NSND Lê Khanh: Tôi không là búp bê...

Vào Nam lần này cùng với Nhà hát Tuổi Trẻ, NSND Lê Khanh sẽ hóa thân vào nhân vật Nora trong vở Nhà búp bê - một trong những kiệt tác của kịch tác gia Na Uy Henrik Ibsen (1828-1906) - vai diễn mà cách đây một năm, chị đã hóa thân thành công, nhân lễ kỷ niệm 100 năm ngày mất của tác giả tổ chức ở Hà Nội

Điều thú nhận đầu tiên của NSND Lê Khanh là sự trở lại vất vả quá độ của chị và tập thể Nhà hát Tuổi Trẻ với thể loại chính kịch cổ điển bởi nhiều năm qua họ đã phải diễn toàn vai hài để thích ứng với thị trường.

Từ vai Thúy nghĩ đến Nora

Lê Khanh tâm sự: “Cách dàn dựng của NSND - đạo diễn Lê Hùng có nhiều điểm mới so với bản dựng của 100 nhà hát kịch nổi tiếng trên thế giới. Tôi hiểu được áp lực từ phía anh cũng như tất cả đồng nghiệp, để người xem - trong đó có khán giả nước ngoài nhận ra rõ sự khác biệt của vở diễn. Lâu nay, chúng tôi diễn những chương trình hài kịch như:

Đời cười, Internet về làng... như một cách tiếp cận thị trường. Nay được quay về chính kịch cổ điển, anh em diễn viên cứ bị nói vấp, nhấn nhá, nhả chữ một cách khó khăn. Tuy nhiên, chúng tôi đã nỗ lực để khẳng định mình dù rất vất vả”.

Và Lê Khanh đã tạo được một dấu ấn cho Nora khi chị đi vào số phận nhân vật một cách nhẹ nhàng, giàu cảm xúc. Ở chị, nét đẹp quý phái đủ để thể hiện Nora như một con búp bê của cha, của chồng, của các con. Một loại búp bê để trưng bày, làm nền cho một mái ấm hạnh phúc ngoài ra chẳng còn giá trị nào khác để mọi người nghĩ đến cách sống, cách làm, cách nghĩ và cảm xúc của búp bê. Xem Lê Khanh diễn cứ ngỡ chị đang bước vào số phận và tính cách của Thúy (Bến bờ xa lắc) - một loại búp bê Việt Nam mà chị đã từng thể hiện thành công cách đây mấy năm cũng tại Nhà hát Tuổi Trẻ. “Khi ấy tôi diễn Thúy mà đã nghĩ đến Nora. Rõ ràng trong mỗi người phụ nữ Việt Nam hôm nay, đều ít nhiều sở hữu một cá tính gần giống với Nora. Nếu chúng ta không tự tìm lấy hạnh phúc đúng nghĩa cho bản thân trong vai trò của một người con, người vợ, người mẹ thì phụ nữ ở bất kỳ thời đại nào cũng sẽ là “búp bê Nora”.

So với các vai diễn giàu tính cách và gai góc như: Đan Thiềm (Vũ Như Tô), Clea (Ê Dốp), Juliet (Romeo và Juliet), Phồn Y (Lôi Vũ)... thì Nora chất chứa nhiều niềm tâm sự của NSND Lê Khanh về cuộc sống và thân phận người phụ nữ trong xã hội hôm nay. Chị chiêm nghiệm điều đó qua những trang báo, trang web thậm chí lắng nghe hơi thở cuộc sống chung quanh để cảm nhận và chia sẻ.

Có quá nhiều thân phận phụ nữ ngày nay bị ngược đãi hoặc chỉ tồn tại như búp bê không có linh hồn. Mà xã hội tiên tiến với bình đẳng giai cấp và giới tính, đang ngày một thu hẹp dần khoảng cách đáng ghét đó. Nora của Lê Khanh vì thế dữ dội hơn, khao khát được tôn trọng ý kiến cá nhân hơn bao giờ hết.

Cảnh xúc động nhất là lúc Nora nhìn rõ chân tướng của Henmer, người chồng mà nàng hết mực yêu thương. Chỉ vì tự ái khi người bạn thân là Krogxted quen gọi “mày tao” trong khi ông đã lên “sếp”, Henmer quyết định sa thải người đã từng cho Nora vay tiền để chữa bệnh cho chồng. Tâm lý nhân vật được chị diễn đạt đến mức người xem rơi lệ, khóc cho tâm trạng đầy bi kịch của Nora.

Tám năm chung sống với chồng, Nora phát hiện mình chỉ là một món hàng để trưng bày trong một cửa kính bóng loáng. Nora đã bước ra khỏi cửa, đóng sập lại để đi tìm lại chính mình. Đạo diễn NSND Lê Hùng đã xử lý bằng việc cho quả chuông đồng hồ sau nhiều năm ngưng lắc, đã đung đưa trong tiếng nhạc hân hoan, để Nora bắt đầu đón một ngày mới, một cuộc sống có thời gian cho riêng mình.

NSND Lê Hùng nhận xét: “So với Clea trong Ê Dốp, Nora của Lê Khanh đã có nhiều bước tiến, xứng đáng với tình cảm của khán giả dành cho những nghệ sĩ thuộc thế hệ đầu tiên của Nhà hát Tuổi Trẻ. Tôi mừng vì trên thực tế, thành công của Lê Khanh không phải là thành công của những hào quang búp bê, để nhà hát mỗi năm mang ra trưng bày với công chúng qua những vở diễn nhàn nhạt, mà thực tế đã có một Lê Khanh đủ bản lĩnh đi vào những số phận nhân vật đẳng cấp trên sân khấu một nhà hát nổi tiếng, qua nhiều chặng đường hình thành và phát triển. Chúng tôi sẽ xây dựng một chi nhánh tại TPHCM, một rạp hát mà ở đó mỗi năm hai mùa chúng tôi sẽ vào Nam dàn dựng, biểu diễn những tác phẩm kinh điển của thế giới và trong nước”.

Ngoài sân khấu

Với một gia đình, mà hai vợ chồng đều hoạt động nghệ thuật như Lê Khanh, Nora đã là một món quà thật ý nghĩa mà chị dành tặng cho mọi người. Chị cười thật tươi: “Tôi diễn được như thế, được công chúng thương yêu vì trong đời sống chồng tôi và các con tôi không xem tôi là con búp bê như Nora. Thật hạnh phúc khi chúng ta sống với chính mình trong ngôi nhà mà sự cảm thông, chia sẻ cùng với những lo toan, khó khăn được nhiều bờ vai gánh vác.

Lúc mới cưới, tôi đã nói với chồng tôi - đạo diễn Phạm Việt Thanh - rằng em chỉ có thể là người vợ tốt với ngày ba bữa cơm, chăm sóc con cái, còn việc làm để kiếm tiền thì em thua. Và nhiều năm qua, anh ấy chính là người làm ra kinh tế, để tôi không vướng bận việc kiếm tiền cho gia đình mà dồn hết tâm trí cho nghệ thuật. Tôi vô cùng yêu quý mái ấm không có “những con búp bê” như gia đình bé nhỏ của tôi, và tôi nghĩ các bạn gái ngày nay cũng thế, chẳng ai muốn mình là Nora trong cuộc sống, dù búp bê thì luôn luôn xinh đẹp, luôn luôn mỉm cười và được trang sức vòng vàng, kim cương đến choáng ngợp, nhưng ở trong nó không có trái tim”.