Kể với mọi người những chuyện xúc động

Triển lãm ảnh chủ đề Những vết sẹo chiến tranh vừa khai mạc vào đúng ngày Thương binh - Liệt sĩ 27-7 tại Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh (27 Võ Văn Tần, quận 3 - TPHCM). 65 bức ảnh được trưng bày tại triển lãm là hành trình trăn trở và tìm kiếm trong suốt 11 năm ròng rã của nhiếp ảnh gia người Nhật Yasufumi Murayama và nhà giáo Nishimura Yoichi.

Mỗi bức ảnh là một câu chuyện, đó là những người mẹ mang nỗi đau mất con, nước mắt vẫn chảy suốt mấy mươi năm; là những thương binh trở về với cuộc mưu sinh đời thường trong khó nhọc; là những đứa trẻ lớn lên ở thời bình nhưng lại mắc phải di chứng của chất độc da cam nghiệt ngã... Murayama đã khiến người xem lặng người trước bức ảnh Mẹ nhìn về phía trời xanh. Một người mẹ múa may điên loạn bên lề đường cùng một bức ảnh nhỏ hình một con búp bê nằm trên cỏ được dâng cúng hương hoa. Người mẹ ấy mỗi sáng vẫn chơi đùa với những con búp bê mà bà gọi là con, rồi tự mình thắp hương tưởng niệm.

Bức ảnh Nước mắt nói lên tất cả về mẹ Trương Thị Lê của nhiếp ảnh gia Yasufumi Murayama tại triển lãm

Murayama chia sẻ: “Chiến tranh Việt Nam đã kết thúc 34 năm, thế nhưng mỗi ngày tôi vẫn gặp những người sống với một vết thương lớn trong tim. Bao nhiêu người đã nỗ lực sống để nén những nỗi đau, nhưng trên những khuôn mặt tươi cười ấy vẫn toát lên một nỗi thương đau không thể nào che giấu được. Chiến tranh dường như vẫn chưa chấm dứt...”. Cũng chính vì lẽ ấy mà ông đã đi trong hành trình tìm kiếm âm thầm với những trăn trở riêng mang. Đây là lần thứ 28 ông trở lại Việt Nam để kể với mọi người những câu chuyện xúc động mà ông đã ghi nhận suốt chiều dài đất nước Việt Nam.

Nhìn vào những bức ảnh mới thấy rằng tác giả đã luôn phải quan sát rất nhiều và dành cho các nhân vật một sự đồng cảm chân thành. Ám ảnh nhất với Yasufumi Murayama  là câu chuyện của mẹ Trương Thị Lê (79 tuổi) - một trong 3 nhân chứng còn sống sót trong cuộc thảm sát kinh hoàng ở làng Sơn Mỹ (Quảng Ngãi). Bà đã tận mắt chứng kiến cảnh 11 đứa con của bà bị lính Mỹ sát hại. Bức ảnh mẹ Lê ngồi khóc lặng lẽ bên mộ con được Murayama tình cờ ghi lại trong một lần đến Sơn Mỹ, Quảng Ngãi vào một chiều của năm 2008.

Đến Việt Nam lần đầu tiên vào năm 1986, và từ đó đến nay, Murayama đã liên tục đi về giữa Việt Nam – Nhật Bản, lặng lẽ ôm máy đi dọc chiều dài đất nước Việt Nam. Việt Nam đối với ông như đã là một mối duyên mà ông nói rằng muốn dành cả quãng đời còn lại để khám phá. Ông đã nhiều lần phối hợp với Bảo tàng Vì hòa bình thế giới Tokyo tổ chức những cuộc triển lãm ảnh về chiến tranh Việt Nam tại Nhật Bản. Và bộ ảnh Những vết sẹo chiến tranh cũng sẽ tiếp tục được giới thiệu với công chúng Nhật Bản sau khi triển lãm kết thúc vào cuối tháng 8-2009.

Riêng với tác giả Nishimura Yoichi, cựu giáo viên Nhật Bản, hiện đang tham gia giảng dạy tiếng Nhật tại làng trẻ em Hòa Bình-Từ Dũ, thì chất độc da cam ở Việt Nam là một đề tài nghiên cứu. Đến sinh sống tại Việt Nam từ năm 2003, ông đã đi khắp nước để tìm hiểu và ghi nhận các câu chuyện của các nạn nhân, tác phẩm Chất độc da cam ở Việt Nam của ông cũng vừa được xuất bản tại Nhật vào khoảng giữa năm 2009.