Những album “không sao”

Lâu nay, đã thành thông lệ, khá đông ca sĩ trẻ khởi sự con đường ca hát theo một quy trình ngược: nhất định phái phát hành album trước khi được nhắc đến như một giọng hát... biết hát.

Ca khúc cho riêng mình, tìm đâu?

Với các ca sĩ tên tuổi, việc đặt mua độc quyền những ca khúc phù hợp, viết riêng cho giọng hát của họ không nằm ngoài tầm tay. Thế nhưng với tình trạng khan hiếm bài hay, ca sĩ phải "ăn đong" cho từng album vẫn là phổ biến. Để có được một ca khúc độc quyền của những nhạc sĩ hàng top hiện nay như Lê Quang, Võ Thiện Thanh, Phương Uyên, Hoài An... ca sĩ sẽ phải bỏ từ 8 đến 10 triệu đồng. Thậm chí, với một ca khúc tiềm ẩn khả năng trở thành hit, cái giá 1.000 USD cũng là chuyện nhỏ. Tuy nhiên, đây là chuyện của ca sĩ hạng sao, có tiền, có tên và có mối quan hệ thân tình. Còn với những giọng ca thuộc hàng chiếu dưới, có tiền chưa chắc đã đặt được bài của các nhạc sĩ trên.

Hiện nay, tiếp tục nổi lên một số tên tuổi nhạc sĩ bài vở đang rất được nhiều ca sĩ tín nhiệm như Thái Khang, Phạm Khánh Hưng, Duy Mạnh. Khoảng 5 triệu đồng để được độc quyền một ca khúc của những nhạc sĩ ăn khách đưa vào album. Với các giọng ca chưa nổi, đang nung nấu quyết tâm sở hữu một, hai bài hát nghe ổn thì họ sẵn sàng đầu tư. Chưa kể những bài này sẽ được đưa ra làm chủ đề album.

Tuy nhiên, trong tình hình người đông của hiếm hiện nay ngay cả với những nhạc sĩ tên tuổi chưa mấy nổi bật, ca khúc viết ra đều được các ca sĩ săn lùng triệt để. Tác phẩm của những cây bút mới, nếu hay, cũng ưu tiên cho các ca sĩ có tên trước đã. Giá của một ca khúc dạng này không cao, trong khoảng 1 - 2 triệu đồng. Tuy nhiên, nếu giao tác phẩm của mình cho ca sĩ có tên tuổi hát, tác giả vẫn "vui vẻ" hơn nhiều.

"Một nhạc sĩ trẻ đang được ưa chuộng hiện nay - từng là ca sĩ trong một ban nhạc nam - thổ lộ động cơ anh bước vào sáng tác chính là vì quá thiếu ca khúc cho ban nhạc biểu diễn. Đặt hàng nhạc sĩ gấp rút thì cũng không chắc chắn sản phẩm có phù hợp hay không. Hiện nay, một số ca sĩ trẻ tập tễnh tự sáng tác ca khúc cho riêng mình. Tuy nhiên, phần lớn sáng tác của họ chỉ để tăng phần "hoành tráng" cho danh mục bài hát trên bìa album, chất lượng âm nhạc là chuyện hoàn toàn khác. Với các ca sĩ chưa có tên tuổi, giá cả mua ca khúc thường khá mềm. Trung bình, để làm một album, họ đầu tư vào khoản mua bài từ 10- 15 triệu đồng là tạm yên tâm.

Ca sĩ H., gần đây được biết đến nhờ có một vài ca khúc được giới trẻ ưa thích cho biết cô tìm được bài ưng ý là nhờ may mắn. Nắm bắt thị trường khan hiếm ca khúc, một nhạc sĩ trẻ hiện nổi lên nhờ sức sáng tác khỏe luôn ghi sẵn một đĩa chừng 10 sáng tác mới. Tình cờ gặp H., nhạc sĩ nọ chào hàng, đồng ý trích bán những bài phù hợp dòng nhạc của cô. Cuộc mua bán này đôi bên đều hài lòng vì ca sĩ được trao tay luôn đĩa demo, chỉ việc nghe và tập theo đĩa là có thể hát ngon lành, không phải mất thời gian vỡ bài.

Phép thuật trong phòng thu

Không nhiều ca sĩ trẻ đủ lực để thực hiện album của mình ở những phòng thu chuyên nghiệp và trang thiết bị hiện đại như Viết Tân, Kim Lợi hay mới xuất hiện gần đây là Music Face của nhạc sĩ Đức Trí. Tuy nhiên, rất khó để chen chân vào những phòng thu này. Lịch làm việc của phòng thu luôn được đặt trước kín mít. Ca sĩ trẻ thường chỉ tìm đến các phòng thu ít nổi tiếng hơn, nhưng chất lượng cũng khá bảo đảm. Hiện nay, trung bình, mỗi giờ ghi âm ở các phòng thu loại này có giá từ 100.000 -300.000 đồng. Ngoài tiền phòng thu, ca sĩ còn phải chuẩn bị thêm tiền mix, tiền ban nhạc, tiền công cho người kiệu bài (người hát mẫu cho ca sĩ hát theo, trong trường hợp ca sĩ không vững nhạc lý).

Chủ một phòng thu tiết lộ có nhiều nhóm nhạc chưa nổi thường đến cậy nhờ ông trong việc "cứu” giọng của họ từ thấp lên cao một hai "ton”, nếu những đoạn quá cao ca sĩ bó tay, thì cậy nhờ... máy móc hát luôn. Một nhóm nhạc nam làm mưa làm gió cách nay một năm cũng là sản phẩm của phòng thu N. Trong các thành viên, thực chất chỉ có 2 giọng ca thật sự biết hát. Còn lại là hát nhép và chăm lo vũ đạo cho đẹp đội hình. Phép thuật phòng thu phát huy tác dụng rất lớn với các giọng hát hạng trung. Không khó hiểu vì sao trong album của các ca sĩ này, các kỹ xảo phòng thu như thu chồng nhiều lần làm méo tiếng luôn được phát huy tối đa. Thông thường, một ca sĩ chưa nổi tiếng thường đi thu rải rác ở nhiều phòng thu khác nhau, dành dụm bài vở chờ đủ số lượng thì ra đĩa. Ca sĩ vẫn tự an ủi họ chưa phải là ngôi sao thì album cũng chỉ cần làm ở mức "không sao".

Sau phần thu âm và hòa âm, ca sĩ có đĩa master trong tay. Bây giờ là giai đoạn đi xin giấy phép phát hành và nộp đơn xin mua tem. Một số phòng thu đảm nhiệm bao trọn luôn công việc này cho ca sĩ. Những phần việc "lặt vặt” khác như thiết kế, in ấn bìa CD thì ca sĩ tự lo. Nhạc sĩ kiêm ca sĩ trẻ Lương Bằng Quang cho biết khi ra album đầu tay, tự tay anh đi nhận bìa đĩa, chở thành phẩm đi giao. Tất cả để tiết giảm tối đa chi phí sản xuất. Trung bình, một ca sĩ có tên tuổi đầu tư cho album tối thiểu 150 triệu đồng trở lên thì với ca sĩ hạng trung hay ca sĩ trẻ mới ra ràng, kinh phí cho một album 10 bài tròm trèm 30-50 triệu đồng.

Nhiều ca sĩ chưa có tên tuổi không chú trọng con đường phát hành chính thống. Làm album với mục đích trước tiên là để được thị trường biết đến một cách rộng khắp chứ không phải lợi nhuận, thế nên sau nhiều chặng gian nan, nhiều giọng ca trẻ vẫn cho rằng nếu được thị trường đĩa lậu chiếu cố, thì mục đích làm album xem như cũng thỏa.