Hội chợ lô tô – sàn diễn “đắng” của nghệ sĩ cải lương?

Hội chợ lô tô không phải là đất sống của những nghệ sĩ sân khấu cải lương. Nhưng vì “miếng cơm, manh áo” họ phải cay đắng chấp nhận

Hội chợ lô tô đã ra đời từ nhiều năm nay nhưng hình thức tăng cường nghệ sĩ cải lương biểu diễn chỉ mới bắt đầu từ năm 2001 do bầu Minh Lanh ở Tiền Giang tổ chức. Đến thời điểm này, hội chợ lô tô có tăng cường nghệ sĩ, đã phát triển rộng khắp các tỉnh ĐBSCL và các tỉnh miền Đông. Có khoảng 30 bầu lô tô hoạt động hằng đêm với khoản lợi nhuận rất cao từ việc mời nghệ sĩ cải lương tăng cường.

Hát chợ nhiều tiền hơn sân khấu

Đi dọc về phía Tân An – Long An, Mỹ Tho – Tiền Giang đến Sa Đéc, Sóc Trăng vào những ngày này sẽ thấy tấp nập những quầy hội chợ lô tô có treo băng rôn, cờ xí như một gánh hát. Khoảng 18 giờ chiều, hàng ngàn khán giả đã kéo đến để chờ xổ số và gặp gỡ nghệ sĩ. Trong số 30 bầu gánh lô tô, chỉ có khoảng 6 gánh được xếp loại “đại bang” với âm thanh, ánh sáng hiện đại, còn lại là các gánh “trung bang”, “tiểu bang” lèo tèo vài quầy trò chơi, âm thanh, ánh sáng mập mờ nên chỉ trụ vài ngày ở một điểm rồi tìm điểm diễn mới. Ở các gánh “đại bang” của bầu Minh Lanh, Thanh Tâm, Thanh Loan, Cát Tuyền... quà xổ số giải nhất là một chiếc xe gắn máy Dream Trung Quốc, còn các bầu hạng “trung bang”, “tiểu bang” thì giải thưởng chỉ có nồi cơm điện, máy xay sinh tố, bàn ủi... Một lá phiếu 10.000 đồng, người chơi vừa có cơ hội trúng thưởng vừa được xem và nghe nghệ sĩ hát. Trước giờ xổ giải nhất, khán giả còn được chơi nhiều trò như: thảy vòng, bắn súng hơi, ném banh vào rổ, quay vòng số... với giá vé mỗi trò chơi là 1.000 đồng đến 2.000 đồng. Quà trúng thưởng của những trò chơi “rẻ tiền” này là bột ngọt, nước ngọt, mì gói, nước chấm, áo thun, bánh kẹo... Mỗi đêm trừ chi phí đầu tư cho quà trúng thưởng, các bầu “đại bang” lô tô có thể thu lời từ 10 triệu đến 15 triệu đồng. Tuy nhiên nếu tăng cường ngôi sao sân khấu cải lương, số lời ít hơn, nhưng bù lại khán giả hào hứng hơn để đến với hội chợ lô tô. Từ nhu cầu này, nhiều nghệ sĩ ngôi sao đã xem việc đi hát tại các hội chợ lô tô là một lối ra cho nghề nghiệp của mình, trong tình hình sân khấu cải lương còn nhiều khó khăn (?). Vì mỗi suất diễn các nghệ sĩ ngôi sao có thể bỏ túi từ 3 triệu đến 10 triệu đồng trong khi biểu diễn trên sân khấu họ chỉ được 1 triệu đến 2 triệu đồng/suất, nhưng không thường xuyên.

Đang ca vọng cổ, bầu buộc ngưng ngang

Ở các hội chợ lô tô sân khấu bố trí bằng ba chiếc bàn dài ghép lại. Ở giữa “sân khấu” là lồng quay số. Chương trình thường bắt đầu lúc 20 giờ với phần ca nhạc biểu diễn của những ca sĩ, nghệ sĩ trẻ, đến 23 giờ nghệ sĩ ngôi sao mới xuất hiện và hát xen kẽ với mỗi giải thưởng được xổ. Qua những lần có mặt ở hội chợ lô tô tại các xã vùng sâu của các tỉnh: Long An, Tiền Giang, Bến Tre, Sóc Trăng... chúng tôi đã chứng kiến một số nghệ sĩ cải lương hát nhép. Chưa hết, một số người còn diễn cương, hát ẩu để tạo sức hút cho những màn xổ lô tô. Mỗi gánh lô tô có nuôi thêm một số nghệ sĩ hát lót, những người này tha hồ biểu diễn những bài nhạc trẻ với những điệu nhảy điên cuồng, chủ yếu làm cho không khí sôi động để khán giả kéo đến mua vé xổ số. Chẳng hạn, hai nghệ sĩ được giới thiệu là Bảo Chung Đơ, Yến Vy Nai đã lên sân khấu diễn trích đoạn Tô Ánh Nguyệt với màn vén váy, lắc mông rồi diễu những câu thoại của trò chơi Hugo cưỡi đà điểu để chọc cười khán giả. Lại còn những màn múa lên đồng của những người bán nam, bán nữ. Một nghệ sĩ nổi tiếng đã tâm sự: “Vì miếng cơm manh áo mà đi hát hội chợ lô tô... nhiều lúc cảm thấy tủi hổ cho cái nghề của mình”.

Chị kể, có lúc đang ca ngọt lịm bài vọng cổ, bầu lô tô yêu cầu ngưng ngang để xổ lô tô rồi ca... tiếp.

Có thể nói đời sống nghệ sĩ sân khấu cải lương đang gặp nhiều khó khăn, việc các hội chợ lô tô mời nghệ sĩ biểu diễn đã tạo thêm thị phần mới cho họ. Tuy nhiên, cách làm ăn chụp giựt, phản nghệ thuật, mà chúng tôi đã chứng kiến, làm ảnh hưởng đến uy tín nghệ sĩ vốn được khán giả yêu mến. Hội chợ lô tô dưới bất kỳ hình thức nào được xem là kiểu cờ bạc trá hình. Rất tiếc không ít nghệ sĩ đã không nhận ra điều đó.