Hồ Cẩm Đào, từ thực tiễn vươn tới chính trường
ĐỌC SÁCH.- Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc (TQ) Hồ Cẩm Đào vốn được xem là người kín đáo, ông không muốn tuyên truyền về mình và hay né tránh các nhà báo. Bởi vậy, những cuốn sách viết về ông sau khi ông trở thành vị lãnh đạo đứng đầu TQ là những cuốn sách viết về chính khách bán chạy nhất ở TQ hiện nay. Cuốn Hồ Cẩm Đào từ thực tiễn vươn tới chính trường của hai tác giả Mã Linh - Lý Minh; người dịch Nguyễn Thành Tiến; do Nhà Xuất bản Thông Tấn xuất bản tại Việt Nam là một trong những cuốn sách như thế.
Hồ Cẩm Đào sinh năm Nhâm Ngọ (1942), vốn là người Giang Tô, nhưng trong lý lịch trích ngang do Trung ương Đảng Cộng sản TQ công bố thì ông là người Tích Khê (An Huy). Ẩn ý này được các tác giả cuốn sách giải thích một cách thú vị: Khi ông Hồ Cẩm Đào bước chân vào Trung Nam Hải, ông Giang Trạch Dân đã là Tổng Bí thư. Dưới con mắt của ông Giang Trạch Dân, Hồ Cẩm Đào sẽ là người kế cận. Giang Trạch Dân là người Dương Châu, tỉnh Giang Tô. Như vậy Giang Trạch Dân và Hồ Cẩm Đào là những người đồng hương. Đây là vấn đề nhạy cảm chính trị vì hai nhà lãnh đạo tối cao là đồng hương với nhau sẽ khiến cho người đời không tránh khỏi đàm luận. Thân sinh Hồ Cẩm Đào là Hồ Tăng Ngọc từng lập trang trại trồng trà có cả 100 mẫu đất ở Hoàng Kiều, Khương Yển, Bạch Cúc... Khi Hồ Cẩm Đào cất tiếng khóc chào đời, gia cảnh của ông bắt đầu sa sút và đi đến trắng tay. Đây quả là “họa”, nhưng lại là “phúc” đối với ông. Các tác giả sách lý giải: Nếu cha ông không bị giặc Nhật làm cho khuynh gia bại sản thì có lẽ sau này ông đã bị quy thành phần là tư sản rồi, và trong thời kỳ cách mạng văn hóa với “chủ nghĩa thành phần”, chắc chắn Hồ Cẩm Đào khó lòng thoát nạn, chứ chưa nói gì đến việc đạt đỉnh vinh quang như ngày nay.
Khi ông mới lên tám tuổi thì người mẹ qua đời, Hồ Cẩm Đào là con trai duy nhất trong nhà nên phải gánh vác trách nhiệm chăm sóc hai cô em gái, trở thành trụ cột trong gia đình. Cha ông là thương nhân, nhưng chỉ dạy con phải chăm chỉ học để vươn lên làm quan. Hồ Cẩm Đào đã không phụ lòng mong ước của cha. Ông đã thi đỗ vào Trường Đại học Thanh Hoa danh tiếng, bước chân vào con đường chính trị. Trong giai đoạn đầu “cách mạng văn hóa”, do không muốn bị cuốn hút vào vùng xoáy, Hồ Cẩm Đào và những sinh viên ưu tú khác đành phải lửng lơ, không theo bè “đấu võ” cũng chẳng theo phái “đấu văn”. Lợi dụng thời gian nghỉ học, ông tranh thủ đọc sách nhân văn. Cho nên “cách mạng văn hóa” đối với Hồ Cẩm Đào là cơ hội hiếm có để đọc sách. Việc Hồ Cẩm Đào chọn vợ học cùng lớp, lớn tuổi hơn mình cũng thể hiện quan điểm nhân sinh của ông. Có lẽ ông đã sớm hiểu người trẻ, đẹp khó có thể đồng cam cộng khổ với ông trên con đường vạn dặm trước mắt.
Năm 1982, ông rời vùng Tây Bắc về Bắc Kinh, bước vào Trung Nam Hải, đi lên bằng những nấc thang chắc chắn, trở thành hạt nhân thế hệ lãnh đạo thứ tư của Đảng Cộng sản TQ. Theo các tác giả sách, con đường thăng tiến khá thuận lợi của Hồ Cẩm Đào, ngoài tài năng, sự khôn khéo của ông, có một phần may mắn. Ông xuất hiện ở Trung Nam Hải trong điều kiện “thiên thời, địa lợi, nhân hòa”.
Theo dịch giả Nguyễn Thành Tiến, hiện tại có nhiều tài liệu thể hiện không thống nhất về thân thế và sự nghiệp của Hồ Cẩm Đào. Nhưng những gì được viết trong cuốn sách này là tư liệu có thật, nhiều người chưa hề biết.