Phim truyện lịch sử VN, một đòi hỏi chính đáng?
PHIM TRUYỀN HÌNH.- Chúng ta còn nợ với quá khứ và nợ với cả hiện tại, khi để cho phim ảnh dã sử của nước ngoài tràn ngập trên màn ảnh nước nhà. Qua tác động của một số đài truyền hình trong nước, phim nhựa và phim bộ video gia đình, thể loại phim lịch sử và dã sử Trung Quốc đã được trình chiếu dồn dập (có yếu tố quảng cáo cho một số sản phẩm).
Điều này đã từng khiến dư luận lên tiếng, nổi bật là hiện tượng khán giả thuộc lịch sử Trung Quốc hơn lịch sử Việt
Ai dám “mạo hiểm” ?
Làm phim lịch sử thường đòi hỏi nhiều công lao tìm hiểu, nghiên cứu kịch bản. Phim lịch sử yêu cầu kỹ càng hơn trong khâu thiết kế (bối cảnh, phục trang, đạo cụ...) nên sẽ kéo theo sự tốn kém về kinh phí. Thực hiện phim lịch sử phải vượt qua được yêu cầu tương đối khắt khe: Kết hợp hài hòa giữa chân lý lịch sử với chân lý nghệ thuật.
Tác giả không chỉ kể lại những gì đã xảy ra, mà còn phải miêu tả không khí của sự việc ấy, không chỉ kể các nhân vật lịch sử làm gì, mà cần thể hiện cái cách mà các nhân vật ấy làm. Trong điều kiện làm phim VN hiện nay, với những yêu cầu khắt khe kể trên, mấy ai dám “mạo hiểm” làm phim lịch sử, nhất là khi phim làm ra còn phải tính đến yếu tố khán giả, yếu tố thị trường.
Còn nợ với quá khứ và hiện tại
Trước đây, khoảng thập niên 1980, nhà sản xuất phim Lý Huỳnh đã thành công với Thăng Long đệ nhất kiếm, ở phía Bắc Hãng Phim truyện có dàn dựng bộ phim đề tài lịch sử Đêm hội Long Trì. Cách đây vài năm, tác phẩm ký sự lịch sử Việt Nam Hoàng Lê nhất thống chí cũng được chuyển thể lên màn ảnh nhỏ. Rồi sau đó, thể tài này dường như im ắng hẳn trong dòng chảy cuộn xoáy của kinh tế thị trường. Gần đây nhất, Hãng phim Truyền hình TPHCM (TFS) đã đi vào thể nghiệm với đề tài phim lịch sử mở màn là Trùng Quang tâm sử dài 28 tập, trình chiếu trên HTV7 lúc 17 giờ 05 phút mỗi ngày từ 25-4. Một loạt phim đi theo hướng này hiện đang được thực hiện tại TFS.
Tại buổi tọa đàm “Khán giả với phim Việt Nam” tổ chức trong Liên hoan Phim Việt Nam lần thứ 13, các nhà điện ảnh đã kịp ghi nhận khá nhiều ý kiến đóng góp thẳng thắn, chân tình từ phía khán giả. Nhiều ý kiến chân thành nêu lên gây không ít băn khoăn mà các nhà làm phim không thể không xốn xang: “Xét về một góc độ nào đó, phim ảnh của ta còn nợ với quá khứ, còn nhiều điều, nhiều gương sáng của lịch sử dân tộc chưa được đưa lên màn ảnh. Chúng ta còn nợ với cả hiện tại, khi để cho phim ảnh dã sử của nước ngoài tràn ngập trên màn ảnh nước nhà...”
Phải chuẩn bị kỹ càng Cách đây 7 năm, nhà văn Ngụy Ngữ đã triển khai kịch bản phim truyền hình nhiều tập lịch sử đầu tiên Trùng Quang tâm sử cho TFS. Bộ phim tiếp theo - Ngọn nến hoàng cung - có độ dài 44 tập đang trong quá trình thực hiện và cố gắng hoàn thành trong tháng 8-2002. Bộ phim Người Bình Xuyên có độ dài 60 tập cũng đang được khẩn trương triển khai. Hãng cũng có kế hoạch sản xuất “gối vụ” cho năm 2003 bộ phim lịch sử Nguyễn Trung Trực dài hơn 20 tập, vốn được chuẩn bị trong hơn ba năm nay. Làm phim lịch sử cần phải chuẩn bị kỹ càng, trong đó có cả vấn đề kinh phí. TFS đang trên đường thể nghiệm để tìm hướng đi cho dòng phim truyện lịch sử Việt
Nhà biên kịch Nguyễn Hồ - Giám đốc Hãng phim Truyền hình TPHCM (TFS)