Dã tràng ca: Tuyệt vời!

Đêm nhạc tưởng nhớ ngày mất của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, do Trung tâm Văn hóa ATB tổ chức, diễn ra tại Nhà hát Hòa Bình (TPHCM) vào ngày 1-4, có một sức hút khác lạ. Khán phòng 2.000 khán giả đã gần kín chỗ ngồi, dù chương trình không có những ca sĩ ăn khách nhất hiện nay

Chính Dã tràng ca đã làm nên điều đó. Không ít khán giả đến để được nghe Dã tràng ca hay còn gọi là Trường ca tiếng hát dã tràng, một tác phẩm âm nhạc độc đáo của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã bị thất lạc nhiều năm, lần đầu tiên được dàn dựng và biểu diễn trên sân khấu lớn, như Nhà hát Hòa Bình.

 

Quả thật, Dã tràng ca được thể hiện qua giọng ca Ánh Tuyết và dàn hợp xướng của ATB đã nâng giá trị của chương trình, bởi sự hoành tráng và sức lôi cuốn, lay động của nó. Không khí lặng im, khán giả lắng nghe như nuốt từng giai điệu, ca từ của bài hát. Có thể nói Dã tràng ca đã giữ khán giả cho đến những giây phút cuối của chương trình.

 

Đúng như lời của nhà nghiên cứu Nguyễn Đắc Xuân, Dã tràng ca thể hiện đầy đủ nhất phong cách âm nhạc Trịnh Công Sơn. Tư tưởng của Trịnh Công Sơn trong Dã tràng ca đã chi phối rất lớn những sáng tác của ông sau này: Tình yêu và thân phận con người. Kể cả dòng nhạc phản chiến của ông cũng xuất phát trên nền tảng tư tưởng này.

Dã tràng ca được thể hiện bởi ca sĩ Ánh Tuyết và dàn hợp xướng ATB. Ảnh: T.Trang

Có thể cuộc sống cá nhân, hoàn cảnh gia đình và bối cảnh xã hội thời kỳ đó đã có tác động không nhỏ cho sự ra đời của Dã tràng ca, nhưng điều vĩ đại của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn mà công chúng cảm nhận được, qua Dã tràng ca, là ở tuổi ngoài 20, ông đã cho ra đời một tác phẩm âm nhạc nhuốm màu triết lý về thân phận con người và giá trị tình yêu như vậy: Thân phận con người cũng như “Dã tràng xe cát biển đông”, nên “Còn gì đâu, còn gì đâu mà không thương nhau”. Chỉ nhường ấy thôi, Dã tràng ca có giá trị bền vững.

 

Nhưng tại sao một tác phẩm có giá trị như thế lại bị quên lãng sau một thời gian khá dài với ngay chính tác giả của nó? Theo giải thích của nhà nghiên cứu Nguyễn Đắc Xuân: “Trịnh Công Sơn viết Dã tràng ca trong giai đoạn sa sút nhất về tinh thần và vật chất.

 

Những người hiểu về hoàn cảnh bi đát, vô vọng của Trịnh Công Sơn lúc đó thì mới hiểu được Dã tràng ca. Còn những ai không hiểu sẽ không thích, còn có thể cho rằng Trịnh Công Sơn bi quan, yếu đuối. Có lẽ vì thế mà Trịnh Công Sơn không muốn nhắc đến Dã tràng ca và hoàn cảnh ra đời của nó, để tránh hiểu lầm”.

Lời giải thích này cũng chỉ là một lời giải thích. Có còn nguyên nhân sâu xa nào khác từng chôn chặt trong lòng người nhạc sĩ tài hoa này cho đến lúc lìa đời?