. Cảnh trí góp phần mang lại sức bay bổng đầy huyền bí cho vở Chiếc áo thiên nga, nên từ 23 tháng chạp, 100 công nhân, chuyên viên kỹ thuật và các họa sĩ đã nỗ lực làm việc tại Nhà thi đấu Quân khu 7 - “gần như chúng tôi không ăn Tết để chăm lo cho vở diễn mang tính kỷ lục đối với chúng tôi” – kiến trúc sư Nguyễn Minh Tuấn tâm sự như thế.

Nhiều diễn xuất mang tính đột phá

Xem vở Chiếc áo thiên nga để thấy được sự cảm nhận đầy tâm huyết của 15 diễn viên tham gia tuyến nhân vật chính trong vở. Vũ Luân đã diễn hết mình, anh tạo được ấn tượng với cảnh đánh trống đồng. Một dàn trống trận được xếp cao đến bốn tầng, Vũ Luân – An Dương Vương đánh dồn dập những hồi trống làm cho kẻ thù khiếp sợ. Móc dây bay, phi thân, gióng mạnh tay trống như sự quả cảm của một vị hoàng đế bách chiến, bách thắng với nỏ thần, với uy danh. Vừa ca, vừa diễn, vừa thể hiện vũ đạo. Có lúc tưởng Vũ Luân quỵ ngã vì vai diễn quá nặng. Tuy nhiên, ở cảnh đứng trước biển, phát hiện Mỵ Châu bôn tẩu nhưng vẫn rải lông ngỗng để quân thù truy đuổi, Vũ Luân và Thoại Mỹ chưa tạo được sự xúc động nơi người xem. Đây là nhược điểm có thể khắc phục vì đến lớp diễn cuối cả hai đã quá mệt.

Hai vai diễn thiện nghệ khiến cho toàn thể diễn viên trẻ phải trầm trồ thán phục, đó là vai Nhan Tấn (NSND Diệp Lang) và Triệu Đà (NSND Thanh Tòng). Hai cây đại thụ của sân khấu cải lương và sân khấu tuồng cổ, đã tạo những nét đẹp trên bức tranh giàu màu sắc về lực diễn của Chiếc áo thiên nga. NSND Diệp Lang thể hiện rõ sự thâm độc của một cận tướng trung thành với Triệu Đà, sống trên đất Âu Lạc, biết được điểm yếu của người Âu Lạc và trực tiếp thao túng mối tình chung thủy của Mỵ Châu – Trọng Thủy. NSND Thanh Tòng diễn rất tinh tế lớp trừng phạt Trọng Thủy, từng nhát roi kết hợp nhuần nhuyễn với vũ đạo tuồng cổ, anh thật sự là điểm tựa vững chắc để NSƯT Kim Tử Long (vai Trọng Thủy), Trinh Trinh (vai Hoàng Dung) diễn xuất thần trong vở. Tuy nhiên, vai diễn Trọng Thủy của Kim Tử Long vẫn có phần đuối, chưa thể hiện rõ tình yêu mãnh liệt dành cho Mỵ Châu, ngay cả cảnh Hoàng Dung (nhân vật hư cấu) - vợ của Trọng Thủy - đồng ý cho nhân vật quay về đất Âu Lạc, vì nơi đó có những con người chung thủy, đã biến đổi tâm hồn một chàng trai chỉ biết võ nghệ, chỉ biết chiến thắng trên chiến trường, trở thành một con người có tình, có nghĩa, Kim Tử Long đã diễn chưa thuyết phục. Lê Tứ làm người xem bất ngờ khi diễn vai Cao Thục oai phong, trung nghĩa. Cảnh đối thoại, can ngăn An Dương Vương không nên để trống đồng im tiếng, đội quân nỏ chiến bất động trong cơn say chiến thắng, đã làm người xem rơi lệ.

Các ca sĩ tham gia vở diễn này không còn dừng lại ở việc minh họa mà họ đã hóa thân thành nhân vật. Âm nhạc của NSƯT Trần Vương Thạch đã hòa quyện thật ăn ý với dàn cổ nhạc của NSƯT Thanh Hải. Các ca khúc do nhạc sĩ Đức Trí sáng tác đã để lại nhiều cảm xúc đẹp cho người xem, thông qua các “vai diễn” rất dễ thương của các ca sĩ: Phương Thanh, Thanh Thúy, Ngọc Tuyền (diễn phần lý trí trong linh hồn Mỵ Châu), Hồ Ngọc Hà (vai Hoàng Dung), Phạm Anh Khoa (vai Triệu Đà), Đức Tuấn, Ngọc Ánh Idol (vai Trọng Thủy), Lương Chí Cường (vai An Dương Vương), Minh Thuận (vai Nhan Tấn), Kỳ Phương (vai Cao Thục)...