Thi hoa hậu: Tiếng tăm ít, tai tiếng nhiều

Nhiều đơn vị tổ chức chỉ coi các cuộc thi là thương vụ để làm ăn, “chạy” được tài trợ là tổ chức thi để kiếm tiền bỏ túi

Sau hai năm thực hiện quy chế tổ chức thi hoa hậu, ngày 17-4 tại Hà Nội, Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch (VH-TT và DL) đã tổ chức một hội nghị lớn nhằm đánh giá thực trạng hoạt động tổ chức thi hoa hậu thời gian qua cũng như tìm ra những giải pháp khắc phục.

Tiêu chí một đằng làm một nẻo

Ngoài cuộc thi Hoa hậu Việt Nam của Báo Tiền Phong tổ chức hai năm một lần, mỗi năm trên toàn cõi Việt Nam diễn ra hàng chục cuộc thi sắc đẹp, như: Hoa hậu thế giới người Việt, Hoa hậu áo dài, Hoa hậu trang sức, Hoa hậu các dân tộc Việt Nam, Hoa hậu thể thao, Hoa hậu du lịch, Hoa hậu Tây Đô, Hoa hậu tài năng các vùng duyên hải Việt Nam, Hoa hậu biển...

Ông Lê Ngọc Cường, Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn, nhận định tồn tại lớn nhất trong hoạt động tổ chức các cuộc thi hoa hậu thời gian qua chính là sự rập khuôn cứng nhắc, bất cứ cuộc thi nào cũng có màn trình diễn áo tắm và trang phục dạ hội. Vì thế mà Hoa hậu biển cũng na ná Hoa hậu trang sức, Hoa hậu áo dài, ngay cả cuộc thi lớn là Hoa hậu thế giới người Việt cũng không khác mấy so với cuộc thi Hoa hậu Việt Nam.

Hoặc là nếu có điểm khác, thì sẽ rất khó để tìm người đẹp theo đúng tiêu chí. Ban tổ chức cuộc thi Hoa hậu các dân tộc Việt Nam tuyên bố, hoa hậu phải là người “có vẻ đẹp chuẩn về ngoại hình, phải biết hát, múa, cưỡi ngựa, bắn cung, đua xe đạp, nấu ăn, cắm hoa...”. Thế nhưng tiêu chí là một chuyện, việc có tìm ra được một hoa hậu như thế hay không lại là chuyện khác. Cuộc thi Hoa hậu tài năng các vùng duyên hải Việt Nam nêu mục đích, tiêu chí là lựa chọn những cô gái tài sắc vẹn toàn “vượt trội về trí tuệ và phẩm chất”. Thế nhưng, thực tế chẳng có thí sinh vùng duyên hải nào vượt trội về trí tuệ và phẩm chất so với các cuộc thi người đẹp khác cả.

Lấy đâu ra người đẹp?

Mỗi năm có hàng chục cuộc thi hoa hậu được tổ chức, mỗi cuộc có hàng trăm thí sinh tham gia, đã khiến nhiều người đặt câu hỏi: Lấy đâu ra người đẹp để tham dự tất cả các cuộc thi? Thực tế, nếu theo dõi, người xem sẽ thấy có tới hơn một nửa thí sinh ở vòng chung kết cuộc thi hoa hậu này có mặt ở vòng chung kết của cuộc thi hoa hậu khác, được tổ chức trước đó. Do sự khan hiếm người đẹp nên nhiều ban tổ chức phải “cầu cứu” đến những công ty, CLB người mẫu. Và thế là những người đẹp chân dài này thường nổi bật nhất trong các cuộc thi hoa hậu bởi có lợi thế hình thể và kinh nghiệm diễn trên sàn diễn, trước công chúng. Ai cũng có thể trở thành hoa hậu, á hậu. Chính điều này đã phần nào làm giảm giá trị danh hiệu hoa hậu và xảy ra tình trạng “loạn hoa hậu” như thời gian qua.

Chỉ là những thương vụ làm ăn

Quy chế tổ chức thi Hoa hậu 2006 đã xóa bỏ sự độc quyền trong việc tổ chức các cuộc thi người đẹp và tạo điều kiện cho nhiều tổ chức, doanh nghiệp tham gia vào lĩnh vực tuyển chọn sắc đẹp này. Thế nhưng, chưa nhìn thấy tính đa dạng của các cuộc thi thì người ta đã gặp ngay sự luộm thuộm, thậm chí chụp giật trong khâu tổ chức. Ông Lê Ngọc Cường cho rằng tổ chức thi hoa hậu là một lĩnh vực đòi hỏi sự chuyên nghiệp cao, cao đến mức trở thành một công nghệ nhưng ở ta thì mới là những sự sao chép, cắt dán. Vì phụ thuộc vào các nhà tài trợ nên các cuộc thi luôn ở trong trình trạng bị động, cập rập, xin được giấy phép là muốn làm ngay nên đã dẫn đến nhiều sai sót không đáng có. Thậm chí nhiều đơn vị tổ chức chỉ coi các cuộc thi là thương vụ để làm ăn, “chạy” được tài trợ là tổ chức thi để kiếm tiền bỏ túi. Ấn tượng để lại sau những cuộc thi đó là chuyện làm ăn giữa nhà tài trợ và ban tổ chức, là những kiện cáo tiền bạc ầm ĩ của thí sinh, là tai tiếng cùng những yếu kém về kiến thức, văn hóa ứng xử của người trong cuộc...

Đề nghị thay quy chế bằng nghị định

Không giống như các quốc gia phương Tây, hoa hậu VN phải cam kết tham gia những hoạt động vì cộng đồng như từ thiện, quảng bá cho đất nước. Thực tế, trừ số ít hoa hậu (nổi bật là Mai Phương Thúy), các người đẹp khác sau khi đăng quang thường rơi vào sự im lặng. Trong đêm chung kết, nhà tổ chức chỉ cần chọn ra hoa hậu, còn sau đó hoa hậu làm gì, sống ra sao cũng chẳng ai biết. Đại diện thanh tra bộ VH-TT và DL cũng thừa nhận, quy chế này mới chỉ điều chỉnh hoạt động tổ chức để bầu chọn danh hiệu, còn việc quản lý và phát huy vai trò người mang danh hiệu hoa hậu sau cuộc thi cũng như quy trình tước danh hiệu khi thí sinh đoạt giải có vi phạm thì chưa có quy định rõ ràng. Thanh tra bộ VH-TT và DL cũng đề nghị xem xét nâng quy chế tổ chức thi hoa hậu thành nghị định để công tác quản lý các cuộc thi hoa hậu đạt hiệu quả cao hơn.